Dharmopadeśa-Śānti: Rules of Impurity, Expiations, and Ancestor Rites

Verse 1

धर्मराज उवाच । श्रुतिस्मृत्युदितं धर्मं वर्णानामनुपूर्वशः । प्रब्रवीमि नृपश्रेष्ट तं श्रृणुष्व समाहितः ॥ १ ॥

Wika ni Dharmarāja: “O pinakamainam sa mga hari, ipahahayag ko ngayon, ayon sa wastong pagkakasunod, ang dharma ng mga varṇa gaya ng itinuro sa Śruti at Smṛti. Makinig ka nang may natipong isip at taimtim na diwa.”

Verse 2

यो भुञ्जानोऽशुचिं वापि चाण्डालं पतितं स्पृशेत् । क्रोधादज्ञानतो वापिं तस्य वक्ष्यामि निष्कृतिम् ॥ २ ॥

Kung habang kumakain ang isang tao ay mahawakan ang marumi, o ang isang Caṇḍāla, o ang nalugmok na tao—maging dahil sa galit o dahil sa kamangmangan—ipahahayag ko ang nararapat na pag-alis ng kasalanan at paglilinis (niṣkṛti) para sa gawang iyon.

Verse 3

त्रिरात्रं वाथ षड्रात्रं यथासंख्यं समाचरेत् । स्नानं त्रिषवणं विप्रपञ्चगव्येन शुध्यति ॥ ३ ॥

Dapat isagawa ang itinakdang pag-aayuno at pagsisisi sa loob ng tatlong gabi, o kaya’y anim na gabi, ayon sa wastong pagkakasunod. Sa pagligo sa tatlong sandhyā (umaga, tanghali, at dapithapon), ang isang brāhmaṇa ay nalilinis sa pamamagitan ng pañcagavya.

Verse 4

भुञ्जानस्य तु विप्रस्य कदाचिजत्स्त्रवते गुदम् । उच्छिष्टत्वेऽशुचित्वे च तस्य शुद्धिं वदामि ते ॥ ४ ॥

Ngunit kung habang kumakain ang isang brāhmaṇa ay may pagkakataong may lumabas na likido mula sa puwit, siya’y nagiging kapwa ‘ucchiṣṭa’ (nadungisan ng tira) at ‘aśuci’ (marumi). Sasabihin ko sa iyo ang paraan ng kanyang paglilinis.

Verse 5

पूर्वं कृत्वा द्विजः शौचं पश्चादप उपस्पृशेत् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुध्यति ॥ ५ ॥

Una, gawin muna ng dvija ang śauca, ang paglilinis ng sarili; pagkatapos ay humipo ng tubig para sa ācamana. Kung nanatiling marumi sa loob ng isang araw at isang gabi, siya’y nalilinis sa pamamagitan ng pañcagavya.

Verse 6

निगिरन्यदि मेहेत भुक्त्वा वा मेहने कृते । अहोरात्रोषितो भूत्वा जुहुयात्सर्पिषाऽनलम् ॥ ६ ॥

Kung ang isang tao ay umihi habang lumulunok ng pagkain, o umihi matapos kumain, kung gayon—pagkaraang mag-ayuno sa loob ng isang araw at isang gabi—dapat siyang maghandog ng ghee sa banal na apoy bilang pag-aalis-sala.

Verse 7

यदा भोजनकाले स्यादशुचिर्ब्राह्मणः क्वचित् । भूमौ निधाय तं ग्रासं स्नात्वा शुद्धिमवान्पुयात् ॥ ७ ॥

Kung sa oras ng pagkain ang isang brāhmaṇa ay nagkataong naging marumi dahil sa anumang dahilan, ilapag muna niya sa lupa ang subo. Pagkatapos maligo at luminis, saka siya maaaring bumalik at kumain.

Verse 8

भक्षयित्वा तु तद् आसमुपवालेन शुद्ध्यति । अशित्वा चैव तत्सर्वं त्रिरात्रमशुचिर्भवेत् ॥ ८ ॥

Ngunit kung kainin ang pagkaing iyon, malilinis sa pamamagitan ng pag-aayuno; at kung nakain ang lahat, mananatiling marumi sa loob ng tatlong gabi.

Verse 9

अश्रतश्चेद्वमिः स्याद्वै ह्यस्वस्थस्त्रिश्रतं जपेत् । स्वस्थस्त्रीणि सहस्त्राणि गायत्र्याः शोधनं परम् ॥ ९ ॥

Kung matapos kumain ay magsuka, kung may karamdaman ay bigkasin ang Gāyatrī nang tatlong daang ulit. Kung malusog, bigkasin nang tatlong libo; ito ang pinakamataas na paglilinis sa pamamagitan ng Gāyatrī.

Verse 10

चाण्डालैः श्वपर्चैः स्पृष्टो विण्मूत्रे च कृते द्विजः ॥ १० ॥

Ang isang dvija (dalawang ulit na isinilang) ay nagiging maruming-ritwal kapag nahipo ng caṇḍāla o ng tagaluto ng aso; gayundin kapag nadikit sa dumi o ihi.

Verse 11

त्रिरात्रं तु प्रकुर्वीत भुक्तोच्छिष्टः षडाचरेत् । उदक्यां सूतिकांवापि संस्पृशेदन्त्यजो यदि ॥ ११ ॥

Kung ang isang antyaja ay humipo sa babaeng may regla o sa babaeng nanganganak, dapat siyang magmasid ng karumihan sa loob ng tatlong gabi; ngunit kung humipo siya sa taong kakakain pa lamang at nasa kalagayang ucchiṣṭa (may nalalabing bahid ng pagkain), anim na gabi ang dapat.

Verse 12

त्रिरात्रेण विशुद्धिः स्यादिति शातातपोऽब्रवीत् । रजस्वला तु संस्पृष्टा श्वभिर्मातङ्गवायसैः ॥ १२ ॥

Ipinahayag ni Śātātapa: “Sa loob ng tatlong gabi nakakamit ang paglilinis.” Ngunit ang babaeng may regla, kapag nahipo ng mga aso, ng mātanga/caṇḍāla, o ng mga uwak, ay nagkakaroon ng karumihang nangangailangan ng gayong paglilinis.

Verse 13

निराहारा शुचिस्तिष्टेत्काले स्नानेन शुद्ध्यति । रजस्वले यदा नार्यावन्योन्यं स्पृशतः क्वचित् ॥ १३ ॥

Sa pag-aayuno, manatili ang tao sa kalinisan; sa takdang oras, ang pagligo ang naglilinis. Kung sakaling magkahawakan ang mga babae habang ang isa ay may buwanang dalaw, nararapat sundin ang angkop na pagdalisay ayon sa tuntunin.

Verse 14

शुद्धेते ब्रह्मकूर्चेन ब्रह्मकूर्चेन चोपरि । उच्छिष्टेन च संस्पृष्टो यो न स्नानं समाचरेत् ॥ १४ ॥

Kahit napadalisay na sa ritwal na tinatawag na Brahma-kūrca (at muli pang Brahma-kūrca), ang sinumang nadampian ng tira o maruming labi ng iba at hindi nagsasagawa ng nararapat na pagligo, ay hindi dapat ituring na ganap na nalinis.

Verse 15

ऋतौ तु गर्भं शङ्कित्वा स्नानं मैथुनिनः स्मृतम् । अनॄतौ तु स्त्रियं गत्वा शौचं मूत्रपुरीषवत् ॥ १५ ॥

Kapag ang pagsasama ay naganap sa panahon ng pagkamayabong ng babae, dapat maligo pagkatapos, na inaalala ang posibilidad ng pagdadalang-tao—ito ang tuntuning itinuro para sa nakipagtalik. Ngunit kung lumapit sa babae sa labas ng kanyang panahon, ang paglilinis ay tulad ng itinakda matapos umihi at dumumi.

Verse 16

उभावप्यशुची स्यातां दम्पती याभसंगतौ । शयनादुत्थिता नारी शुचिः स्यादशुचिः पुमान् ॥ १६ ॥

Kung ang mag-asawa ay magsama sa di-wastong pakikipagtalik, kapwa sila nagiging marumi. Ngunit pagbangon mula sa pagtulog, ang babae ay itinuturing na malinis, samantalang ang lalaki ay itinuturing na marumi.

Verse 17

भर्त्तुः शरीरशुश्रूषां दौरात्म्यादप्रकुर्वती । दण्ड्या द्वादशकं नारी वर्षं त्याज्या धनं विना ॥ १७ ॥

Ang babaeng dahil sa masamang hangarin ay hindi naglilingkod at nag-aalaga sa katawan ng kanyang asawa ayon sa nararapat, ay dapat pagmultahin ng labindalawa (yunit). Kung magpapatuloy pa rin siya, dapat siyang iwan sa loob ng isang taon, nang walang anumang salaping ibibigay.

Verse 18

त्यजन्तो पतितान्बन्धून्दण्ड्यानुत्तमसाहसम् । पिता हि पतितः कामं न तु माता कदाचन ॥ १८ ॥

Ang sinumang tumatalikod sa mga kamag-anak na nalugmok (makasalanan/itinakwil) na nararapat parusahan, ay gumagawa ng pinakamabigat na kasamaan. Sapagkat ang ama ay maaaring, dahil sa pangyayari, malugmok; ngunit ang ina ay hindi kailanman nalulugmok.

Verse 19

आत्मानं घातयेद्यस्तु रज्ज्वादिभिरुपक्रमैः । मृते मेध्येन लेत्पव्यो जीवतो द्विशतं दमः ॥ १९ ॥

Ngunit ang sinumang pumatay sa sarili gamit ang lubid at mga katulad na paraan—kung namatay na, ang bangkay ay dapat asikasuhin sa pamamagitan ng pagpapahid ng panlinis na sangkap; kung buhay pa, pagmultahin ng dalawang daan (paṇa/dama).

Verse 20

दण्ड्यास्तत्पुत्रमित्राणि प्रत्येकं पाणिकं दमम् । प्रायश्चित्तं ततः कुर्युर्यथाशास्त्रप्रचोदितम् ॥ २० ॥

Ang kanyang mga anak na lalaki at mga kaibigan ay dapat ding parusahan, bawat isa, ng multang isang pāṇika; pagkatapos nito, magsagawa sila ng itinakdang pagtubos-sala (prāyaścitta) ayon sa iniutos ng mga śāstra.

Verse 21

जलाग्न्युद्वन्धनभ्रष्टाः प्रव्रज्यानाशकच्युताः । विषप्रपतनध्वस्ताः शस्त्रघातहताश्च ये ॥ २१ ॥

Yaong mga namatay dahil sa tubig o apoy, yaong nalaglag mula sa pagkakabigti (pisi), yaong nalihis dahil sa pagkasira ng disiplina ng pagtalikod-sa-mundo, yaong napuksa ng lason o pagkahulog mula sa mataas, at yaong napatay sa hampas ng sandata—sinuman sila.

Verse 22

न चैते प्रव्रत्यवसिताः सर्वलोकबहिष्कृताः । चान्द्रायणेन शुद्ध्यंन्ति तत्पकृच्छ्रद्वयेन वा ॥ २२ ॥

At ang mga taong ito ay hindi dapat ituring na tuluyang nalugmok mula sa kanilang mga gawang-dharma, ni dapat ituring na itinakwil ng buong lipunan. Nalilinis sila alinman sa pagsasagawa ng panatang Cāndrāyaṇa, o sa pagganap ng dalawang Pakṛcchra na pagtitika na itinakda para sa gayong pagkakasala.

Verse 23

उभयावसितः पापश्यामच्छबलकाच्च्युतः । चान्द्रायणाभ्यां शुद्ध्येत दत्त्वा धेनुं तथा वृषम् ॥ २३ ॥

Ang sinumang nahulog sa paglabag na tinatawag na “ubhayāvasita,” at nadulas sa mga kasalanang “pāpaśyāma” at “cchabala,” ay nalilinis sa pagsasagawa ng dalawang pagtalima sa Cāndrāyaṇa, at sa pag-aalay ng isang baka at gayundin ng isang toro.

Verse 24

स्वश्रृगालप्लवङ्गाद्यैर्मानुषैश्च रतिं विना । स्पृष्टः स्त्रात्वा शुचिः सद्यो दिवा संध्यासु रात्रिषु ॥ २४ ॥

Kung mahawakan ng aso, asong-gubat (jackal), unggoy at mga katulad, o mahawakan ng tao (na hindi sa kontekstong seksuwal), kung siya’y maligo ay nagiging malinis agad—maging sa araw, sa mga sandaling takipsilim, o sa gabi.

Verse 25

अज्ञानाद्वा तु यो भुक्त्वा चाण्डालान्नं कथंचन । गोमूत्रयावकाहारो मासार्द्धेन विशुद्ध्यति ॥ २५ ॥

Ngunit kung ang isang tao, dahil sa kamangmangan, ay nakakain sa anumang paraan ng pagkain ng isang caṇḍāla, siya’y nalilinis sa loob ng kalahating buwan sa pamumuhay sa ihi ng baka at yāvaka (pagkaing lugaw o pagkain mula sa sebada).

Verse 26

गोब्राह्मणगृहं दग्ध्वा मृतं चोद्वन्धनादिना । पाशं छित्वा तथा तस्य कृच्छ्रमेकं चरेद्दिजः ॥ २६ ॥

Kung sinunog ang bahay (o kulungan) ng baka o ng isang brāhmaṇa, o nagdulot ng kamatayan sa pamamagitan ng pagbibigti at mga katulad, at gayundin ay pinutol ang lubid na ginamit, ang isang dvija (dalawang-ulit na isinilang) ay dapat magsagawa ng isang Kṛcchra na penitensiya.

Verse 27

चाण्डालपुल्पसानां च भुक्त्वा हत्वा च योषितम् । कृच्छ्रार्ध्दमाचरेज्ज्ञानादज्ञानादैन्दवद्वयम् ॥ २७ ॥

Kung nakakain ng pagkain ng isang Caṇḍāla o ng mga Pulpasa, o nakapatay ng isang babae—sadyang ginawa man o di-sinasadya—dapat isagawa ang kalahati ng Kṛcchra na penitensiya; at dapat ding tuparin ang dalawang “Aindava” na pag-aayuno (may kaugnayan sa buwan).

Verse 28

कोपालिकान्नभोक्तॄणां तन्नारीगामिनां तथा । अगम्यागमने विप्रो मद्यगो मांसभक्षणे ॥ २८ ॥

Ang isang brāhmaṇa ay nagiging lubhang nalugmok kapag kumain ng pagkain ng mga Kāpālika, nakihalubilo sa kanilang mga babae, nakipagtalik sa mga babaeng ipinagbabawal, uminom ng nakalalasing, at kumain ng karne.

Verse 29

तपत्कृच्छ्रपरिक्षिप्तो मौर्वीहोमेन शुद्ध्यति । महापातककर्त्तारश्चत्वारोऽथ विशेषतः ॥ २९ ॥

Ang nagsagawa ng mahigpit na penitensiyang tinatawag na Tapat-kṛcchra ay nalilinis sa pamamagitan ng Maurvī-homa. At lalo na, may apat na uri ng tao na tinatawag na mga gumagawa ng dakilang kasalanan (mahāpātaka).

Verse 30

अग्निं प्रविश्य शुद्ध्यन्तिस्थित्वा वा महति क्रतौ । रहस्यकरणोऽप्येवं मासमभ्यस्य पूरुषः ॥ ३० ॥

Sa pagpasok sa banal na apoy, ang tao ay nalilinis; o gayundin sa pananatiling nakatuon sa isang dakilang handog-Veda. Sa gayon ding paraan, kahit ang nakagawa ng lihim na paglabag ay nalilinis kapag isinagawa niya ang itinakdang disiplina sa loob ng isang buwan.

Verse 31

अघमर्षणसूक्तं वा शुद्ध्येदन्तर्जले जपन् । रजकश्चर्मकारश्च नटो बुरुड एव च ॥ ३१ ॥

O kaya, sa pagbigkas ng Aghamarṣaṇa Sūkta habang nakatayo sa tubig, ang tao ay nalilinis—maging ang mga tulad ng tagalaba, manggagawang-balat, mananayaw/aktor, at maging ang buruḍa.

Verse 32

कैवर्त्तमेदभिल्लाश्व सत्पैते ह्यन्त्यजाः स्मृताः । भुक्त्वा चैषां स्त्रियो गत्वा पीत्वा यः प्रतिगृह्यते ॥ ३२ ॥

Ang Kaivarta, Meda, Bhilla, Aśva, at Satpaita ay itinuturing na antyaja (nasa labas ng ortodoks na kaayusan). Ang kumain ng kanilang pagkain, pumunta sa kanilang mga babae, o tumanggap ng pag-aanyaya/kaloob matapos uminom na kasama nila, ay nagkakamit ng karumihan at paglabag sa itinakdang asal.

Verse 33

कृच्छ्रार्द्धमाचरेज्ज्ञानादैन्दवद्वयम् । मातरं गुरुपत्नीं च दुहितृभगिनीस्नुषाः ॥ ३३ ॥

Kung may malay na nagkasala laban sa ina, sa asawa ng guro, sa anak na babae, sa kapatid na babae, o sa manugang na babae, nararapat isagawa ang kalahating panatang Kṛcchra kasama ng dalawang-araw na pag-aayunong Aindava.

Verse 34

संगम्य प्रविशेदग्निं नान्याशुद्धिर्विधीयते । राज्ञीं प्रव्रजितां धात्रीं तथावर्णोत्तमामपि ॥ ३४ ॥

Matapos makipagtalik sa gayong babae, dapat pumasok sa apoy; walang ibang paglilinis na itinakda—kahit siya’y reyna, babaeng nagtalikod sa daigdig, yaya/nars na nagpapasuso, o mula sa marangal na varṇa.

Verse 35

गत्वाकृच्छ्रद्वयं कुर्यात्सगोत्रामभिगम्य च । अमूषु पितृगोत्रासु मातृगोत्रगतासु च ॥ ३५ ॥

Pagdating sa nararapat na pook ng pagtubos, kung nakipagniig sa babaeng kapareho ng gotra—maging sa angkan ng ama o sa linya ng gotra ng ina—dapat isagawa ang dobleng Kṛcchra.

Verse 36

परदारेषु सर्वेषु कृच्छ्रार्द्धं तपनं चरेत् । वेश्याभिगमने पापं व्यपोहन्ति द्विजास्तथा ॥ ३६ ॥

Sa pakikipagtalik sa asawa ng iba sa anumang pagkakataon, isagawa ang ‘kalahating Kṛcchra’ at ang panatang ‘Tapana’. Gayundin, sa pagdalaw sa patutot, ang mga dvija ay nag-aalis ng kasalanan sa pamamagitan ng itinakdang mga pagtubos.

Verse 37

पीत्वा सकृत्सुतत्पं च पञ्चरात्रं कुशोदकम् । गुरुतल्पगतो कुर्याद्रबाह्मणो विधिवद्रूतम् ॥ ३७ ॥

Ang Brahmin na nahulog sa kasalanang paglapastangan sa higaan ng guro, matapos minsang uminom ng inuming inihanda sa pag-init kasama ang kanyang anak na lalaki, at saka sa loob ng limang gabi ay uminom ng tubig na pinabanal ng damong kuśa, ay dapat magsagawa nang wasto ng itinakdang panatang pagtubos.

Verse 38

गोन्घस्य केचिदिच्छन्ति केचिच्चैवावकीर्णिनः । दण्डादूर्ध्वं प्रहारेण यस्तु गां विनिपातयेत् ॥ ३८ ॥

May ilan ang nagtatakda ng parusa sa pumatay ng baka bilang (paglilinis) na tinatawag na goṅghā; ang iba nama’y nagtatakda ng paglilinis para sa avakīrṇin. Ngunit sinumang humampas sa baka nang lampas sa pinahihintulutang sukat, hanggang siya’y mapabagsak, ay nagkakamit ng mabigat na kasalanan at dapat isagawa ang itinakdang pag-penitensiya.

Verse 39

द्विगुणं गोव्रतं तस्य प्रायश्चितं विशोधयेत् । अङ्गुष्टमात्रस्थूलस्तु बाहुमात्रप्रमाणकः ॥ ३९ ॥

Para sa kasalanang iyon, dapat dalisayin ang penitensiya sa pamamagitan ng pagtalima sa Govrata nang dobleng sukat. Ang itinakdang pamalo/sukat ay dapat kasingkapal ng hinlalaki at kasinghaba ng isang bisig (laban sa siko).

Verse 40

सार्द्रकस्सपालाश्च गोदण्डः परिकीर्त्तितः । गवां निपातने चैव गर्भोऽपि संभवेद्यदि ॥ ४० ॥

Ang pamalong yari sa basang kahoy, kasama ang kahoy na palāśa, ay ipinahahayag na “go-daṇḍa,” ang tungkod na panggabay sa baka. At kung sa pagbagsak ng mga baka dahil sa paghampas ay maganap pa ang pagkalaglag ng dinadala, iyon man ay kabilang sa kasalanan.

Verse 41

एकैकशश्वरेत्कृच्छ्रं एषा गोन्घस्य निष्कृतिः । बन्धने रोधने चैव पोषणे वा गवां रुजाम् ॥ ४१ ॥

Sa bawat bakang napinsala, dapat isagawa ang penitensiyang Kṛcchra; ito ang pagtubos sa kasalanan ng pananakit sa baka—maging sa pamamagitan ng pagtali, pagkulong, o sa pagpapabaya sa pag-alaga at pagpapagaling sa kanyang karamdaman.

Verse 42

संपद्यते चेन्मरणं निमित्तेनैव लिप्यते । मूर्च्छितः पतितो वापि दण्डेनाभिहतस्ततः ॥ ४२ ॥

Kung maganap ang kamatayan, ang pananagutan ay itinatala ayon lamang sa agarang sanhi. Kahit ang tao’y basta nawalan ng malay, o nadapa, o kaya’y kalaunan ay hinampas ng tungkod, ang pagkakasala ay ibinabatay sa tiyak na pangyayaring nagpasiklab nito.

Verse 43

उत्थाय षट्पदं गच्छेत्सप्त पञ्चदशापि वा । ग्रासं वा यदि गृह्णीयात्तोयं वापि पिबेद्यदि ॥ ४३ ॥

Kung ang tao ay tumindig at lumakad kahit anim na hakbang—o pito, maging labinlima—o kumuha ng isang subo ng pagkain, o uminom man lamang ng tubig, kung gayon ang pagtalima sa vrata ay itinuturing na naputol at dapat muling simulan ayon sa tuntunin.

Verse 44

सर्वव्याधिप्रनष्टानां प्रायश्चित्तं न विद्यते । कष्टलोष्टाश्मभिर्गावः शस्त्रैर्वा निहता यदि ॥ ४४ ॥

Para sa mga winasak ng lahat ng uri ng mabibigat na karamdaman, walang itinakdang prāyaścitta (pagsisisi/penitensiya)—lalo na kung ang mga baka ay napatay, maging sa kahoy, tipak ng lupa, bato, o sa sandata.

Verse 45

प्रायश्चित्तं स्मृतं तत्र शस्त्रे शस्त्रे निगद्यते । काष्टे सान्तपनं प्रोक्तं प्राजापत्यं तु लोष्टके ॥ ४५ ॥

Sa gayong kalagayan, ang prāyaścitta ay ipinahahayag nang malinaw para sa bawat uri ng sandata. Kung ang pinsala ay dahil sa kahoy, itinatakda ang Sāntapana; at kung dahil sa tipak ng lupa, itinatakda ang Prājāpatya.

Verse 46

तप्तकृच्छ्रं तु पाषाणे शस्त्रे चाप्यतिकृच्छ्रकम् । औषधं स्नेहमाहारं दद्याद्गोब्राह्मणेषु च ॥ ४६ ॥

Sa pagkakasalang may kinalaman sa bato, isagawa ang Taptakṛcchra; at sa may kinalaman sa sandata, ang higit na mabigat na Atikṛcchra. Magbigay rin ng mga gamot, ghee (banal na mantikilya), at pagkain bilang dāna—lalo na sa mga baka at sa mga Brāhmaṇa.

Verse 47

दीयमाने विपत्तिः स्यात्प्रायश्चित्तं तदा नहि । तैलभेषजपाने च भेषजानां च भक्षणे ॥ ४७ ॥

Kung habang may ibinibigay (bilang itinakdang handog o kawanggawa) ay may mangyaring sakuna, kung gayon ay walang prāyaścitta na kailangan. Gayundin, sa pag-inom ng langis o mga paghahandang panggamot, at sa pagkain ng mga gamot, walang itinakdang penitensiya.

Verse 48

निशल्यकरणे चैव प्रायश्चित्तं न विद्यते । वत्सानां कण्ठबन्धेन क्रिययाभेषजेन तु ॥ ४८ ॥

Para sa pag-alis ng nakabaong banyagang bagay (tulad ng tinik o dulo ng palaso), walang itinakdang ritwal ng pag-aalis-sala; sa mga guya, ito’y dapat asikasuhin sa praktikal na paraan—gaya ng pagtali sa leeg—at sa pamamagitan ng gamot.

Verse 49

सायं संगोपनार्थं च त्वदोषो रोषबन्धयोः । पादे चैवास्य रोमाणि द्विपादे श्मश्रु केवलम् ॥ ४९ ॥

Sa dapithapon, ang pagtatago ay para sa pag-iingat; ngunit ang iyong pagkukulang ay nasa galit at sa pagkagapos ng hinanakit. At tungkol sa kanyang katawan: ang balahibo ay nasa paa; sa may dalawang paa (tao) ay balbas lamang.

Verse 50

त्रिपादे तु शिखावर्तं मूले सर्वं समाचरेत् । सर्वान्केशान्समुद्धृत्य छेदयेदङ्गुलद्वयम् ॥ ५० ॥

Sa ikatlong bahagi ng ulo, ayusin nang wasto sa ugat ang ikid-ikot ng śikhā. Tipunin ang lahat ng buhok at gupitin ayon sa sukat ng dalawang daliri (ang itinakdang haba).

Verse 51

एवमेव तु नारीणां मुण्डनं शिरसः स्मृतम् । न स्त्रिया वपनं कार्यं न च वीरासनं स्मृतम् ॥ ५१ ॥

Gayundin, para sa mga babae, ang pag-ahit ng buhok sa ulo ay itinuturing na itinakda. Subalit ang babae ay hindi dapat magsagawa ng ganap na pag-ahit bilang palagiang gawi, at hindi rin inaalala na itinakda para sa kanya ang pusturang vīrāsana.

Verse 52

न च गोष्टे निवासोऽस्ति न गच्छन्तीमनुव्रजेत् । राजा वा राजपुत्रो वा ब्राह्मणो वा बहुश्रुतः ॥ ५२ ॥

Huwag manirahan sa kulungan ng baka, at huwag sumunod sa likuran ng babaeng may pinupuntahan—maging siya man ay hari, prinsipe, o isang brāhmaṇa na lubhang marunong at maraming nalalaman.

Verse 53

अकृत्वा वपनं तेषां प्रायश्चित्तं विनिर्द्दिशेत् । केशानां रक्षणार्थं च द्विगुणं व्रतमादिशेत् ॥ ५३ ॥

Kung hindi nila naisagawa ang pag-aahit ng buhok (tonsure), dapat itakda para sa kanila ang prāyaścitta (pagsisisi at pagtubos); at upang mapangalagaan ang buhok, ipag-utos ang isang panatang-vrata na isasagawa nang doble.

Verse 54

द्विगुणे गतु व्रते चीर्णे द्विगुणा व्रतदक्षिणा ॥ ५४ ॥

Kapag ang isang panatang-vrata ay tinanggap nang doble at natupad nang wasto, ang dakṣiṇā—ang handog na kaugnay ng panata—ay dapat ding ibigay nang doble.

Verse 55

पापं न क्षीयते हन्तुर्दाता च नरकं व्रजेत् । अश्रौतस्मार्तविहितं प्रायश्चित्तं वदन्ति ये ॥ ५५ ॥

Hindi nababawasan ang kasalanan ng pumatay, at ang nag-utos o nagbigay-pahintulot ay mapupunta rin sa impiyerno—ganyan ang sabi ng mga nagtatakda ng prāyaścitta na hindi pinahihintulutan ng Śruti at Smṛti.

Verse 56

तान्धर्मविन्घकर्तॄंश्च राजा दण्डेन पीडयेत् । न चैतान्पीडयेद्राजा कथंचित्काममोहितः ॥ ५६ ॥

Dapat parusahan ng hari ang mga humahadlang sa Dharma. Ngunit hindi kailanman dapat magparusa ang hari sa kanila sa anumang paraan kapag siya’y nalilinlang ng kāma—sariling pagnanasa.

Verse 57

तत्पापं शतधाभूत्वा तमेव परिसर्पति । प्रायश्चित्ते ततश्चीर्णे कुर्याद्ब्राह्मणभोजनम् ॥ ५७ ॥

Ang kasalanang iyon, na nagiging sandaang ulit, ay gumagapang pabalik sa mismong taong iyon. Kaya, matapos isagawa ang itinakdang prāyaścitta, dapat maghanda ng pagpapakain sa mga Brāhmaṇa.

Verse 58

विंशतिर्गा वृषं चैकं दद्यात्तेषां च दक्षिणाम् । क्रिमिभिस्तृण संभूतैर्मक्षिकादिनिपातितैः ॥ ५८ ॥

Dapat maghandog ng dalawampung baka at isang toro, kalakip ang nararapat na dakṣiṇā para sa mga brāhmaṇa. Ito ang itinakdang prāyaścitta sa pinsala o pagdungis na dulot ng mga uod na mula sa damo at ng mga nilalang gaya ng langaw at iba pa na nahuhulog sa pagkain o handog.

Verse 59

कृच्छ्रार्द्धं स प्रकुर्वीत शक्त्या दद्याच्च दक्षिणाम् । प्रायश्चित्तं च कृत्वा वै भोजयित्वा द्विजोत्तमान् ॥ ५९ ॥

Dapat niyang isagawa ang kalahati ng panatang Kṛcchra, at ayon sa kanyang kakayahan ay ibigay ang itinakdang dakṣiṇā. Matapos ganap na maisagawa ang prāyaścitta, dapat niyang pakainin at parangalan ang mga dvijottama—ang pinakadakila sa mga brāhmaṇa.

Verse 60

सुवर्णमानिकं दद्यात्ततः शुद्धिर्विधीयते । चाण्डालश्वपचैः स्पृष्टे निशि स्नानं विधीयते ॥ ६० ॥

Magbigay ng takdang sukat ng ginto; pagkatapos ay ipinag-uutos ang paglilinis. Kapag nahipo ng caṇḍāla o ng tagaluto ng aso (itinakwil na uri), itinakda ang pagligo sa gabi ayon sa batas.

Verse 61

न वसेत्तत्र रात्रौ तु सद्यः स्नानेन शुद्ध्यति । वसेदथ यदा रात्रावज्ञानादविचक्षणः ॥ ६१ ॥

Huwag manirahan doon sa gabi; sa agarang pagligo ay muling nakakamit ang kalinisan. Ngunit kung ang taong di-maingat, dahil sa kamangmangan, ay nanatili roon sa gabi, dapat din siyang magpakalinis kaagad sa pamamagitan ng pagligo.

Verse 62

तदा तस्य तु तत्पापं शतधा परिवर्तते । उद्गच्छन्ति च नक्षत्राण्युपरिष्टाच्च ये ग्रहाः ॥ ६२ ॥

Kung gayon, ang kasalanang iyon ay tunay na dumarami nang sandaang ulit; at ang mga nakṣatra at ang mga graha na gumagalaw sa itaas ay sumisikat bilang mga saksi at palatandaan.

Verse 63

संस्पृष्टे रश्मिभिस्तेषामुदकस्नानमाचरेत् । याश्चान्तर्जलवल्मीकमूषिकोषरवर्त्मसु ॥ ६३ ॥

Kapag ang mga tubig na iyon ay nasagi na ng mga sinag (ng araw), nararapat magsagawa ng paliligo sa tubig bilang paglilinis. Gayundin sa mga tubig na nasa loob ng mga daluyan—gaya ng bunton ng anay, lungga ng daga, maalat na lupain, at mga daanang daloy.

Verse 64

श्मशाने शौचशेषे च न ग्राह्याः सत्प मृत्तिकाः । इष्टापूर्तं तु कर्त्तव्यं ब्राह्मणेन प्रयत्नतः ॥ ६४ ॥

Sa pook ng pagsusunog ng bangkay, at kapag may natitira pang karumihan matapos ang ritwal ng paglilinis, hindi dapat kumuha ng banal na luwad na para sa dalisay na gamit. Sa halip, ang isang brāhmaṇa ay dapat masikap na magsagawa ng iṣṭa at pūrta—mga gawang-mabuti ng paghahandog at pampublikong kabutihan.

Verse 65

इष्टेन लभते स्वर्गं मोक्षं पूर्त्तेन चान्पुयात् । वित्तक्षेपो भवेदिष्टं तडागं पूर्त्तमुच्यते ॥ ६५ ॥

Sa pamamagitan ng iṣṭa, nakakamit ang langit; sa pamamagitan ng pūrta, maaari ring marating ang kalayaan (mokṣa). Ang paggugol ng yaman para sa ritwal ay tinatawag na iṣṭa; at ang pagtatayo ng lawa o imbakan ng tubig (tadāga) ay ipinahahayag na pūrta.

Verse 66

आरामश्च विशेषेण देवद्रोण्यस्तथैव च । वापीकूपतडागानि देवतायतनानि च ॥ ६६ ॥

At lalo pang mapagpala ang paglalatag ng mga halamanan at hardin, gayundin ang mga banal na labangan ng tubig para sa mga diyos. Kasama rin ang pagtatayo ng mga balon na may hagdan, mga balon, at mga lawa, at ang paglikha ng mga templo at dambana para sa mga diyos.

Verse 67

पतितान्युद्धरेद्यस्तु स पूर्वफलमश्नुते । शुक्लाया आहरेन्मूत्रं कृष्णाया गोः शकृत्तथा ॥ ६७ ॥

Ngunit sinumang mag-angat at magpabago sa mga nalihis at nahulog mula sa wastong asal, siya’y tatanggap ng dating dakilang gantimpala. Dapat kumuha ng ihi ng puting baka, at gayundin ng dumi ng itim na baka.

Verse 68

ताम्रायाश्च पयो ग्राह्यं श्वेतायाश्च दधि स्मृतम् । कपिलाया घृतं ग्राह्यं महापातकनाशनम् ॥ ६८ ॥

Mula sa mapulang-kayumangging baka (tāmra) dapat kunin ang gatas; mula sa puting baka ay itinakda ang dadhi (gatas-asim). Mula sa kayumangging Kapilā na baka kunin ang ghṛta (banal na ghee)—na pumupuksa sa malalaking kasalanan (mahāpātaka).

Verse 69

कुशैस्तीर्थनदीतौयैः सर्वद्रव्यं पृथक् पृथक् । आहृत्य प्रणवेनैव उत्थाप्य प्रणवेन च ॥ ६९ ॥

Gamit ang damong kuśa at tubig mula sa mga banal na tawiran (tīrtha) at mga ilog, dalhin ang bawat bagay na pang-ritwal nang hiwa-hiwalay. Pagkaraan, itaas at basbasan ang buong kalipunan sa Praṇava (Oṁ) lamang, at muli ring itaas sa Praṇava.

Verse 70

प्रणवेन समालोड्य प्रणवेनैव संपिबेत् । पालाशे मध्यमे पर्णे भाण्डे ताम्रमये शुभे ॥ ७० ॥

Paghaluin habang binibigkas ang Praṇava (Oṁ), at inumin din habang inuusal ang Praṇava. Ihain ito sa mapalad na sisidlang tanso, na may dahon ng palāśa bilang gitnang sapin.

Verse 71

पिबेत्पुष्करपर्णे वा मृन्मये वा कुशोदकम् । सूतके तु समुत्पन्ने द्वितीये समुपस्थिते ॥ ७१ ॥

Kapag sumapit ang sūtaka (ritwal na karumihan matapos ang kapanganakan o kamatayan) at dumating ang ikalawang araw, dapat inumin ang tubig-kuśa—mula man sa dahon ng lotus o sa sisidlang luwad.

Verse 72

द्वितीये नास्ति दोषस्तु प्रथमेनैव शुध्यति । जातेन शुध्यते जातं मृतेन मृतकं तथा ॥ ७२ ॥

Sa ikalawang pagkakataon ay walang kapintasan; sa mismong una pa lamang ay nalilinis na. Sa pamamagitan ng kapanganakan, nalilinis ang nauukol sa kapanganakan; gayundin, sa pamamagitan ng kamatayan, nalilinis ang nauukol sa kamatayan.

Verse 73

गर्भसंस्त्रवणे मासे त्रीण्यहानि विनिर्दिशेत् ॥ ७३ ॥

Kung maganap ang pagkalaglag sa (itinakdang) buwan, itakda ang tatlong araw na panahon ng pag-iwas sa dumi at pagtalima sa kalinisan.

Verse 74

रात्रिभिर्मासतुल्याभिर्गर्भस्त्रावे विशुद्ध्यति । रजस्युपरते साध्वी स्नानेन स्त्री रजस्वला ॥ ७४ ॥

Sa pagkalaglag, nakakamit ang paglilinis matapos ang bilang ng mga gabi na katumbas ng bilang ng mga buwang nagdalang-tao. Kapag huminto ang daloy ng regla, ang babaeng nireregla ay nagiging malinis sa pamamagitan ng pagligo.

Verse 75

स्वगोत्राद्भृश्यते नारी विवाहात्सप्तमे पदे । स्वामिगोत्रेण कर्त्तव्यास्तस्याः पिण्डोदकक्रियाः ॥ ७५ ॥

Ang babae ay itinuturing na humiwalay sa sariling gotra sa ikapitong hakbang ng kasal; mula noon, ang mga ritwal ng piṇḍa at handog na tubig para sa kanya ay isasagawa sa gotra ng asawa.

Verse 76

उद्देश्यं पिण्डदाने स्यात्पिण्डे पिण्डे द्विनामतः । षण्णां देयास्त्रयः पिण्डा एवं दाता न मुह्यति ॥ ७६ ॥

Sa pag-aalay ng piṇḍa-dāna, dapat tukuyin ang tatanggap: sa bawat piṇḍa, banggitin ang dalawang pangalan. Para sa anim na tatanggap, maghandog ng tatlong piṇḍa; sa ganitong paraan, hindi malilito ang nag-aalay.

Verse 77

स्वेन भर्त्रा सहस्त्राब्दं माताभुक्ता सुदैवतम् । पितामह्यपि स्वेनैव स्वेनैव प्रपितामही ॥ ७७ ॥

Ang ina, na pinagpala ng mabuting kapalaran at banal na kalinga, ay nagtamasa ng buhay-mag-asawa kasama ang sariling asawa sa loob ng isang libong taon; gayon din ang lola sa sariling asawa, at gayon din ang lola-sa-tuhod sa sariling asawa.

Verse 78

वर्षे तु कुर्वीत मातापित्रोस्तु सत्कृतिम् । अदैवं भोजयेच्छ्राद्धं पिण्डमेकं तु निर्वपेत् ॥ ७८ ॥

Minsan sa isang taon, nararapat na parangalan nang wasto ang ina at ama; sa śrāddha na isinasagawa nang walang alay sa mga deva, pakainin ang mga inanyayahan at maghandog din ng iisang piṇḍa (bilog na kaning alay).

Verse 79

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं वृद्धिश्राद्धमथापरम् । पार्वणं चेति विज्ञेयं श्राद्धं प़ञ्चविधं बुधैः ॥ ७९ ॥

Nauunawaan ng mga pantas na ang śrāddha ay may limang uri: nitya (palagian), naimittika (pang-okasyon), kāmya (para sa ninanais), vṛddhi-śrāddha (para sa pag-unlad at pagdami), at Pārvaṇa śrāddha.

Verse 80

ग्रहोपरागे संक्रान्तौ पर्वोत्सवमलालये । निर्वपेत्र्रीन्नरः पिण्डानेकमेव मृतेऽहनि ॥ ८० ॥

Sa panahon ng eklipse, sa saṅkrānti (pagpasok ng araw sa bagong tanda), sa mga kapistahan, at sa oras ng kapahamakan, dapat maghandog ang lalaki ng tatlong piṇḍa; ngunit sa araw ng kamatayan, iisa lamang ang ihahandog na piṇḍa.

Verse 81

अनूढ न पृथक्कन्या पिण्डे गोत्रे च सूतके । पाणिग्रहणमन्त्राभ्यां स्वगोत्राद्भ्रश्यते ततः ॥ ८१ ॥

Ang dalagang hindi pa naipapakasal ay hindi itinuturing na hiwalay sa angkan ng ama hinggil sa piṇḍa, gotra, at sūtaka (panahong di-kadalisayan). Ngunit kapag natapos ang kasal sa pamamagitan ng mga mantra ng pāṇigrahaṇa (pagkuha sa kamay), saka siya nahihiwalay sa sariling gotra (sa ama).

Verse 82

येन येन तु वर्णेन या कान्या परिणीयते । तत्समं सूतकं याति तथापिण्डोदकेऽपि च ॥ ८२ ॥

Kung saang varṇa (antas) ikinasal ang isang dalaga, siya’y magkakaroon ng kaparehong sūtaka (panahong di-kadalisayan sa kapanganakan) ayon sa varṇa na iyon; gayundin ang tuntunin sa piṇḍa at sa udaka (alay na tubig).

Verse 83

विवाहे चैव संवृत्ते चतुर्थेऽहनिरात्रिषु । एकत्वं सा व्रजेद्भर्तुः पिण्डे गोत्रे च सूतके ॥ ८३ ॥

Kapag ganap na naisagawa ang kasal, sa ikaapat na araw at gabi, ang babae ay nagiging iisa sa kanyang asawa—kabahagi sa piṇḍa (handog sa ninuno), sa gotra (angkan), at maging sa sūtaka (ritwal na karumihan) kapag ito’y dumarating.

Verse 84

प्रथमेऽह्नि द्वितीये वा तृतीये वा चतुर्थके । अस्थिसंचयनं कार्यं बन्धुभिर्हितबुद्धिभिः ॥ ८४ ॥

Sa unang araw, o ikalawa, o ikatlo, o ikaapat—sa alinman sa mga araw na ito—ang pagtipon ng mga buto matapos ang pagsusunog ng bangkay ay dapat gawin ng mga kamag-anak na may mabuting pag-iisip at wastong layon.

Verse 85

चतुर्थे पञ्चमे चैव सत्पमे नवमे तथा । अस्थिसंचयनं प्रोक्तं वर्णानामनुपूर्वशः ॥ ८५ ॥

Ang pagtipon ng mga buto matapos ang pagsusunog ay itinakda sa ikaapat, ikalima, ikapito, at ikasiyam na araw—ayon sa wastong pagkakasunod para sa apat na varṇa.

Verse 86

एकादशाहे प्रेतस्य यस्य चोत्सृज्यते वृषः । मुच्यते प्रेतलोकात्स स्वर्गलोके महीयते ॥ ८६ ॥

Kung sa ikalabing-isang araw matapos ang kamatayan ay palayain nang ayon sa ritwal ang isang toro para sa yumao, ang namatay ay napapalaya mula sa preta-loka at pinararangalan sa langit.

Verse 87

नाभिमात्रे जले स्थित्वा हृदयेन तु चिन्तयेत् । आगच्छन्तु मे पितरो गृह्णन्त्वेताञ्जाञ्जलीन् ॥ ८७ ॥

Nakatayo sa tubig hanggang pusod, magnilay sa puso: “Nawa’y dumating ang aking mga pitṛ, ang mga ninuno, at tanggapin nila ang mga añjali—mga handog na dakot—mula sa akin.”

Verse 88

हस्तौ कृत्वा तु संयुक्तौ पूरचित्वा जलेन च । गोश्रृङ्गमात्रमुद्धृत्य जलमध्ये विनिः क्षिपेत् ॥ ८८ ॥

Pagdikitin ang dalawang kamay at punuin ng tubig; saka kumuha lamang ng kasinlaki ng kasya sa sungay ng baka, at ibuhos muli ang tubig na iyon sa gitna ng tubig.

Verse 89

आकाशे च क्षिपेद्वारि वारिस्थो दक्षघिणामुखः । पितॄणां स्थानमाकाशं दक्षिणादिक् तथैव च ॥ ८९ ॥

Nakatayo sa tubig at nakaharap sa timog, ihagis ang iniaalay na tubig paitaas sa langit; sapagkat ang dako ng mga Pitṛ (mga ninuno) ay ang langit, at ang kanilang direksiyon ay tunay na timog.

Verse 90

आपो देवगणाः प्रोक्ता आपः पितृगणास्तथा । तस्मादस्य जलं देयं पितॄणां हितमिच्छता ॥ ९० ॥

Ang tubig ay ipinahayag na kapisanan ng mga deva, at gayundin ang tubig ay kapisanan ng mga Pitṛ (mga ninuno). Kaya ang nagnanais ng kabutihan para sa mga Pitṛ ay dapat maghandog ng tubig sa kanila.

Verse 91

दिवासूर्यांशुसंतत्पं रात्रौ नक्षत्रमारुतैः । मध्ययोरप्युभाभ्यां च पवित्रं सर्वदा जलम् ॥ ९१ ॥

Sa araw, ang tubig ay pinaiinit ng mga sinag ng araw; sa gabi, ito’y naaapektuhan ng mga hangin sa ilalim ng mga bituin. At maging sa pagitan ng dalawang panahong ito—ang tubig ay nananatiling laging dalisay.

Verse 92

स्वभावयुक्तमव्यक्तममेध्येन सदा शुचिः । भाण्डस्थं धरणीस्थं वा पवित्रं सर्वदा जलम् ॥ ९२ ॥

Ang tubig, ayon sa likas nitong kalikasan, ay dalisay at hindi nagpapakita ng dungis; kahit masaling sa marumi, nananatili itong malinis. Maging nasa sisidlan o nasa ibabaw ng lupa, ang tubig ay laging nagpapadalisay.

Verse 93

देवतानां पितॄणां च जलं दद्याज्जलाञ्जलीन् । असंस्कृतप्रमीतानां स्थले दद्याद्विचक्षणः ॥ ९३ ॥

Dapat maghandog ng tubig bilang añjali (handog na libasyon) sa mga diyos at sa mga ninuno. Ang taong may pag-unawa ay dapat maghandog sa nararapat na lugar, kahit para sa mga namatay na hindi nakatanggap ng itinakdang saṃskāra.

Verse 94

श्राद्धे हवनकाले च दद्यादेकेन पाणिना । उभाभ्यां तर्पणे दद्यादेष धर्मो व्यवस्थितः ॥ ९४ ॥

Sa śrāddha at sa oras ng homa (handog sa apoy), dapat magbigay gamit ang isang kamay; ngunit sa tarpaṇa (libasyon upang masiyahan ang mga ninuno/mga diyos), dapat magbigay gamit ang dalawang kamay—ito ang wastong itinatag na tuntunin ng dharma.

Verse 95

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे धर्मशान्तिनिर्देशो नाम चतुर्दशोऽध्यायः ॥ १४ ॥

Sa gayon nagtatapos ang ika-labing-apat na kabanata, na tinatawag na “Pagtuturo tungkol sa Dharma at Kapayapaan (Śānti),” sa Unang Bahagi (Pūrva-bhāga), Unang Pāda ng Śrī Bṛhan-Nāradīya Purāṇa.