Adhyaya 18

Verse 1

ऑपनआ कराता बछ। अं अष्टादशो<् ध्याय: देवताओं और 30020 22026 लिये समुद्रका मन्थन

Sinabi ni Śaunaka: “Pagkaraan nito, nilapitan nila ang Mandara, ang pinakadakilang bundok—pinalamutian ng mga tuktok na tumataas na wari’y mga taluktok ng ulap, at nababalot ng masinsing lambat ng mga baging.” Itinatakda ng taludtod ang isang taimtim at may layuning himig: ang mga diyos ay bumaling sa makapangyarihang lakas ng kalikasan bilang sandigan ng makatarungang adhikain, na nagpapahiwatig na ang dakilang gawain ay nangangailangan ng sama-samang pagsisikap at pag-angkop ng lakas ng kalikasan sa ilalim ng dharmic na hangarin.

Verse 2

नानाविहगसंघुष्टं नानादंष्टिसमाकुलम्‌ । किन्नरैरप्सरोभिश्न देवैरपि च सेवितम्‌

Sinabi ni Śaunaka: “Umaalingawngaw ito sa mga huni ng sari-saring ibon, at siksik sa mga nilalang na may nakapanghihilakbot na mga pangil. Dinadalaw at tinitirhan ito ng mga Kinnara, mga Apsara, at maging ng mga diyos.”

Verse 3

एकादश सहस्राणि योजनानां समुच्छितम्‌ । अधो भूमे: सहस्रेषु तावत्स्वेव प्रतिक्ठितम्‌

Umabot ito sa taas na labing-isang libong yojana; at sa ilalim ng lupa man, nakabaon din ito nang kasinglalim—sa gayunding bilang ng libo-libo.

Verse 4

तमुद्धर्तुमशक्ता वै सर्वे देवगणास्तदा । विष्णुमासीनमभ्येत्य ब्रह्माणं चेदमब्रुवन्‌

Noon, ang lahat ng pangkat ng mga diyos, yamang hindi nila ito mabunot, ay lumapit kay Viṣṇu na nakaupo roon, at gayundin kay Brahmā, at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 5

भवन्तावत्र कुर्वीतां बुद्धि नैःश्रेयसीं पराम्‌ मन्दरोद्धरणे यत्न: क्रियतां च हिताय न:,“आप दोनों इस विषयमें कल्याणमयी उत्तम बुद्धि प्रदान करें और हमारे हितके लिये मन्दराचल पर्वतको उखाड़नेका यत्न करें”

“Nawa’y kayong dalawa, dito at ngayon, ay magkaloob sa amin ng pinakadakilang pag-unawa na umaakay sa sukdulang kabutihan; at para sa aming kapakanan, isagawa ang pagsisikap na mabunot ang Bundok Mandara.”

Verse 6

सौतिरुवाच तथेति चाब्रवीदू विष्णुर्ब्रह्मणा सह भार्गव । अचोदयदमेयात्मा फणीन्द्रं पद्मलोचन:

Sinabi ni Ugraśravas (Sauti): “Mangyari nawa,” wika ni Panginoong Viṣṇu, kasama si Brahmā, O Bhārgava. Pagkaraan, ang lotus-ang-mata na si Viṣṇu—na ang tunay na kalikasan ay di-masukat at lampas sa abot ng isip, talino, at karaniwang patunay—ay nag-utos sa hari ng mga ahas (Ananta) na simulan ang pagbunot sa Bundok Mandara.

Verse 7

ततो<5नन्तः समुत्थाय ब्रह्म॒णा परिचोदित: । नारायणेन चाप्युक्तस्तस्मिन्‌ कर्मणि वीर्यवान्‌

Pagkaraan, si Ananta (Śeṣa), na hinimok ni Brahmā at inutusan din ni Nārāyaṇa, ay tumindig; at ang makapangyarihang iyon ay tumuon sa gawaing yaon.

Verse 8

अथ पर्वतराजानं तमनन्तो महाबल: । उज्जहार बलाद्‌ ब्रह्मनू सवनं सवनौकसम्‌,ब्रह्म! फिर तो महाबली अनन्तने जोर लगाकर गिरिराज मन्दराचलको वन और वनवासी जन्तुओंसहित उखाड़ लिया

Wika ni Śaunaka: Pagkaraan nito, ang makapangyarihang Ananta, sa dalisay na lakas, ay binunot ang hari ng mga bundok—ang Mandara—kasama ang mga kagubatan nito at lahat ng nilalang na naninirahan sa mga kagubatang iyon. Ipinakikita ng pangyayaring ito ang napakalawak na lakas na banal na iniuukol sa layuning kosmiko: kapag hinihingi ng mas dakilang kaayusan (dharma at gawain ng mga diyos), maging ang katatagan ng kalikasan ay maaaring igalaw.

Verse 9

ततस्तेन सुरा: सार्ध समुद्रमुपतस्थिरे । तमूचुरमृतस्यार्थे निर्मथिष्पयामहे जलम्‌

Pagkatapos, ang mga diyos, kasama siya, ay lumapit sa Karagatan. Sinabi nila: “Upang makamtan ang amṛta (nektar ng kawalang-kamatayan), aming kakanin at iikutan ang iyong mga tubig.” Inilalarawan ng tagpong ito ang isang pakikipagkasunduan na may aral: kahit ang gawaing kosmiko para sa kabutihang panlahat ay maisasakatuparan lamang sa pamamagitan ng pahintulot at makatarungang bahagi para sa lahat ng kailangang magtiis ng bigat ng gawain.

Verse 10

अपां पतिरथोवाच ममाप्यंशो भवेत्‌ ततः । सोढास्मि विपुल॑ मर्द मन्दरभ्रमणादिति

Wika ni Śaunaka: Pagkatapos, ang Panginoon ng mga Tubig (ang Karagatan) ay sumagot: “Magkaroon din ako ng bahagi sa (amṛta) na iyon. Kung gayon, titiisin ko ang napakalaking bigat at pagdurog na kirot na idudulot ng pag-ikot at pag-uga sa Bundok Mandara.” Sa salaysay, nakipagkasundo ang mga diyos sa Karagatan: ang pakikipagtulungan ay ibinibigay sa kundisyon ng makatarungang bahagi, na nagpapakita ng pagtanaw sa kapwa at katarungan kahit sa mga gawaing pangkosmos.

Verse 11

ऊचुश्न कूर्मराजानमकूपारे सुरासुरा: । अधिष्ठानं गिरेरस्य भवान्‌ भवितुमहति,तब देवताओं और असुरोंने (समुद्रकी बात स्वीकार करके) समुद्रतलमें स्थित कच्छपराजसे कहा--“भगवन्‌! आप इस मन्दराचलके आधार बनिये'

Pagkaraan, ang mga diyos at mga asura, matapos magkaisa sa gawain sa karagatan, ay nagsalita sa Maharlikang Pagong sa walang-hanggang tubig: “O Panginoon, ikaw ang karapat-dapat maging salalayan at tuntungan ng bundok na ito.” Itinatampok ng taludtod ang nagkakaisang pasya para sa dakilang gawain at ang makatarungang pagkilala sa pagiging nararapat (arhatā) sa pananagutan.

Verse 12

कूर्मेण तु तथेत्युक्त्वा पृष्ठमस्य समर्पितम्‌ | तं शैलं तस्य पृष्ठस्थं वज्नेणेन्द्रो न्यपीडयत्‌

Ang Pagong (Kūrma), na nagsabing “Mangyari nawa,” ay inialay ang sariling likod bilang sandigan. Nang ang bundok ay nakapatong sa kanyang likod, si Indra ay dumiin gamit ang vajra (kulog na sandata) upang ito’y manatiling matatag—isang banal na pagpipigil na pumipigil sa kaguluhan at nagpapahintulot na magpatuloy ang gawain ng mga diyos sa maayos na kaayusan.

Verse 13

मन्थानं मन्दरं कृत्वा तथा नेत्र च वासुकिम्‌ । देवा मथितुमारब्धा: समुद्र निधिमम्भसाम्‌

Wika ni Śaunaka: Ginawa nilang pamalo sa pag-ikot ang Bundok Mandara at ginawang lubid ang ahas na si Vāsuki; at sinimulan ng mga diyos na haluin ang karagatan—ang malawak na taguan ng mga tubig—upang hanapin ang mga nakatagong yaman sa pamamagitan ng nagkakaisang pagsisikap.

Verse 14

अमृतार्थे पुरा ब्रह्मंस्तथैवासुरदानवा: । एकमन्तमुप श्लिष्टा नागराज्ञों महासुरा:

Wika ni Śaunaka: Noong unang panahon, O Brahman, sa paghahangad ng amṛta—ang nektar ng kawalang-kamatayan—ang mga Asura at Dānava ay palihim ding lumapit sa Hari ng mga Nāga; yaong mga makapangyarihang demonyo, upang hingin ang kanyang pagpanig.

Verse 15

विबुधा: सहिता: सर्वे यत: पुच्छे ततः स्थिता: । ब्रह्मन! इस प्रकार पूर्वकालमें देवताओं

Wika ni Śaunaka: Ang lahat ng mga diyos na nagkatipon ay pumuwesto sa panig ng buntot ng ahas. At ang mapalad na diyos na si Ananta ay nasa panig ding kinaroroonan ni Nārāyaṇa; paulit-ulit niyang itinataas ang ulo ng ahas at saka muling ibinabagsak.

Verse 16

वासुकेरथ नागस्य सहसा55क्षिप्यत: सुरै: । सधूमा: सार्चिषो वाता निष्पेतुरसकृन्मुखात्‌

Wika ni Śaunaka: Nang bigla at paulit-ulit na hinila ng mga diyos ang ahas na si Vāsuki, mula sa kanyang bibig ay patuloy na sumambulat ang maiinit na bugso ng hininga—may kasamang usok at may guhit ng apoy—nang paulit-ulit.

Verse 17

ते धूमसड्घा: सम्भूता मेघसड्घा: सविद्युतः । अभ्यवर्षन्‌ सुरगणान्‌ श्रमसंतापकर्शितान्‌,वे धूमसमुदाय बिजलियोंसहित मेघोंकी घटा बनकर परिश्रम एवं संतापसे कष्ट पानेवाले देवताओंपर जलकी धारा बरसाते रहते थे

Ang mga kumpol ng usok ay nagtipon at naging mga ulap na may kidlat; at ibinuhos nila ang ulan sa mga pangkat ng diyos na lupaypay sa pagod at sinusunog ng hirap—naghatid ng ginhawa sa gitna ng kanilang pasakit.

Verse 18

तस्माच्च गिरिकूटाग्रात्‌ प्रच्युता: पुष्पवृष्टय: । सुरासुरगणान्‌ सर्वान्‌ समन्‍्तात्‌ समवाकिरन्‌

Pagkaraan, mula sa tuktok ng taluktok ng bundok, bumuhos ang ulang-bulaklak, na nagkalat sa lahat ng panig at tumabon sa buong hukbo ng mga deva at asura. Sa kaparehong pangyayari, ang nagkatawang-taong Māyā ni Nārāyaṇa, tangan ang kamaṇḍalu (sisidlang-tubig), ay nagsimulang magsilbi ng nektar: habang ang mga daitya at dānava ay nakaupo nang magkahanay, ang amṛta ay ibinigay niya sa mga deva lamang at hindi sa mga demonyo. Nang maalis sa inaasahan nilang bahagi, nag-ingay nang malakas ang mga asura—ipinapakita kung paanong ang pagnanasa at pakiramdam na “may karapatan,” kapag hindi ginagabayan ng dharma, ay nakapagpapalit ng isang kosmikong biyaya tungo sa alitan.

Verse 19

बभूवात्र महानादो महामेघरवोपम: । उदधेर्मथ्यमानस्य मन्दरेण सुरासुरै:,देवताओं और असुरोंद्वारा मन्दराचलसे समुद्रका मन्‍्थन होते समय वहाँ महान्‌ मेघोंकी गम्भीर गर्जनाके समान जोर-जोरसे शब्द होने लगा

Sinabi ni Śaunaka: Nang kinalog ng mga deva at mga asura ang karagatan gamit ang Bundok Mandara, sumiklab doon ang isang napakalakas na ugong—malalim at gumugulong na tila kulog ng malalaking ulap-ulan—hudyat ng napakalawak at yumanig-sa-daigdig na puwersang napakakawalan kapag ang magkatunggaling kapangyarihan ay nagsasanib sa iisang masidhing gawain.

Verse 20

तत्र नाना जलचरा विनिष्पिष्टा महाद्रिणा । विलयं समुपाजग्मु: शतशो लवणाम्भसि,उस समय उस महान पर्वतके द्वारा सैकड़ों जलचर जन्तु पिस गये और खारे पानीके उस महासागरमें विलीन हो गये

Doon, daan-daang sari-saring nilalang sa tubig ang nadurog sa ilalim ng makapangyarihang bundok, at sa maalat na tubig ng dakilang dagat ay namatay at naglaho. Ipinapahiwatig ng tagpong ito na ang napakalakas na puwersa, kapag pinakawalan nang walang pagpipigil, ay nagdadala ng biglaang pagwasak sa mga marurupok.

Verse 21

वारुणानि च भूतानि विविधानि महीधर: । पातालतलवासीनि विलयं समुपानयत्‌,मन्दराचलने वरुणालय (समुद्र) तथा पातालतलमें निवास करनेवाले नाना प्रकारके प्राणियोंका संहार कर डाला

Sinabi ni Śaunaka: Ang tagapasan ng bundok ay naghatid ng pagkapuksa sa sari-saring nilalang na sakop ni Varuṇa, at sa mga naninirahan sa kailaliman ng Pātāla. Sa pagkalog ng Mandara, maging ang mga nilalang ng kaharian ng dagat at ng daigdig sa ilalim ay nadamay sa kapahamakan—isang pangyayaring nagpapakita na ang mga gawaing kosmiko, bagaman nakatuon sa mas mataas na pakinabang, ay maaaring magdala ng di-sinasadyang pagdurusa sa mas maliliit na nilalang.

Verse 22

तस्मिंश्व भ्राम्यमाणेडद्रौ संघृष्यन्त: परस्परम्‌ । न्यपतन्‌ पतगोपेता: पर्वताग्रान्महाद्रुमा:

Habang iniinog at iniikot ang bundok, ang malalaking punongkahoy sa tuktok—nagkikiskisan at nagbabanggaan—ay bumagsak, kasama ang mga ibong naninirahan sa mga ito. Ipinapahiwatig ng tagpong ito na ang marahas at di-napipigil na puwersa, kahit ilapat para sa mas dakilang layunin, ay maaaring magdulot ng pinsalang nadadamay sa inosenteng buhay at sa kaayusan ng kalikasan.

Verse 23

तेषां संघर्षजश्वाग्निरचिंर्भि: प्रज्वलन्‌ मुहुः । विद्युद्धिरिव नीला भ्रमावृणोन्मन्दरं गिरिम्‌

Mula sa kanilang paglalaban at pagkikiskisan, paulit-ulit na sumiklab ang apoy at nag-alab na may mga dila ng liyab. At gaya ng kidlat na tumatabing sa bughaw-na-madilim na ulap, gayon din kumalat ang apoy at binalot ang Bundok Mandara.

Verse 24

ददाह कुज्जरांस्तत्र सिंहांश्नैव विनिर्गतान्‌ । विगतासूनि सर्वाणि सत्त्वानि विविधानि च

Doon, sinunog ng nagngangalit na apoy sa gubat ang mga elepanteng-bundok, ang mga leon na lumabas mula sa kanilang mga yungib, at di-mabilang pang iba’t ibang nilalang. Sa bundok na iyon, ang lahat ng sari-saring nabubuhay na naninirahan ay napawi ang hininga.

Verse 25

तमग्निममरश्रेष्ठ: प्रदहन्तमितस्तत: । वारिणा मेघजेनेन्द्र:ः शमयामास सर्वश:,तब देवराज इन्द्रने इधर-उधर सबको जलाती हुई उस आगको मेघोंके द्वारा जल बरसाकर सब ओरसे बुझा दिया

Pagkaraan, si Indra—ang pinakadakila sa mga walang-kamatayan—nang makita ang apoy na nagliliyab at lumalamon sa lahat ng dako, ay nagpabuhos ng ulan mula sa mga ulap at tuluyang pinawi iyon sa bawat panig.

Verse 26

ततो नानाविधास्तत्र सुख्ुवु:ः सागराम्भसि । महाद्रुमाणां निर्यासा बहवश्लौषधीरसा:,तदनन्तर समुद्रके जलमें बड़े-बड़े वृक्षोंके भाँति-भाँतिके गोंद तथा ओषधियोंके प्रचुर रस चू-चूकर गिरने लगे

Pagkaraan, sa tubig ng karagatan ay nagsimulang umagos ang sari-saring katas—mga dagta mula sa malalaking punò at masaganang katas ng mga halamang-gamot—na dumadaloy at tumutulo patungo sa dagat.

Verse 27

तेषाममृतवीर्याणां रसानां पयसैव च । अमरत्वं सुरा जग्मु: काउ्चनस्य च नि:स्रवात्‌

Wika ni Śaunaka: Mula sa tubig na tila gatas at sa makapangyarihang katas na kapantay ng amṛta mula sa mga punò at halamang-gamot—at mula rin sa esensiyang umaagos mula sa ginintuang Bundok Mandara—nagsimulang makamtan ng mga deva ang kawalang-kamatayan.

Verse 28

ततस्तस्य समुद्रस्य तज्जातमुदकं पय: । रसोत्तमैविमिश्र॑ च तत: क्षीरादभूद्‌ू घृतम्‌,उन उत्तम रसोंके सम्मिश्रणसे समुद्रका सारा जल दूध बन गया और दूधसे घी बनने लगा

Wika ni Śaunaka: “Pagkaraan, ang tubig na umusbong sa karagatang iyon ay naging gatas; at nang mahaluan ng pinakamainam na mga esensya, mula sa gatas na iyon ay sumilang ang ghee.”

Verse 29

ततो ब्रह्माणमासीनं देवा वरदमन्रुवन्‌ । भ्रान्ता: सम सुभृशं ब्रह्मन्‌ नोद्भवत्यमृतं च तत्‌

Pagkaraan, nagsalita ang mga diyos kay Brahmā na nakaupo roon, ang tagapagkaloob ng biyaya: “O Brahman, lubha na kaming napapagod; ngunit hindi pa rin sumisibol ang amṛta. Matagal na mula nang magsimula ang pag-ikot at paghalo sa karagatan.”

Verse 30

विना नारायणं देवं सर्वेडन्ये देवदानवा: । चिरारब्धमिदं चापि सागरस्यापि मन्थनम्‌

Wika ni Śaunaka: “Kung wala ang diyos na Nārāyaṇa, ang lahat ng iba pa—mga diyos man o mga Dānava—ay lubhang napagod. At bagaman matagal nang isinasagawa ang pag-ikot sa Karagatan, hindi pa rin lumilitaw ang amṛta.”

Verse 31

ततो नारायणं देवं ब्रह्मा वचनमब्रवीत्‌ । विधत्स्वैषां बल॑ं विष्णो भवानत्र परायणम्‌

Pagkaraan, nagsalita si Brahmā sa banal na Nārāyaṇa: “O Viṣṇu, ipagkaloob mo sa kanila ang lakas. Sa bagay na ito, ikaw lamang ang kanilang sukdulang kanlungan.”

Verse 32

विष्णुरुवाच बलं॑ ददामि सर्वेषां कर्मतद्‌ ये समास्थिता: । क्षोभ्यतां कलश: सर्वैर्मन्दर: परिवर्त्यताम्‌

Sinabi ni Viṣṇu: “Ipinagkakaloob ko ang lakas sa lahat ng matatag na tumanggap sa gawaing ito. Hayaan ninyong sama-samang haluin ang karagatan; at paikutin ang Mandara nang buong lakas.”

Verse 33

सौतिर्वाच नारायणवच: श्रुत्वा बलिनस्ते महोदथे: । तत्‌ पय:ः सहिता भूयश्नचक्रिरे भूशभाकुलम्‌

Wika ni Sauti: “O Śaunaka! Nang marinig nila ang mga salita ni Nārāyaṇa, lalo pang lumakas ang kanilang lakas at loob. Pagkaraan, muling nagkaisa sila at sinimulang haluin ang dakilang karagatan nang may panibagong puwersa, marahas na ginugulo ang buong lawak ng tubig.”

Verse 34

तत:ः शतसहसांशुर्म थ्यमानात्तु सागरात्‌ । प्रसन्नात्मा समुत्पन्न: सोम: शीतांशुरुज्ज्वल:

Pagkaraan, habang hinahalo ang dakilang karagatan, sumibol mula roon si Soma—ang Buwan: maningning sa malamig na sinag, kumikislap na wari’y araw na may di-mabilang na liwanag, at may payapang likas.

Verse 35

श्रीरनन्तरमुत्पन्ना घृतात्‌ पाण्डुरवासिनी । सुरादेवी समुत्पन्ना तुरग: पाण्डुरस्तथा,तदनन्तर उस घृतस्वरूप जलसे श्वेतवस्त्रधारिणी लक्ष्मीदेवीका आविर्भाव हुआ। इसके बाद सुरादेवी और श्वेत अश्व प्रकट हुए

Pagkaraan, mula sa pinong esensiya na gaya ng ghṛta ay lumitaw si Śrī (Lakṣmī), nananahan sa puting liwanag. Sumunod na nagpakita si Surādevī, at gayundin ang isang puting kabayo.

Verse 36

कौस्तुभस्तु मणिर्दिव्य उत्पन्नो घृत्सम्भव: । मरीचिविकच: श्रीमान्‌ नारायण उरोगत:,फिर अनन्त किरणोंसे समुज्ज्वल दिव्य कौस्तुभभणिका उस जललसे प्रादुर्भाव हुआ, जो भगवान्‌ नारायणके वक्ष:स्थलपर सुशोभित हुई

Pagkaraan, lumitaw ang banal na hiyas na Kaustubha—isinilang mula sa masaganang esensiya ng paghalo—nagniningning sa mga sinag na lumalaganap at marilag sa ganda. Ito’y napunta sa dibdib ni Nārāyaṇa, at doon kumislap bilang sagisag ng Kanyang kapangyarihan at pagpapala.

Verse 37

(पारिजातकश्न तत्रैव सुरभिश्न महामुने । जज्ञाते तौ तदा ब्रह्मन्‌ सर्वकामफलप्रदौ ।।

Wika ni Śaunaka: “O dakilang pantas, O Brahmana—doon din isinilang ang punong Pārijāta at ang bakang Surabhī, kapwa tagapagkaloob ng bunga ng lahat ng pagnanais. Pagkaraan, si Lakṣmī, si Surā (banal na inumin), si Soma (ang Buwan), at ang kabayong Ucchaiḥśravas na kasingbilis ng isip, ay nagtungo sa daigdig na tinitirhan ng mga diyos, na dumaraan sa landas ng Araw (landas sa kalangitan).”

Verse 38

धन्वन्तरिस्ततो देवो वपुष्मानुदतिष्ठत । श्वेत कमण्डलुं बिशभ्रदमृतं यत्र तिषतति,इसके बाद दिव्य शरीरधारी धन्वन्तरि देव प्रकट हुए। वे अपने हाथमें श्वेत कलश लिये हुए थे, जिसमें अमृत भरा था

Pagkaraan, lumitaw ang diyos na si Dhanvantari, nagniningning sa banal na katawan. Sa kanyang kamay ay may hawak siyang puting sisidlang tubig, at sa loob nito ay naroon ang amrita—ang nektar ng walang-kamatayan.

Verse 39

एतदत्यद्भुतं दृष्टवा दानवानां समुत्थित: । अमृतार्थे महान्‌ नादो ममेदमिति जल्पताम्‌,यह अत्यन्त अद्भुत दृश्य देखकर दानवोंमें अमृतके लिये कोलाहल मच गया। वे सब कहने लगे “यह मेरा है, यह मेरा है”

Wika ni Śaunaka: Nang makita ang lubhang kamangha-manghang tanawing iyon, sumiklab ang malaking kaguluhan sa mga Dānava dahil sa pagnanasa sa amrita. Bawat isa’y nag-aangkin at sumisigaw, “Akin ito! Akin ito!”

Verse 40

श्वेतर्दन्तै क्षतुर्भिस्तु महाकायस्तत: परम्‌ | ऐरावतो महानागो5भवद्‌ वज्रभूता धृतः

Wika ni Śaunaka: “Pagkaraan, lumitaw ang dakilang elepanteng si Airāvata—malaki ang katawan at may apat na puting pangil. Si Indra, ang may hawak ng vajra, ay kinuha siya sa ilalim ng kanyang kapangyarihan.”

Verse 41

अतिनिर्मथनादेव कालकूटस्तत: पर: । जगदावृत्य सहसा सधूमो5ग्निरिव ज्वलन्‌,तदनन्तर अत्यन्त वेगसे मथनेपर कालकूट महाविष उत्पन्न हुआ, वह धूमयुक्त अग्निकी भाँति एकाएक सम्पूर्ण जगत्‌को घेरकर जलाने लगा

Wika ni Śaunaka: Mula sa matinding pag-ikot na iyon, sumunod na lumitaw ang Kālakūṭa, ang nakapanghihilakbot na lason. Sa isang iglap ay kumalat ito sa buong daigdig, naglalagablab na parang apoy na may makapal na usok, na wari’y susunog sa lahat ng nilalang.

Verse 42

त्रैलोक्यं मोहितं यस्य गन्धमाप्राय तद्‌ विषम्‌ । प्राग्रसललोकरक्षार्थ ब्रह्मणो वचनाच्छिव:

Wika ni Śaunaka: “Napakalakas ng lasong iyon na sa pag-amoy pa lamang, ang mga nilalang sa tatlong daigdig ay nalito at bumagsak. Kaya, sa pakiusap ni Brahmā, si Śiva—upang iligtas ang tatlong daigdig—ay uminom ng kakila-kilabot na lason.”

Verse 43

दधार भगवान्‌ कण्ठे मन्त्रमूर्तिमिहेश्वरः । तदाप्रभूति देवस्तु नीलकण्ठ इति श्रुति:

Wika ni Śaunaka: Iningatan ng Panginoon, si Īśvara, sa kaniyang lalamunan ang nakamamatay na sangkap na may anyong mantra. Mula noon, ayon sa sali’t saling balita, ang diyos ay nakilala sa pangalang Nīlakaṇṭha (“Bughaw ang Lalamunan”).

Verse 44

एतत्‌ तदद्धुतं दृष्टवा निराशा दानवा: स्थिता: । अमृतार्थे च लक्ष्म्यर्थे महान्तं वैरमाश्रिता:

Nang makita ang kahanga-hangang pangyayaring iyon, nanlumo ang mga Dānava. Dahil sa pagnanasa sa amṛta at sa Lakṣmī, niyakap nila ang isang malaking pagkapoot laban sa mga Deva.

Verse 45

ततो नारायणो मायां मोहिनीं समुपाश्रित: । स्त्रीरूपमद्भुतं कृत्वा दानवानभिसंश्रित:,उसी समय भगवान्‌ विष्णुने मोहिनी मायाका आश्रय ले मनोहारिणी स्त्रीका अद्भुत रूप बनाकर, दानवोंके पास पदार्पण किया

Pagkaraan, si Nārāyaṇa ay sumandig sa mapang-akit na kapangyarihan ng ilusyon na tinatawag na Mohinī. Sa pag-anyong isang kahanga-hanga at kaakit-akit na babae, lumapit siya sa mga Dānava.

Verse 46

ततस्तदमृतं तस्यै ददुस्ते मूढचेतस: । स्त्रिये दानवदैतेया: सर्वे तदूग़तमानसा:

Pagkaraan, ang mga Daitya at Dānava, na nalambungan ang isip ng pagkalito at pagkahumaling, ay iniabot sa kaniya ang nektar—sa anyong-babae (Mohinī). Sa pagsuko ng paghatol sa pagnanasa, ipinagkatiwala nila ang gantimpalang pinaghirapan sa mismong mag-aalis nito sa kanila.