Rig Veda 9.93.3: Mandala 9, Sukta 93, Mantra 3

Sukta 9.93

Devata: Soma Pavamāna (Indu)

Samhita Patha (Devanagari)

उत प्र पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः । मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि श्रीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः ॥

Transliteration

utá prá pipyá ū́dhar aghnyā́yā índur dhā́rābhiḥ sacate su-medhā́ḥ | mūrdhā́naṃ gā́vaḥ páyasā camū́ṣv abhí śrīṇanti vásubhir ná niktáiḥ ||

Translation

และเขายังทำให้เต้านมของแม่โคผู้มิอาจล่วงละเมิดพองเต็ม; หยดอินทุ (Indu) ผู้มีปัญญาดี ย่อมเคลื่อนไปพร้อมสายธารทั้งหลาย (dhārā). เหล่าโคทั้งหลายชโลมศีรษะของเขาในภาชนะด้วยน้ำนม ประหนึ่งชโลมด้วยทรัพย์อันเพิ่งชำระล้าง แล้วเติมเต็มเขาด้วยวสุทั้งหลาย ให้มีเนื้อแท้และรัศมีรุ่งเรือง.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (avyaya)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• पिप्यः: thou hast swollen / grow strong (i.e., be full)
• पिप्यः: (addressed agent) Kartā
• Type: Verb
• Root: प्या (प्याय्) धातु

• ऊधर्: udder
• ऊधर्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऊधर (प्रातिपदिक)

• अघ्न्यायाः: of the un-slaughterable cow
• अघ्न्यायाः: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Noun/Adjective
• Root: अघ्न्या (प्रातिपदिक)

• इन्दुः: the drop (Soma)
• इन्दुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• धाराभिः: with streams
• धाराभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: धारा (प्रातिपदिक)

• सचते: goes along with, accompanies
• सचते: (with instr.)
• Type: Verb
• Root: सच् धातु

• सुमेधाः: the wise / of good wisdom
• सुमेधाः: Kartā (apposition to इन्दुः)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सुमेधस् (प्रातिपदिक)

• मूर्धानम्: head, top
• मूर्धानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)

• गावः: cows
• गावः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• पयसा: with milk
• पयसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• चमूषु: in the bowls (cups)
• चमूषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: चमू (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, over
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (upasarga/avyaya)

• श्रीणन्ति: they mix, they strain/prepare
• श्रीणन्ति: (agent) Kartā
• Type: Verb
• Root: श्री (श्रीणाति) धातु

• वसुभिः: with good things/treasures
• वसुभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (avyaya)

• निक्तैः: with wetted/anointed (things), with moist (additions)
• निक्तैः: Karaṇa
• Type: Adjective/Participle
• Root: निक्त (PPP from निज्/निञ्ज् ‘to smear, anoint, wet’)