Rig Veda 7.56.16: Mandala 7, Sukta 56, Mantra 16

Sukta 7.56

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra, traditional ascription for Maṇḍala 7)

Devata: Maruts (Rudra’s storm-host; also called Vasavas)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for RV 7.56)

Samhita Patha (Devanagari)

अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीळिनः पयोधाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.56.16

Transliteration

atyā́so na ye marútaḥ sváñco yakṣá-dṛśo na śubháyanta máryāḥ | te harmyéṣṭhāḥ śíśavo na śubhrā́ vatsā́so na prákrīḷinaḥ payodhā́ḥ ||

Translation

ดุจนักแข่งผู้ว่องไว มารุตะ (Maruts) ผู้เคลื่อนไปด้วยอำนาจของตนเอง ส่องประกายดุจนิมิตอัศจรรย์; วีรชนหนุ่มทำให้ภาวะทั้งหลายงดงาม. ผ่องใสดุจเด็กน้อยในเรือน ดุจลูกโคเริงเล่นอุดมด้วยน้ำนม เขาทั้งหลายหลั่งพลังหล่อเลี้ยงลงสู่ภายในเรา.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अत्यासः: the very swift ones
• अत्यासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक; ‘अत्य’ = अत्यन्त-वेग/अत्य-गमन) + अस् (प्रत्ययः -अस्)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• ये: who
• ये: Kartā (सम्बन्धी) / विशेष्य-सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• स्वञ्चः: self-impelled, moving of themselves
• स्वञ्चः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वञ्च (प्रातिपदिक; ‘स्व’ + अञ्च् ‘to go/turn’)

• यक्षदृशः: of wondrous appearance
• यक्षदृशः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: यक्ष-दृश् (समासः; यक्ष ‘wondrous/numinous’ + दृश् ‘seeing/appearance’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शुभयन्त: shining, adorning
• शुभयन्त: Kartā (क्रियाविशेषण-भावः) / विशेषणम्
• Type: Verb (participle)
• Root: शुभ्/शोभ् (धातु; ‘to shine, adorn’) → शुभय (णिच्) + अन्त्

• मर्याः: young men, heroes
• मर्याः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मर्य (प्रातिपदिक)

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हर्म्येष्ठाः: most at home / most house-like (well-housed)
• हर्म्येष्ठाः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: हर्म्य-इष्ठ (समास/तद्धित; हर्म्य ‘house, mansion’ + इष्ठ ‘most’)

• शिशवः: children
• शिशवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शुभ्राः: bright, pure
• शुभ्राः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: शुभ्र (प्रातिपदिक)

• वत्सासः: calves
• वत्सासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• प्रक्रीळिनः: sporting, frolicking
• प्रक्रीळिनः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्र-√क्रीड् (धातु ‘to play’) → क्रीळिन् (कृदन्त/नामधातु) with प्र-

• पयोधाः: milk-bearing (calves), milk-holders
• पयोधाः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: पयस्-धा (समासः; पयस् ‘milk’ + धा ‘placing/holding’)