Sukta 45
Sukta 7.45
Vasiṣṭha
Savitṛ
Triṣṭubh
ในบทสวดฉันทลักษณ์ตรีษฏุภอันสั้นนี้ วสิษฐะอัญเชิญสวิตฤในฐานะ “ผู้ผลักดัน” แห่งทวยเทพ ผู้เสด็จผ่านห้วงอากาศกลางพร้อมม้าศึกของพระองค์ นำของประทานและแนวทางอันชอบธรรมแก่ชีวิตมนุษย์ ผู้สวดวอนขอให้สวิตฤ “ตั้งมั่น” ผู้บูชาไว้ในที่พำนักอันเหมาะสม ให้ทรงเริ่มขับเคลื่อนกิจการงานของพวกเขา ให้ปัญญาอันสว่างไสวแผ่ขยาย และประทานโภชนาการหล่อเลี้ยงกับพลังชีวิตอันกว้างไกล บทสวดลงท้ายด้วยถ้อยคำสรรเสริญที่กล่าวถวาย เพื่อแสวงหาความผาสุกอันยั่งยืนและการคุ้มครอง
Mantras
Mantra 1
आ देवो यातु सविता सुरत्नोऽन्तरिक्षप्रा वहमानो अश्वैः । हस्ते दधानो नर्या पुरूणि निवेशयञ्च प्रसुवञ्च भूम ॥
ขอให้สวิตฤ (Savitṛ) ผู้เป็นเทพผู้ผลักดัน ผู้มั่งคั่งด้วยรัตนะอันแท้จริง เสด็จมาหาเรา เคลื่อนผ่านแดนกลางด้วยม้าศึกของพระองค์ ทรงถือพรนานาประการเพื่อวิญญาณมนุษย์ไว้ในพระหัตถ์ ขอพระองค์ทรงตั้งเราไว้ในที่พำนักอันถูกต้อง และทรงส่งเราออกไปสู่การส่งงานของเราอย่างเที่ยงธรรม
Mantra 2
उदस्य बाहू शिथिरा बृहन्ता हिरण्यया दिवो अन्ताँ अनष्टाम् । नूनं सो अस्य महिमा पनिष्ट सूरश्चिदस्मा अनु दादपस्याम् ॥
พระกรทั้งสองของพระองค์ชูขึ้นสูง กว้างใหญ่และคลายพันธนาการ เป็นทองอร่าม แผ่ไปถึงปลายสุดแห่งสวรรค์ บัดนี้ความยิ่งใหญ่ของพระองค์ปรากฏชัดแล้ว แม้สุริยะก็ยังตามเสด็จพระองค์ ในการประทานกิจอันถูกต้องแห่งฤทธิ์เดช
Mantra 3
स घा नो देवः सविता सहावा साविषद्वसुपतिर्वसूनि । विश्रयमाणो अमतिमुरूचीं मर्तभोजनमध रासते नः ॥
ขอพระสวิตฤ (Savitṛ) เทพผู้เป็นผู้ช่วยอันเข้มแข็ง ผู้เป็นเจ้าแห่งความอุดม จงเร่งเร้าให้ทรัพย์สมบัติมาสู่เราเถิด เมื่อพระองค์แผ่ขยายปัญญาอันสว่างไสวและกว้างใหญ่แล้ว ก็ทรงประทานอาหารหล่อเลี้ยงซึ่งค้ำจุนปุถุชนแก่เรา
Mantra 4
इमा गिरः सवितारं सुजिह्वं पूर्णगभस्तिमीळते सुपाणिम् । चित्रं वयो बृहदस्मे दधातु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ถ้อยคำสรรเสริญเหล่านี้ของเราบูชาพระสวิตฤ (Savitṛ) ผู้มีวาจาไพเราะ ผู้มีมือเต็มเปี่ยม ผู้มีมืออันงามในการให้ ขอพระองค์ทรงวางไว้ในเราซึ่งพลังชีวิตอันสว่างไสวและกว้างใหญ่ และขอท่านทั้งหลาย (บรรดาพลังทั้งปวง) จงคุ้มครองเราด้วยความสวัสดีเสมอไป
Inside Sukta 45
How it unfolds
- Where it opens
Savitṛ is invited to come, moving through the midspace with his steeds, carrying human boons in his hand.
- Development
The prayer turns to Savitṛ’s practical grace: he establishes the worshippers in a right ‘dwelling’ and impels their works, while granting wealth and expanding luminous intelligence.
- Climax
Savitṛ as vasupati (lord of riches) spreads wide the bright intelligence and bestows the nourishment that sustains mortal life.
- Where it settles
The hymn offers its words of praise to the full-handed, fair-handed Savitṛ, asking for a vast, bright vitality and enduring protection through well-being (svasti).
The deity: Savitṛ
- In the VedaSavitṛ is praised as surátna (“rich in true treasures”), sujihva (“of good tongue”), and supāṇi/pūrṇagabhasti (“fair-handed, full-handed giver”), who impels beings and actions and grants boons suited to humanity.
- Cosmic functionAs the Impeller, Savitṛ sets the worlds and creatures into motion, regulates the rhythms of day and activity, and energizes prosperity and right undertaking under the law of ṛta.
- Inner significanceSavitṛ represents the awakening will and illumined drive within—clarity that initiates right action, establishes inner ‘dwelling’ (stability), expands luminous intelligence, and sustains life-force.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra); chief seer of the Vasiṣṭha family in the Rigveda · Foremost among the Rigvedic seers, especially associated with Mandala 7; celebrated for hymns of spiritual insight, royal legitimation, and the articulation of ṛta (cosmic order) in devotional language.
Famous verses
आ देवो यातु सविता सुरत्नोऽन्तरिक्षप्रा वहमानो अश्वैः । हस्ते दधानो नर्या पुरूणि निवेशयञ्च प्रसुवञ्च भूम ॥स घा नो देवः सविता सहावा साविषद्वसुपतिर्वसूनि । विश्रयमाणो अमतिमुरूचीं मर्तभोजनमध रासते नः ॥yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Impeller and initiator of works (prasava)
- Bestower of riches and nourishment (vasu, marta-bhojana)
- Luminous, wide-spreading intelligence (urūcī amati)
- Benevolent guide who ‘settles’ and ‘sets forth’ humans
- Generous hands; effective, truthful speech
Also by this seer
- Primary attribution of most of Rigveda Mandala 7 (Vasiṣṭha-maṇḍala)
- Hymns to Varuṇa–Mitra emphasizing ṛta and moral order
- Tradition links Vasiṣṭha with the Vasiṣṭha Dharmasūtra and broader Vasiṣṭha-smṛti literature (later)
The rite, step by step
- Prepare a clean place and kindle/approach the household fire (if in an Agnihotra setting) with quiet attention.
- Face east at dawn (or before commencing an important task), recollect Savitṛ as the impelling light.
- Recite the hymn (RV 7.45) with a brief sankalpa: for right dwelling, right impulse of works, and well-being.
- Conclude with a protective prayer (svasti) for oneself, household, and companions; sit briefly in silence to ‘receive’ the impulse.
Offerings
- Ghee (ājya) into fire (where applicable)
- Simple oblation such as grains or soma-substitute in later practice
- Water offering (arghya) at dawn
- Mental offering of speech (giraḥ) and intention
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the Vedic “Impeller”—a divine power of awakening light that sets beings and actions in motion and grants right direction, prosperity, and well-being.
It asks Savitṛ to bring boons, place the worshipper in a fitting and stable ‘dwelling,’ impel their works in the right way, expand luminous intelligence, and give sustaining nourishment.
It is especially suitable at dawn or before beginning important work, as a prayer for auspicious initiation, clarity of mind, and protective well-being (svasti).
Ask anything about Sukta 45 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
