Rig Veda 5.53.13: Mandala 5, Sukta 53, Mantra 13

Sukta 5.53

Rishi: Śyāvāśva Ātreya

Devata: Maruts

Chandas: Tr̥ṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

येन तोकाय तनयाय धान्यं बीजं वहध्वे अक्षितम् । अस्मभ्यं तद्धत्तन यद्व ईमहे राधो विश्वायु सौभगम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.53.13

Transliteration

yéna tokā́ya tánayāya dhānyáṁ bī́jaṁ váhadhve ákṣitam | asmábhyaṁ tád dhattana yád va ī́mahe rā́dho viśvā́yu sáubhagam ||

Translation

เมล็ดพันธุ์แห่งความเพิ่มพูนอันไม่รู้สิ้น—เมล็ดที่ไม่เสื่อมสูญ—ซึ่งท่านทั้งหลายแบกพาไว้เพื่อเด็กและวงศ์วานนั้น ขอจงประทานแก่พวกเราเถิด: rādhas (ทานอันอุดม/พระกรุณา) ที่เราวอนขอจากท่าน ความเป็นสิริมงคลอันครอบคลุมสรรพชีวิต และโชคดีที่แผ่ขยายความเป็นอยู่ทั้งมวล.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• येन: by which; with which
• येन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-

• तोकाय: for the child
• तोकाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: तोक (प्रातिपदिक)

• तनयाय: for the offspring/son
• तनयाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• धान्यम्: grain; produce
• धान्यम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: धान्य (प्रातिपदिक)

• बीजम्: seed
• बीजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)

• वहध्वे: you (pl.) carry/bear
• वहध्वे: Kartā
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु) ‘वहति’

• अक्षितम्: imperishable; undecaying
• अक्षितम्: Karma
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: अ + क्षि (धातु) / क्षि- ‘क्षय’ (क्षीयते) → ‘अ-क्षि-त’ (कृदन्त)

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धत्तन: give; bestow
• धत्तन: Kartā
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘दधाति’

• यत्: what; that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: of you
• वः: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम) → वः (एन्क्लिटिक)

• ईमहे: we ask/seek
• ईमहे: Kartā
• Type: Verb (with particle)
• Root: ईम् (अव्यय) + मह्/महि (धातु) ‘याच्/प्रार्थने’ (वैदिक) → ईमहे

• राधः: gift; bounty
• राधः: Karma
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक)

• विश्वायुः: bringing all-life/long life; life for all
• विश्वायुः: Karma
• Type: Adjective
• Root: विश्व + आयुस् (समास: बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्राय) ‘विश्व-आयुस्’

• सौभगम्: good fortune; prosperity
• सौभगम्: Karma
• Type: Noun (abstract)
• Root: सु + भग (प्रातिपदिक) → सौभग (भाव-प्रातिपदिक)