Rig Veda 5.4.6: Mandala 5, Sukta 4, Mantra 6

Sukta 5.4

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.4)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

वधेन दस्युं प्र हि चातयस्व वयः कृण्वानस्तन्वे स्वायै । पिपर्षि यत्सहसस्पुत्र देवान्त्सो अग्ने पाहि नृतम वाजे अस्मान् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.4.6

Transliteration

vadhéna dasyúṃ prá hí cātayasva váyaḥ kṛṇvānástanvé svā́yai | píparṣi yát sahasasputra devā́ntsó agne pāhi nṛtama vā́je asmā́n ||

Translation

ด้วยพลังแห่งการสังหารของท่าน จงขับไล่และทลายดัสยุ (Dasyu) ให้สิ้นไป; จงสร้างที่กว้างและการโผบินอิสระเพื่อกายของเรา (tanū) อันเป็นของเราเอง. เพราะท่านค้ำจุนเหล่าเทวะ (deva) โอ บุตรแห่งฤทธิ์เดช; ฉะนั้น โอ อัคนี จงพิทักษ์เรา—ผู้นำมนุษย์ผู้ประเสริฐ—ในความอุดมแห่งพลัง (vāja).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वधेन: by/with the weapon; by slaying
• वधेन: करण
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक) < √वध्/√हन् (हिंसार्थ) भाव/करण-नाम

• दस्युम्: the Dasyu (hostile foe)
• दस्युम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दस्यु (प्रातिपदिक)

• प्र: forth; forward; intensively
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• हि: indeed; for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• चातयस्व: destroy! drive away!
• चातयस्व: (कर्तृ-आह्वान)
• Type: Verb
• Root: √चातय् (चातयति = नाशयति/विनाशयति)

• वयः: vital strength; vigor
• वयः: कर्म
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• कृण्वानः: making; producing
• कृण्वानः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: √कृ (करणे) → कृण्वान (वर्तमान कृदन्त)

• तन्वे: for the body; for oneself
• तन्वे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• स्वायै: for one’s own (self)
• स्वायै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स्वा (स्त्री.)

• पिपर्षि: you protect; you bring safely across
• पिपर्षि: (कर्तृ-आह्वान)
• Type: Verb
• Root: √पॄ/√पॢ (पूरणे/पालने) → पिपर्षि

• यत्: that which
• यत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• सहसः: of might; of strength
• सहसः: षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• पुत्र: O son
• पुत्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• त्सः: he
• त्सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: स (सर्वनाम) → सः

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पाहि: protect!
• पाहि: (कर्तृ-आह्वान)
• Type: Verb
• Root: √पा (रक्षणे)

• नृतम: O most heroic
• नृतम: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: नृतम (प्रातिपदिक; नृ-तम = ‘most manly/most heroic’)

• वाजे: in the contest; in the prize (race)
• वाजे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)