Rig Veda 10.78.2: Mandala 10, Sukta 78, Mantra 2

Sukta 10.78

Devata: Maruts (hymn-level); described through Agni/Vāta/Soma analogies

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture possible; requires metrical verification

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निर्न ये भ्राजसा रुक्मवक्षसो वातासो न स्वयुजः सद्यऊतयः । प्रज्ञातारो न ज्येष्ठाः सुनीतयः सुशर्माणो न सोमा ऋतं यते ॥

Transliteration

agnír na yé bhrā́jasā rukmá-vakṣaso vātā́so na sva-yújaḥ sadyá-ūtayaḥ | pra-jñātā́ro na jyéṣṭhāḥ su-nītáyaḥ su-śármāṇo na sómā ṛtáṃ yaté ||

Translation

ดุจอัคนี (Agni) เขาทั้งหลายลุกโชติช่วงด้วยรัศมี มีอกดุจทองคำ; ดุจวาตะ (Vāta) คือสายลม เขาทั้งหลายผูกตนเองไว้กับแอก เคลื่อนเร็ว ช่วยได้ฉับพลัน. ดุจผู้รู้ผู้ใหญ่ เขานำด้วยการชี้นำอันดี (sunīti); ดุจโสมะ (Soma) เขาเป็นที่คุ้มครองอันชื่นบาน ดำเนินไปตามหนทางแห่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรมของจักรวาล).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• ये: who (those who)
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• भ्राजसा: with radiance, by brilliance
• भ्राजसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: भ्राजस्- (प्रातिपदिक; तेजस्)

• रुक्मवक्षसः: having golden breasts/chests
• रुक्मवक्षसः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: रुक्म-वक्षस्- (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)

• वातासः: winds
• वातासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वात- (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• स्वयुजः: self-yoked, self-harnessed
• स्वयुजः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: स्व-युज्- (प्रातिपदिक; ‘स्वयं युज्यन्ते’)

• सद्यऊतयः: having immediate help/protection; prompt aids
• सद्यऊतयः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: सद्यः-ऊति- (समास; ऊति- ‘सहायता/रक्षा’)

• प्रज्ञातारः: knowers, discerners
• प्रज्ञातारः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्र-ज्ञा-तृ- (कृदन्त; तृच् प्रत्यय; √ज्ञा ‘जान’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• ज्येष्ठाः: eldest, foremost
• ज्येष्ठाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ- (प्रातिपदिक)

• सुनीतयः: good guidances/leadings
• सुनीतयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सु-नीति- (प्रातिपदिक)

• सुशर्माणः: of good shelter/protection
• सुशर्माणः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-शर्मन्- (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• सोमाः: Soma-juices (Soma)
• सोमाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम- (प्रातिपदिक)

• ऋतम्: ṛta (truth/cosmic order)
• ऋतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऋत- (प्रातिपदिक)

• यते: strives, exerts (himself)
• यते: —
• Type: Verb
• Root: √यत् (यतते) ‘प्रयत्न’