Rig Veda 1.92.6: Mandala 1, Sukta 92, Mantra 6

Sukta 1.92

Rishi: Gautama (Gotamas)

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अतारिष्म तमसस्पारमस्योषा उच्छन्ती वयुना कृणोति । श्रिये छन्दो न स्मयते विभाती सुप्रतीका सौमनसायाजीगः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.92.6

Transliteration

átāriṣma támasaḥ pā́ram asyóṣā́ ucchántī vayúnā kṛṇoti | śríye chándo ná smayate vibhātī́ su-prátīkā saumanasā́ya ajīgari ||

Translation

เราข้ามพ้นฝั่งแห่งความมืดนี้แล้ว; รุ่งอรุณที่ผุดขึ้นทำให้เกิดระเบียบการงานอันถูกต้อง (vayunā). นางส่องประกายและยิ้มดุจฉันทลักษณ์ (chandas) เพื่อศรี; ด้วยพักตร์งาม นางปลุกเราให้ตื่นสู่ความยินดีแห่งจิตวิญญาณ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अतारिष्म: we have crossed
• अतारिष्म: Kartā (अहम्-वयम् निहितः)
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तरणे) / तॄ-धातु

• तमसः: of/from darkness
• तमसः: Apādāna (यतः)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• पारम्: the farther shore / the end
• पारम्: Karma (प्राप्य-लक्ष्य)
• Type: Noun
• Root: पार (प्रातिपदिक)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उषाः: Dawn (Uṣas)
• उषाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• उच्छन्ती: shining forth / dawning
• उच्छन्ती: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √वस्/उष्? (उच्छ- < √वस्/√उष्; ‘to shine, dawn’) / प्रातिपदिक: उच्छन्ती (वर्तमान-कृदन्त)

• वयुना: by means of (her) orderly workings / wise devices
• वयुना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वयुन (प्रातिपदिक)

• कृणोति: makes / fashions
• कृणोति: Kriyā (उषाः कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• श्रिये: for splendor / for prosperity
• श्रिये: Sampradāna (अर्थे/लाभाय)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)

• छन्दः: a meter / hymn
• छन्दः: Kartā (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: छन्दस् (प्रातिपदिक)

• न: like / as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• स्मयते: smiles
• स्मयते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √स्मि (स्मये)

• विभाती: shines forth
• विभाती: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √भा (दीप्तौ) + वि-

• सुप्रतीका: having a fair/beautiful appearance
• सुप्रतीका: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु- + प्रतीक (प्रातिपदिक)

• सौमनसाय: for gladness / good cheer
• सौमनसाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सौमनस (प्रातिपदिक)

• अजीगः: has sung / has chanted (praise)
• अजीगः: Kriyā (स्तुत्यर्थक)
• Type: Verb
• Root: √गै/√गी (गायने/स्तुतौ) with reduplication (अजीगः)