Rig Veda 1.121.6: Mandala 1, Sukta 121, Mantra 6

Sukta 1.121

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Indra-Soma complex (Indu/Soma explicitly; Indra as the victorious force being prepared)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अध प्र जज्ञे तरणिर्ममत्तु प्र रोच्यस्या उषसो न सूरः । इन्दुर्येभिराष्ट स्वेदुहव्यैः स्रुवेण सिञ्चञ्जरणाभि धाम ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.121.6

Transliteration

ádha prá jajñe taráṇir mamattu prá rocy asyā́ uṣáso na sú̄raḥ | índur yébhir ā́ṣṭa sva-idúhavyaiḥ sruvéṇa síñcan jaráṇā abhi dhā́ma ||

Translation

แล้วพลังผู้พาเราข้ามพ้นก็บังเกิด; ขอให้มันเมามายและเติบโตด้วยฤทธิ์ของตนเอง; มันส่องประกายดุจสุริยะเหนืออุษา (Uṣas) แห่งรุ่งอรุณ. อินทุ (Indu, โสมะ) พร้อมด้วยเครื่องบูชาที่ดึงตักได้ด้วยตนเอง เทด้วยทัพพี (sruva) ชโลมให้ชุ่มแก่ที่ตั้งอันมั่นคงและเคหสถานแห่งภาวะ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध: then, now
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• जज्ञे: was born, has arisen
• जज्ञे: —
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनि)

• तरणिः: the crosser/savior (one who carries across)
• तरणिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: तरणि- (प्रातिपदिक; √तॄ/√तॄण् ‘to cross’ से)

• ममत्तु: let (him) rejoice/be exhilarated
• ममत्तु: —
• Type: Verb
• Root: √मद् (मद्)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• रोचि: let (him/it) shine
• रोचि: —
• Type: Verb
• Root: √रुच् (रुच्)

• अस्याः: of her
• अस्याः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उषसः: of Dawn
• उषसः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: उषस्-

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• सूरः: the sun (or: a hero/bright one)
• सूरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर-

• इन्दुः: Soma-drop, the bright Soma
• इन्दुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्दु-

• येभिः: with which (ones)
• येभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• राष्ट: rules, reigns
• राष्ट: —
• Type: Verb
• Root: √राज् (राज्) / वैदिक रूप ‘राष्ट’ = ‘राजत्/राजति’

• स्वेदुहव्यैः: with (those) having good/own oblations (well-invoked offerings)
• स्वेदुहव्यैः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: स्वेदुहव्य- (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; ‘स्वे’ + ‘दुहव्य’)

• स्रुवेण: with the ladle
• स्रुवेण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्रुव-

• सिञ्चन्: pouring
• सिञ्चन्: Kartā (सह-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √सिच् (सिच्)

• जरणाभिः: with (his) songs/celebrations (praises)
• जरणाभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: जरणा-

• धाम: abode, station; (also) splendor
• धाम: Karma
• Type: Noun
• Root: धामन्-