Rig Veda 1.116.18 — Mandala 1, Sukta 116, Mantra 18
Sukta 1.116
Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional attribution)
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यदयातं दिवोदासाय वर्तिर्भरद्वाजायाश्विना हयन्ता । रेवदुवाह सचनो रथो वां वृषभश्च शिंशुमारश्च युक्ता ॥
Transliteration
yád ayā́taṁ divodā́sāya vartír bharádvājāyāśvinā háyantā | revád uvāha sacanó rátho vām vṛṣabháś ca śiṁśumā́raś ca yuktā́ ||
Translation
เมื่อท่านทั้งสอง อัศวินทั้งหลาย เสด็จมาอย่างรวดเร็วในการขับเคลื่อน ด้วยการเคลื่อนไหวที่เปิดทาง ไปยังทิวโททาสะและภรทวาชะ รถศึกของท่าน—เคลื่อนไปพร้อมสหาย—ได้นำพาความเพิ่มพูนอันมั่งคั่งมา และสิ่งที่เทียมอยู่กับรถนั้นคือพลังดุจโคผู้ และพลังดุจโลมา—พลังอำนาจและการผ่านพ้นอย่างปลอดภัยเหนือสายน้ำแห่งการก่อเกิด
Word by Word
यत्when/that which
यत्:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध/हेतु-प्रस्तावक: ‘यत्…’)
TypeIndeclinable (relative pronoun used as conjunction)
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
अयातम्you two did not go / you two went not
अयातम्:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + उपसर्ग अ- (निषेध/विपरीतार्थ) → अ-या
दिवोदासायto Divodāsa
दिवोदासाय:
Sampradāna
TypeNoun (proper name)
Rootदिवोदास (प्रा.)
वर्तिःa track/course (path)
वर्तिः:
Kartā (वाक्यांश-स्तर पर: ‘वर्तिः …’ = ‘the course/track…’)
TypeNoun
Rootवर्ति (प्रा.; ‘मार्ग/वृत्ति/वर्तन’)
भरद्वाजायto Bharadvāja
भरद्वाजाय:
Sampradāna
TypeNoun (proper name)
Rootभरद्वाज (प्रा.)
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
Sambodhana (address)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रा.)
हयन्ताO swift ones
हयन्ता:
Sambodhana
TypeAdjective (epithet)
Rootहयन्त (प्रा.; ‘swift/impetuous’, from √हय/हय् ‘to hasten’ in Vedic usage)
रेवत्splendid, rich
रेवत्:
Karaṇa/Viśeṣaṇa (qualifier: ‘splendidly/with wealth’)
TypeAdjective
Rootरेवत् (प्रा.; ‘wealthy, splendid’)
उवाहcarried/bore
उवाह:
Kriyā
TypeVerb
Rootवह् (धातु) + उपसर्ग उ-
सचनःa companion/associate
सचनः:
Kartā (उवाह का कर्ता)
TypeNoun
Rootसचन (प्रा.; ‘companion, associate’; from √सच् ‘to accompany/attach’)
रथःchariot
रथः:
Kartā (समनाधिकरण: सचनः रथः = ‘the companion—(namely) the chariot’)
TypeNoun
Rootरथ (प्रा.)
वाम्of you two
वाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma)
वृषभःbull
वृषभः:
Kartā (युक्ता/उवाह-सम्बद्ध सूची में)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रा.)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (avyaya)
शिंशुमारःśiṃśumāra (dolphin/porpoise; aquatic creature)
शिंशुमारः:
Kartā (युक्ता/उवाह-सम्बद्ध सूची में)
TypeNoun
Rootशिंशुमार (प्रा.)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (avyaya)
युक्ताyoked, harnessed
युक्ता:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (state: ‘were yoked’)
TypeParticiple (past passive participle)
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.