Rig Veda 1.106.2: Mandala 1, Sukta 106, Mantra 2

Sukta 1.106

Rishi: Likely Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.106) or related; requires anukramaṇī confirmation

Devata: Ādityas (primary), with Vasus (refrain); collective protective devatā-frame

Chandas: Jagatī (probable; needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

त आदित्या आ गता सर्वतातये भूत देवा वृत्रतूर्येषु शम्भुवः । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥

Transliteration

tá ādityā́ ā́ gatā sarva-tā́taye bhū́ta devā vṛtra-tū́ryeṣu śám-bhuvaḥ | ráthaṁ na durgā́d vasavaḥ su-dānavo víśvasmān no áṁhaso níṣ pipartana ||

Translation

โอ อาทิตยะทั้งหลาย จงเสด็จมาเพื่อความผาสุกอันครบถ้วนของเรา ในศึกกับผู้กีดขวางทั้งหลาย ขอท่านจงเป็นพลังแห่งสันติแก่เรา โอ วสุผู้ให้ทานอันเอื้อเฟื้อ ดุจรถศึกถูกฉุดออกจากช่องเขาอันคับขัน ขอท่านจงฉุดพาเราให้พ้นจากความคับแค้นและความทุกข์ทั้งปวงเถิด

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ते: they (those)
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आदित्याः: the Ādityas
• आदित्याः: Kartā
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• गताः: come, arrived
• गताः: Kartā
• Type: Participle
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त)

• सर्वतातये: for all-prosperity / for universal well-being
• सर्वतातये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सर्वताति (प्रातिपदिक; ‘सर्वता’ + ति)

• भूत: be (ye)! / having become
• भूत: Kartā
• Type: Participle
• Root: भू (धातु) → भूत (कृदन्त)

• देवाः: O gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• वृत्रतूर्येषु: in the battles against Vṛtra / in Vṛtra-overcomings
• वृत्रतूर्येषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वृत्रतूर्य (प्रातिपदिक; वृत्र + तूर्य ‘battle/overcoming’)

• शम्भुवः: beneficent, auspicious
• शम्भुवः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)

• रथम्: the chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• दुर्गात्: from distress / from a hard pass
• दुर्गात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: दुर्ग (प्रातिपदिक)

• वसवः: the Vasus
• वसवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• सुदानवः: good-giving, generous
• सुदानवः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सुदानु (प्रातिपदिक; सु + दानु ‘giving’)

• विश्वस्मात्: from every (kind of)
• विश्वस्मात्: Apādāna
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अंहसः: from sin, from distress
• अंहसः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: अंहस् (प्रातिपदिक)

• निष्पिपर्तन: carry (us) across, deliver
• निष्पिपर्तन: —
• Type: Verb
• Root: पॄ/पृ (धातु ‘to bring across, save’) + नि॒स् (उपसर्ग) → पिपर्त (लिट्-आधार)