Atharva Veda 12.2.3: Kanda 12, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 3

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

निरि॒तो मृ॒त्युं निरृ॑तिं॒ निररा॑तिमजामसि । यो नो॒ द्वेष्टि॒ तम॑द्ध्यग्ने अक्रव्या॒द् यमु॑ द्वि॒ष्मस्तमु॑ ते॒ प्र सु॑वामसि

Recitation with translationAtharva Veda 12.2.3

IAST Transliteration

nír itó mṛtyúṁ nírṛtiṁ nír arā́tim ajāmasi | yó no dvéṣṭi tám áddhy agne ákravyād yám u dvíṣmas tám u té prá suvāmasi

English Translation (Griffith/Whitney)

From hence we drive away Death; we drive away Nirṛti; we drive away hostile ill. Whoso hateth us—him, O Agni, devour, thou that art no flesh-eater; and whom we in turn do hate, him verily to thee we send forth.

Translation

จากที่นี่เราขับไล่ความตาย ขับไล่นิรฤติ (Nirṛti) ขับไล่เคราะห์ร้ายอันเป็นศัตรู ผู้ใดเกลียดชังเรา—โอ อัคนี (Agni) ผู้ไม่กินเนื้อ จงกลืนผู้นั้นเสีย และผู้ใดที่เรากลับเกลียดชัง ผู้นั้นแลเราส่งมอบแก่ท่านโดยแท้ ให้ไปเสียเถิด

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• निरितः: from Nirṛti (the goddess of destruction/misfortune)
• निरितः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: निरिति (प्रातिपदिक) < निर्-इ (अव्यय/उपसर्ग-समासार्थ) + इति

• मृत्युम्: death
• मृत्युम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)

• निरृतिम्: Nirṛti; ruin, calamity
• निरृतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: निरृति (प्रातिपदिक)

• निररातिम्: hostility; harm; enmity
• निररातिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: निरराति (प्रातिपदिक) < निर् + अराति

• अजामसि: we drive away; we remove
• अजामसि: Kartā
• Type: Verb
• Root: √जम् (जमुँ/जम्) + आ (उपसर्ग)

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to/for us; our
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• द्वेष्टि: hates
• द्वेष्टि: Kartā
• Type: Verb
• Root: √द्विष् (द्विषँ)

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अद्धि: eat! devour!
• अद्धि: Kartā
• Type: Verb
• Root: √अद् (अदँ)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अक्रव्याद्: the non-flesh-eater (a class of fire/Agni)
• अक्रव्याद्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अक्रव्याद् (प्रातिपदिक) < अ- (निषेध) + क्रव्याद्

• यम्: whom
• यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed; and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• द्विष्मः: we hate
• द्विष्मः: Kartā
• Type: Verb
• Root: √द्विष् (द्विषँ)

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed; and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• ते: to/for you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• प्र: forth; forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• सुवामसि: we set in motion; we impel/hand over (to you)
• सुवामसि: Kartā
• Type: Verb
• Root: √सू (सूञ्/सू) + प्र (उपसर्ग) → प्र-√सू

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for AV 12.2 broadly; specific verse-level r̥ṣi not supplied in the input)

Devata: Agni (as purifier and consumer), with implicit opposition to Mṛtyu and Nirṛti

Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV domestic/apotropaic verses; exact scansion may vary by pada)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: raudra