Adhyaya 183: Installation of a Clay Icon (Mṛnmayārcā) and the Ritual Protocol of Worship

Verse 1

अथ मृन्मयार्चास्थापनम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ तिष्ठामि मृन्मयीं चापि प्रतिमां पूजनेच्छया

ఇప్పుడు మృణ్మయ అర్చా స్థాపన. శ్రీవరాహుడు పలికెను: నేను మరొక విషయాన్ని మళ్లీ చెప్పుదును—ఓ వసుంధరా, వినుము. పూజింపబడాలనే ఇచ్ఛతో నేను మట్టిప్రతిమలో కూడా నిలిచియుంటాను.

Verse 2

अर्च्चां च मृण्मयीं कृत्वा अस्पुटां चाप्यखण्डिताम् ॥ नाधिकां वामनां चापि न वक्रां कारयेद्बुधः ॥

మట్టితో అర్చా చేసి దానిని స్పష్టంగా, అఖండంగా ఉంచాలి. వివేకి దానిని అతిగా పెద్దగా గానీ, బొద్దుగా గానీ, వంకరగా గానీ చేయించకూడదు.

Verse 3

ईदृशीं प्रतिमां कृत्वा मम कर्मपरायणः ॥ भूमे सर्वाणि कर्माणि यथा वा रोचते तथा ॥

ఇలాంటి ప్రతిమను నిర్మించి, హే భూమీ, నా కర్మాలలో పరాయణుడైనవాడు అన్ని కార్యాలను తనకు అనుకూలంగా, యథాయోగ్యంగా నిర్వహించగలడు।

Verse 4

काष्ठानामप्यलाभे तु मृण्मयीं तत्र कारयेत् ॥ शैलजां वा ततो भूमे मम कर्मपरायणः ॥

కట్టెలు కూడా లభించకపోతే అక్కడే మట్టితో ప్రతిమను చేయించాలి; లేదా తరువాత, హే భూమీ, రాతితో చేసిన ప్రతిమను చేయించాలి—నా కర్మాలలో పరాయణుడైనవాడు।

Verse 5

ताम्रेण कांस्यरौप्येण सौवर्णत्रपु-रीतिभिः ॥ कुर्वन्ति शुभकर्माणः कोविदः प्रतिमां शुभाम् ॥

తామ్రం, కాంస్యం, వెండి, బంగారం, టిన్ మరియు సీసం—ఇవన్నీ ఉపయోగించి శుభకార్యాలలో నిమగ్నమైన నిపుణ శిల్పులు శుభమైన ప్రతిమను తయారు చేస్తారు।

Verse 6

अर्चनं त्वपरं वेद्यां मम कर्मपरिग्रहात् ॥ केचिल्लोकापवादेन ख्यात्यै कुर्वन्ति केचन ॥

కానీ నా విధిత కర్మాలను స్వీకరించే దృష్టితో అర్చనకు మరో విధమూ తెలుసుకోవాలి: కొందరు లోకనింద భయంతో, మరికొందరు ఖ్యాతి కోసం చేస్తారు।

Verse 7

गृहं चालोच्य कश्चिन्मां पूजयेत्कामनापरः ॥ पूजयेद्यदि वा चक्रं मम तेजोंऽशसम्भवम् ॥

గృహస్థ పరిస్థితిని పరిశీలించి, కోరికలో పరాయణుడైనవాడు నన్ను పూజించవచ్చు; లేదా నా తేజస్సు యొక్క అంసం నుండి జనించిన చక్రాన్ని కూడా పూజించవచ్చు।

Verse 8

भूमे एवं विजानीहि स्थापितोऽहं न संशयः ॥ सम्पदस्तु प्रयच्छामि पूजितोऽहं धराधरे ॥

హే భూమీ, ఇలా తెలుసుకో—నేను విధివిధానంగా స్థాపించబడితే నా సన్నిధి విషయంలో సందేహం లేదు. హే ధరాధరే, నన్ను పూజిస్తే నేను సంపదలను ప్రసాదిస్తాను.

Verse 9

मन्त्रैर्वा विधिपूर्वेण यो मे कर्माणि कारयेत् ॥ यं यं फलं समुद्दिश्य मां पूजयति मानवः ॥

మంత్రాలతో గానీ, విధిపూర్వకంగా గానీ, ఎవడు నా కర్మకాండలను నిర్వహింపజేస్తాడో—మనిషి ఏ ఏ ఫలాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకొని నన్ను పూజిస్తాడో—

Verse 10

मद्भक्तः सततं नित्यं कर्मणा परिवेष्टितः ॥ स वै मत्परितोषार्थं मनस्येव प्रपूजयेत् ॥

నా భక్తుడు, ఎల్లప్పుడూ నిత్యకర్మలతో ఆవరించబడి ఉన్నవాడు, నన్ను సంతోషపెట్టుటకై మనస్సులోనే నిజంగా పూజించాలి.

Verse 11

दद्याज्जलाञ्जलिं मह्यं तेन मे प्रीतिरुत्तमा ॥ तस्य किं सुमनोभिश्च जाप्येन नियमेन किम् ॥

నాకు జలాంజలి సమర్పించాలి; దానివల్లనే నాకు ఉత్తమమైన ప్రీతి కలుగుతుంది. అటువంటి వానికి పుష్పాలెందుకు? జపమెందుకు? నియమాచారాలెందుకు?

Verse 12

मह्यं चिन्तयतो नित्यं निभृतेनान्तरात्मना ॥ तस्य कामान्प्रयच्छामि दिव्यान्भोगान्मनोरमान् ॥

సంయమిత అంతరాత్మతో నిత్యం నన్ను ధ్యానించువానికి, నేను కోరిన కోరికలను—దివ్యమైన, మనోహరమైన భోగాలను—ప్రసాదిస్తాను.

Verse 13

एतत्ते सर्वमाख्यातं सुगोप्यं च प्रयत्नतः ॥ मृन्मयीं प्रतिमां कृत्वा मम कर्मसु निष्ठितः ॥

ఇది సమస్తం నీకు వివరించబడింది; దీనిని అత్యంత జాగ్రత్తగా గోప్యంగా కాపాడాలి. మట్టితో ప్రతిమను చేసి, నా సంబంధిత కర్మకాండలలో స్థిరనిష్ఠగా ఉండుము.

Verse 14

श्रवणे चैव नक्षत्रे कुर्यात्तस्याधिवासनम् ॥ पूर्वोक्तेन विधानेन स्थापयेन्मन्त्रपूर्वकम् ॥

శ్రవణ నక్షత్రంలో దాని అధివాసనాన్ని చేయాలి. ముందుగా చెప్పిన విధానానుసారం మంత్రపూర్వకంగా ప్రతిష్ఠించాలి.

Verse 15

पञ्चगव्यं च गन्धं च वारिणा सह मिश्रयेत् ॥ ततो मे स्नपनं कार्यमिमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

పంచగవ్యమును గంధమును నీటితో కలపాలి. అనంతరం నా స్నపన (స్నానక్రియ) చేయాలి; ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.

Verse 16

मन्त्रः— योऽसौ भवान्सर्वजगत्प्रकर्त्ता यस्य प्रसादेन भवन्ति लोकाः ॥ स त्वं कुरुष्वाच्युत मत्प्रसादं त्वं तिष्ठ चार्चासु च मृन्मयीषु ॥

మంత్రం— “మీరు సమస్త జగత్తుకు కర్త; మీ ప్రసాదముచేత లోకములు నిలిచియున్నవి. కావున, హే అచ్యుతా, నాపై కృపచేయుము; పూజార్హమైన అర్చా-ప్రతిమలలో, ముఖ్యంగా మృణ్మయ ప్రతిమలలో, నివసించుము।”

Verse 17

कारणकारणं ह्युग्रतेजसं द्युतिमन्तं महापुरुषं नमो नमः ॥ अनेन मन्त्रेण वेश्मनि प्रविश्य स्थापनां कुर्यात् ॥ अनेनैव तु मन्त्रेण स्थापयेन्मां समाहितः ॥ पूर्ववत्स्थापयेत्तत्र चतुरः कलशान्पुरा ॥ चतुरस्तान्गृहीत्वा च इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

“కారణములకు కారణమైన, ఉగ్రతేజస్సు గల, ద్యుతిమంతుడైన మహాపురుషునికి నమో నమః।” ఈ మంత్రంతో గృహంలో ప్రవేశించి ప్రతిష్ఠ చేయాలి; ఇదే మంత్రంతో మనస్సు సమాహితంగా ఉంచి నన్ను ప్రతిష్ఠించాలి. ముందువిధంగా ముందుగా అక్కడ నాలుగు కలశాలను స్థాపించాలి; ఆ నాలుగింటిని తీసుకొని తరువాత ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.

Verse 18

मन्त्रः— ॐ वरुणं समुद्रो लब्ध्वा सम्पूजितो ह्यात्ममतिप्रसन्नः ॥ एतेन मन्त्रेण ममाभिषेकं प्राप्तं वरिष्ठं हि स ऊर्ध्वबाहुः ॥ अग्निश्च भूमिश्च रसाश्च सर्वे भवन्ति यस्मात्सततं नमस्ये ॥

మంత్రం— ఓం. వరుణస్వరూపమైన సముద్రాన్ని పొందినవాడు, సమ్యక్‌గా పూజింపబడినప్పుడు మనస్సు-బుద్ధులతో ప్రసన్నుడగును. ఈ మంత్రంతో నా అభిషేకము శ్రేష్ఠతను పొందెను; ఆయన ఊర్ధ్వబాహువుగా నిలుచున్నాడు. యనుండి అగ్ని, భూమి మరియు సమస్త రసములు ఉద్భవించునో, ఆయనకు నేను నిత్యము నమస్కరిస్తాను.

Verse 19

अगुरुं चैव धूपं च सकर्पूरं सकुङ्कुमम् ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा धूपं प्रकल्पयेत् ॥

అగరు ధూపమును కర్పూరము, కుంకుమముతో కూడ సిద్ధం చేయవలెను. “నమో నారాయణాయ” అని చెప్పి ధూపమును అర్పించవలెను.

Verse 20

धूपं दत्त्वा यथान्यायं पीतं वस्त्रं तु दापयेत् ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥

విధివిధానముగా ధూపమును అర్పించిన తరువాత పీతవస్త్రమును సమర్పించవలెను. “నమో నారాయణాయ” అని చెప్పి మంత్రాన్ని ఉచ్చరించవలెను.

Verse 21

मन्त्रः— वस्त्रेण पीतेन सदा प्रसन्नो यस्मिन्प्रसन्ने तु जगत्प्रसन्नम् ॥ गृह्णातु वस्त्रं सुमुखः प्रसन्नो देवः सदा पातु भवस्य बन्धात् ॥

మంత్రం— పీతవస్త్రముచేత సదా ప్రసన్నుడగు వాడు; ఆయన ప్రసన్నుడైతే జగత్తు ప్రసన్నమగును. సుముఖుడైన ప్రసన్న దేవుడు ఈ వస్త్రమును స్వీకరించుగాక; భవబంధనమునుండి సదా రక్షించుగాక.

Verse 22

तत एतेन मन्त्रेण वस्त्रं दद्याद्यथोचितम् ॥ धूपदीपादिभिः पूज्य प्रापणं परिकल्पयेत् ॥

అనంతరం ఈ మంత్రంతో యథోచితమైన వస్త్రమును సమర్పించవలెను. ధూపదీపాదులతో పూజించి ప్రాపణము (అర్పణ/వితరణ) ఏర్పాటుచేయవలెను.

Verse 23

पूर्वोक्तेन विधानेन दद्यात्प्रापणकं नरः ॥ पश्चादाचमनं दद्यान्मन्त्रपूर्वं प्रयत्नतः ॥

పూర్వోక్త విధానమున ప్రకారము మనుడు ప్రాపణకమును దానమిచ్చవలెను. అనంతరం మంత్రపూర్వకముగా యత్నించి ఆచమన జలమును ఇవ్వవలెను.

Verse 24

मन्त्रः— शान्तिर्भवतु देवानां ब्रह्मक्षत्रविशां तथा ॥ शान्तिर्भवतु वृद्धानां बालानां शान्तिरुत्तमा ॥

మంత్రం: దేవులకు శాంతి కలుగుగాక; అలాగే బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులకు కూడా శాంతి కలుగుగాక. వృద్ధులకు శాంతి కలుగుగాక; బాలులకు ఉత్తమ శాంతి కలుగుగాక.

Verse 25

देवो वर्षतु पर्जन्यः पृथिवी सस्यपूरिता ॥ अनेनैव तु मन्त्रेण शान्तिं कृत्वा विधानतः ॥

దైవస్వరూపుడైన పర్జన్యుడు వర్షించుగాక; భూమి పంటలతో పరిపూర్ణమగుగాక. మరియు ఇదే మంత్రంతో విధిపూర్వకంగా శాంతిక్రియను చేసి...

Verse 26

पश्चाद्भागवतान्पूज्य ततो ब्राह्मणपूजनम् ॥ शिरसा वचनं कार्यं दक्षिणाभिः प्रपूज्य च ॥

ఆపై భాగవత భక్తులను పూజించి, తరువాత బ్రాహ్మణులను పూజించవలెను. శిరస్సు వంచి వారి వాక్యాన్ని అనుసరించవలెను; దక్షిణాదులతో కూడా వారిని సత్కరించవలెను.

Verse 27

अच्छिद्रं वाच्य पश्चाच्च कुर्यादेवं विसर्जनम् ॥ एवं विसर्जनं कृत्वा ये च तत्र समागताः ॥

తర్వాత ‘అచ్చిద్రమ్’ అని పలికి, ఈ విధంగా విసర్జన చేయవలెను. ఈ విధంగా విసర్జన చేసిన తరువాత, అక్కడ సమాగతులైన వారు...

Verse 28

यो गुरुं पूजयेद्भक्त्या विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ तेनाहं पूजितो नित्यं देवि सत्यं ब्रवीमि ते ॥

విధి సమ్మతమైన కర్మతో భక్తితో గురువును పూజించువాడు—అతని ద్వారా నేను నిత్యం పూజింపబడుతున్నాను. ఓ దేవీ, నీకు సత్యమే చెబుతున్నాను.

Verse 29

तुष्टो ददाति कृच्छ्रेण ग्राममात्रं नराधिपः ॥ आब्रह्मपदपर्यन्तं हेलया यच्छते गुरुः ॥

రాజు సంతోషించినా కష్టపడి గ్రామమాత్రమే ఇస్తాడు; కానీ గురువు సులభంగా బ్రహ్మపదం వరకు ప్రసాదిస్తాడు.

Verse 30

तथैव मम शास्त्रेषु ममैव वचनाच्छुभे ॥ सर्वशास्त्रेषु कल्याणि गुरुपूजा व्यवस्थिताः ॥

అలాగే నా శాస్త్రాలలో—నా వాక్యముచేనే, ఓ శుభే—సర్వ శాస్త్రాలలో, ఓ కల్యాణీ, గురుపూజ స్థాపితమై ఉంది.

Verse 31

य एतेन विधानेन कुर्यात्संस्थापनं मम ॥ तारितानि कुलान्येव त्रीणि त्रिंशच्च सप्ततिः ॥

ఈ విధానముతో నా సంస్థాపనను ఎవడు చేయునో, అతని వంశములు తరింపబడును—మూడు, ముప్పై, డెబ్బై (అని చెప్పబడిన పరిమాణములో).

Verse 32

पूजायां मम मार्गेषु पतन्ति जलबिन्दवः ॥ तावद्वर्षसहस्राणि मम लोकेषु मोदते

నా పూజలో నా మార్గాలపై నీటి బిందువులు పడినప్పుడు, అంత సహస్ర సంవత్సరాలు అతడు నా లోకాలలో ఆనందించును.

Verse 33

एवं ते कथितं भूमे स्थापने मृण्मयस्य तु ॥ कथयिष्यामि ते ह्यन्यत्सर्वभागवतप्रियं

హే భూమీ! మృణ్మయ ప్రతిమ స్థాపన విధానాన్ని నీకు వివరించాను. ఇప్పుడు సమస్త భాగవత భక్తులకు ప్రియమైన మరో విషయాన్ని నీకు చెప్పుదును.

Verse 34

तत्तत्फलं प्रयच्छामि प्रसन्नेनान्तरात्मना ॥ मम चैव प्रसादेन प्राप्नोति गतिमुत्तमाम्

ప్రసన్నమైన అంతరాత్మతో నేను ఆ కార్యానికి తగిన ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తాను; నా అనుగ్రహంతోనే అతడు ఉత్తమ గతిని పొందుతాడు.

Verse 35

एवमास्नाप्य विधिवन्मम कर्मपरायणः ॥ पूर्वोक्तविधिना चैव गन्धमाल्यैश्च पूजयेत्

ఇలా విధివిధానంగా స్నానం చేయించి, నా కర్మంలో నిమగ్నుడై, ముందుగా చెప్పిన విధానానుసారం గంధములు మరియు మాలలతో కూడా పూజించాలి.

Verse 36

पूजयेत् तांश्च विधिवद्वस्त्रालङ्कारभूषणैः ॥ पूजयीता गुरुं तत्र यदीच्छेन्मम सात्म्यताम्

వారినీ విధివిధానంగా వస్త్రాలు, అలంకారాలు, ఆభరణాలతో పూజించాలి. నా సాత్మ్యతను కోరితే అక్కడ గురువును కూడా గౌరవించి పూజించాలి.