Adhyaya 5

Verse 1

व्यास उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि धर्मारण्यनिवासिना । यत्कार्यं पुरुषेणेह गार्हस्थ्यमनुतिष्ठता

వ్యాసుడు పలికెను - ఇకపై ధర్मारణ్యములో నివసిస్తూ, గృహస్థాశ్రమ ధర్మాన్ని ఆచరించే పురుషుడు చేయవలసిన కార్యములను గూర్చి వివరిస్తాను.

Verse 2

धर्मारण्येषु ये जाता ब्राह्मणाः शुद्धवंशजा । अष्टादशसहस्राश्च काजेशैश्च विनिर्मिताः

ధర్मारణ్యములో జన్మించిన శుద్ధ వంశజులైన బ్రాహ్మణులు పద్దెనిమిది వేల మంది ఉన్నారు, మరియు వారు కాజేశులచే నియమించబడ్డారు.

Verse 3

सदाचाराः पवित्राश्च ब्राह्मणा ब्रह्मवित्तमाः । तेषां दर्शनमात्रेण महापापैर्विमुच्यते

ఆ బ్రాహ్మణులు సదాచార సంపన్నులు, పవిత్రులు మరియు బ్రహ్మజ్ఞానులలో శ్రేష్ఠులు. వారి దర్శన మాత్రముచేతనే మహాపాపముల నుండి విముక్తి లభిస్తుంది.

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । पाराशर्य समाख्याहि सदाचारं च मे प्रभो । आचाराद्धर्ममाप्नोति आचाराल्लभते फलम् । आचाराच्छ्रियमाप्नोति तदाचारं वदस्व मे

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను - ఓ పరాశర పుత్రా! ఓ ప్రభూ! నాకు సదాచారమును గూర్చి వివరించండి. ఆచారము వలన ధర్మము, ఆచారము వలన ఫలము, మరియు ఆచారము వలన సంపద లభిస్తుంది; కనుక ఆ ఆచారమును నాకు చెప్పండి.

Verse 5

व्यास उवाच । स्थावराः कृमयोऽब्जाश्च पक्षिणः पशवो नराः । क्रमेण धार्मिकास्त्वेत एतेभ्यो धार्मिकाः सुराः

వ్యాసుడు పలికెను—స్థావరులు, కృములు, జలజులు, పక్షులు, పశువులు, మనుష్యులు—ఇవన్నీ క్రమంగా ధర్మాధికారంలో అధికమగుచున్నవి; వీటన్నిటికన్నా దేవతలు మరింత ధర్మనిష్ఠులు।

Verse 6

सहस्रभागात्प्रथमे द्वितीयानुक्रमास्तथा । सर्व एते महाभागाः पापान्मुक्तिसमाश्रयाः

ప్రథమ స్థితిలో సహస్రంలో ఒక భాగమంత, అలాగే ద్వితీయాది క్రమస్థితులలోనూ—ఈ మహాభాగ్యులు అందరూ పాపముక్తికి ఆశ్రయములు (సాధనములు) అవుతారు।

Verse 7

चतुर्णामपि भूतानां प्राणिनोतीव चोत्तमाः । प्राणिकेभ्योपि मुनिश्रेष्ठाः सर्वे बुद्ध्युपजीविनः

నాలుగు విధాల భూతములలో ప్రాణులు అత్యుత్తములు; ప్రాణులలోనూ మునిశ్రేష్ఠులు—ఎందుకంటే వారు అందరూ జాగృతబుద్ధి ఆధారంగా జీవిస్తారు।

Verse 8

मतिमद्भ्यो नराः श्रेष्ठास्तेभ्य श्रेष्ठास्तु वाडवाः । विप्रेभ्योऽपि च विद्वांसो विद्वद्भ्यः कृतबुद्धयः

కేవలం మతిమంతులకన్నా సుసంస్కృత మనుష్యులు శ్రేష్ఠులు; వారికన్నా వాడవులు శ్రేష్ఠులు; బ్రాహ్మణులకన్నా నిజమైన విద్వాంసులు శ్రేష్ఠులు; విద్వాంసులకన్నా కృతబుద్ధులు—పరిపక్వ, నియమిత బుద్ధిగలవారు—శ్రేష్ఠులు।

Verse 9

कृतधीभ्योऽपि कर्तारः कर्तृभ्यो ब्रह्मतत्पराः । न तेभ्योऽभ्यधिकः कश्चित्त्रिषु लोकेषु भारत

కృతధీగలవారికన్నా కర్తలు—ధర్మాన్ని కార్యరూపంలో నిలిపేవారు—శ్రేష్ఠులు; కర్తలకన్నా బ్రహ్మతత్పరులు మరింత శ్రేష్ఠులు. ఓ భారతా! మూడు లోకాలలో వారికన్నా అధికుడు ఎవడూ లేడు।

Verse 10

अन्योन्यपूजकास्ते वै तपो विद्याविशेषतः । ब्राह्मणो ब्रह्मणा सृष्टः सर्वभूतेश्वरो यतः

వారు పరస్పరం ఒకరినొకరు పూజించి గౌరవించువారు; తపస్సు మరియు విద్యా-విశేషములతో విశిష్టులు. బ్రహ్మదేవుడు బ్రాహ్మణుని సృష్టించినందున, ధర్మం–విద్య వల్ల అతడు సమస్త భూతములలో ప్రభువుగా గౌరవింపబడును.

Verse 11

अतो जगत्स्थितं सर्वं ब्राह्मणोऽर्हति नापरः । सदाचारो हि सर्वार्हो नाचाराद्विच्युतः पुनः

అందువల్ల సమస్త జగత్తు స్థితి (ధర్మంపై) ఆధారపడినది; బ్రాహ్మణుడే గౌరవార్హుడు, ఇతరుడు కాదు. సదాచారంలో స్థితుడైనవాడు సర్వ గౌరవానికి పాత్రుడు; ఆచారభ్రష్టుడైనవాడు మళ్లీ అర్హుడు కాడు.

Verse 12

तस्माद्विप्रेण सततं भाव्यमाचारशीलिना । विद्वेषरागरहिता अनुतिष्ठन्ति यं मुने

కాబట్టి బ్రాహ్మణుడు ఎల్లప్పుడూ ఆచారశీలుడై ఉండవలెను. ఓ మునీ, ద్వేషం మరియు రాగం లేనివాడై, జ్ఞానులు నిరంతరం ఆచరించే ఆ నియమాన్ని అతడు అనుష్ఠించాలి.

Verse 13

सद्धि यस्तं सदाचारं धर्ममूलं विदुर्बुधाः । लक्षणैः परिहीनोऽपि सम्यगाचारतत्परः

బుధులు తెలుసుకొనుచున్నారు—సదాచారమే ధర్మమూలము. బాహ్య లక్షణాలు లేకపోయినా, సమ్యగాచారంలో నిమగ్నుడైనవాడే నిజంగా స్థిరుడగును.

Verse 14

श्रदालुरनसूयुश्च नरो जीवेत्समाः शतम् । श्रुतिस्मृतिभ्यामुदितं स्वेषुस्वेषु च कर्मसु

శ్రద్ధగలవాడూ, అనసూయుడూ (దోషాన్వేషణ లేనివాడూ) అయిన మనిషి నూరు సంవత్సరాలు జీవించుగాక; మరియు తన తన కర్మలలో శ్రుతి-స్మృతులు చెప్పిన విధానాన్ని ఆచరించుగాక.

Verse 15

सदाचारं निषेवेत धर्ममूलमतन्द्रितः । दुराचाररतो लोके गर्हणीयः पुमा न्भवेत्

ధర్మమూలమైన సదాచారాన్ని ఆలస్యం విడిచి నిత్యం ఆచరించాలి. దురాచారంలో మునిగిన మనిషి లోకంలో నిందనీయం అవుతాడు.

Verse 16

व्याधिभिश्चाभिभूयेत सदाल्पायुः सुदुःखभाक् । त्याज्यं कर्म पराधीनं कार्यमात्मवशं सदा

పరాధీనంగా చేసే పని వల్ల మనిషి వ్యాధులతో నలుగుతాడు, ఆయుష్షు తగ్గుతుంది, మహాదుఃఖానికి పాత్రుడవుతాడు. కాబట్టి పరాధీన కర్మను విడిచి, సదా ఆత్మవశంలో ఉండే కార్యం చేయాలి.

Verse 17

दुःखी यतः पराधीनः सदैवात्मवशः सुखी । यस्मिन्कर्मण्यंतरात्मा क्रियमाणे प्रसीदति

పరాధీనుడు దుఃఖి; సదా ఆత్మవశుడైనవాడు సుఖి. ఏ కార్యం చేస్తూ ఉండగా అంతరాత్మ ప్రసన్నంగా శాంతిస్తుంది, ఆ కార్యమే ఎంచుకోవాలి.

Verse 18

अध्यापयेच्छुचीञ्छिष्यान्हितान्मे धासमन्वितान् । उपेयादीश्वरं चापि योगक्षेमादिसिद्धये

శుద్ధులైన, హితైషులైన, మేధావి శిష్యులకు బోధించాలి. అలాగే యోగక్షేమాది సిద్ధి కోసం ఈశ్వరుని శరణు పొందాలి.

Verse 19

अतस्तेष्वेव वै यत्नः कर्तव्यो धर्ममिच्छता । सत्यं क्षमार्तवं ध्यानमानृशंस्यमहिंसनम्

కాబట్టి ధర్మాన్ని కోరువాడు ఈ గుణాలలోనే ప్రత్యేకంగా యత్నించాలి—సత్యం, క్షమ, ఆర్జవం (సరళత), ధ్యానం, కరుణ, అహింస.

Verse 20

दमः प्रसादो माधुर्यं मृदुतेति यमा दश । शौचं स्नानं तपो दानं मौनेज्याध्ययनं व्रतम्

దమము, ప్రసన్నత, మధుర వాక్కు, మృదుత్వము—ఇవి దశ యమములు. శౌచము, స్నానము, తపస్సు, దానము, మౌనము, పూజ, స్వాధ్యాయము, వ్రతాచరణము—ధర్మధారణకు నియమములుగా ఉపదేశించబడినవి.

Verse 21

उपोषणोपस्थदंडो दशैते नियमाः स्मृताः । कामं क्रोधं दमं मोहं मात्सर्यं लोभमेव च

ఉపవాసము మరియు ఇంద్రియనిగ్రహము—ఇవి దశ నియమములలో స్మరించబడినవి. అలాగే కామము, క్రోధము, అసంయమము, మోహము, మాత్సర్యము, లోభము—ఇవన్నీ అదుపు చేయవలెను.

Verse 22

अमून्षड्वैरिणो जित्वा सर्वत्र विजयी भवेत् । शनैः संचिनुयाद्धर्मं वल्मीकं शृंगवान्यथा

ఈ ఆరు శత్రువులను జయించినవాడు సర్వత్ర విజేత అవుతాడు. ధర్మాన్ని నెమ్మదిగా నెమ్మదిగా కూడబెట్టాలి; వల్మీకము కణకణంగా పెరిగినట్లే.

Verse 23

परपीडामकुर्वाणः पर लोकसहायिनम् । धर्म एव सहायी स्यादमुत्र परिरक्षितः

ఇతరులకు పీడ కలిగించని వాడు పరలోక సహాయకుడిని పొందుతాడు. అక్కడ ధర్మమే అతని సహచరుడై అతనిని రక్షిస్తుంది.

Verse 24

पितृमातृसुतभ्रातृयोषिद्बंधुजनाधिकः । जायते चैकलः प्राणी म्रियते च तथै कलः

తండ్రి, తల్లి, కుమారులు, సోదరులు, భార్య మరియు అనేక బంధువులు చుట్టూ ఉన్నా జీవి ఒంటరిగా పుడతాడు; అలాగే ఒంటరిగా మరణిస్తాడు.

Verse 25

एकलः सुकृतं भुंक्ते भुंक्ते दुष्कृतमेकलः । देहे पंचत्वमापन्ने त्यक्त्वैकं काष्ठलोष्टवत्

మనిషి ఒంటరిగా పుణ్యఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు; ఒంటరిగా పాపఫలాన్ని కూడా అనుభవిస్తాడు. దేహం పంచభూతస్థితికి చేరినప్పుడు అది కట్టె ముక్క లేదా మట్టి ముద్దలా విడిచిపెట్టబడుతుంది.

Verse 26

बांधवा विमुखा यांति धर्मो यांतमनु व्रजेत् । अतः संचिनुयाद्धर्म्ममत्राऽमुत्र सहायिनम्

బంధువులు ముఖం తిప్పి వెళ్లిపోతారు; కానీ వెళ్లేవాడిని ధర్మమే అనుసరిస్తుంది. అందుకే ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ సహాయకుడైన ధర్మాన్ని సঞ্চయించాలి.

Verse 27

धर्मं सहायिनं लब्ध्वा संतरेद्दुस्तरं तमः । संबंधानाचारेन्नित्यमुत्तमैरुत्तमैः सुधीः

ధర్మాన్ని సహచరుడిగా పొందినవాడు దాటలేని చీకటిని దాటగలడు. జ్ఞానుడు ఎల్లప్పుడూ ఉత్తములతో సత్సంగం చేసి, సదాచారాన్ని ఆచరించాలి.

Verse 28

अधमानधमांस्त्यक्त्वा कुलमुत्कर्षतां नयेत् । उत्तमानुत्तमानेव गच्छेद्धीनांश्च वर्जयेत् । ब्राह्मणः श्रेष्ठतामेति प्रत्यवायेन शूद्रताम्

అధములూ నీచులూ అయిన సంగతిని విడిచి, తన వంశాన్ని ఉన్నతికి నడిపించాలి. ఉత్తములైన మహనీయులనే ఆశ్రయించి, హీనులను దూరం చేయాలి. బ్రాహ్మణుడు సదాచారంతో శ్రేష్ఠతను పొందుతాడు; కానీ అపచారంతో పతనమై నీచస్థితికి చేరుతాడు.

Verse 29

अनध्ययनशीलं च सदाचारविलंघिनम् । सालसं च दुरन्नादं ब्राह्मणं बाधतेंऽतकः

అధ్యయనంలో ఆసక్తి లేని, సదాచారాన్ని ఉల్లంఘించే, ఆలస్యంతో ఉండే, అనుచిత ఆహారంపై జీవించే బ్రాహ్మణుణ్ని వినాశం (మృత్యుభయం) ఆవరించుతుంది.

Verse 30

अतोऽभ्यस्येत्प्रयत्नेन सदाचारं सदा द्विजः । तीर्थान्यप्यभिलष्यंति सदाचारिसमागमम्

అందుచేత ద్విజుడు ఎల్లప్పుడూ యత్నపూర్వకంగా సదాచారాన్ని అభ్యసించాలి; ఎందుకంటే తీర్థాలకూడా సదాచారుల సాంగత్యం కావలసి ఉంటుంది।

Verse 31

रजनीप्रांतयामार्द्धं ब्राह्मः समय उच्यते । स्वहितं चिंतयेत्प्राज्ञस्तस्मिंश्चोत्थाय सर्वदा

రాత్రి చివరి యామంలోని అర్ధభాగం ‘బ్రాహ్మ ముహూర్తం’ అని చెప్పబడుతుంది; ఆ సమయంలో ఎల్లప్పుడూ లేచి జ్ఞాని తన పరమహితాన్ని చింతించాలి।

Verse 32

गजास्यं संस्मरेदादौ तत ईशं सहांबया । श्रीरंगं श्रीसमेतं तु ब्रह्माणं कमलोद्भवम्

మొదట గజాస్యుడు (గణేశుడు)ను స్మరించాలి; తరువాత అంబతో కూడిన ఈశుడు (శివుడు)ను; తరువాత శ్రీతో కూడిన శ్రీరంగుడు (విష్ణువు)ను, అలాగే కమలజ బ్రహ్మను।

Verse 33

इंद्रादीन्सकलान्देवान्वसिष्ठादीन्मुनीनपि । गंगायाः सरितः सर्वाः श्रीशैलायखिलान्गिरीन्

ఇంద్రాది సమస్త దేవతలను, వసిష్ఠాది మునులను, గంగను మరియు సమస్త నదులను, శ్రీశైలాన్ని అలాగే అన్ని పర్వతాలను కూడా స్మరించాలి।

Verse 34

क्षीरोदादीन्समुद्रांश्च मानसादिसरांसि च । वनानि नंदनादीनि धेनूः कामदुघादयः

క్షీరసాగరం మొదలైన సముద్రాలను, మానససరోవరం వంటి సరస్సులను, నందనాది దివ్య వనాలను, అలాగే కామధేనువు వంటి పుణ్య ధేనువులను స్మరించాలి।

Verse 35

कल्पवृक्षादिवृक्षांश्च धातून्कांचनमुख्यतः । दिव्यस्त्रीरुर्वशीमुख्याः प्रह्रादावद्यान्हरेः प्रियान्

కల్పవృక్షాది కల్పతరువులను, స్వర్ణముఖ్యమైన విలువైన ధాతువులను, ఉర్వశీముఖ్యమైన దివ్య అప్సరసలను, అలాగే ప్రహ్లాదాది హరిప్రియ భక్తులను స్మరించాలి।

Verse 36

जननीचरणौ स्मृत्वा सर्वतीर्थोक्त्त मोत्तमौ । पितरं च गुरूंश्चापि हदि ध्यात्वा प्रसन्नधीः

సర్వతీర్థాలలో అత్యుత్తమమని చెప్పబడిన తల్లి పాదాలను స్మరించి, ఆపై ప్రసన్నబుద్ధితో హృదయంలో తండ్రిని మరియు గురువులను కూడా ధ్యానించాలి।

Verse 37

ततश्चावश्यकं कर्त्तुं नैरृतीं दिशमाव्रजेत् । ग्रामाद्धनुःशतं गच्छेन्नगराच्च चतुर्गुण म्

ఆపై అవసరమైన విసర్జనక్రియ చేయుటకు నైరృతి (దక్షిణ-పడమర) దిశ వైపు వెళ్లాలి; గ్రామం నుండి వంద ధనుస్సుల దూరం, నగరం నుండి దాని నాలుగు రెట్లు దూరం వెళ్లాలి।

Verse 38

तृणैराच्छाद्य वसुधां शिरः प्रावृत्य वाससा । कर्णोपवीत उदग्वक्त्रो दिवसे संध्ययोरपि

గడ్డితో నేలను కప్పి, వస్త్రంతో తలను కప్పుకొని, యజ్ఞోపవీతాన్ని చెవిపై ఉంచి, పగలు మరియు సంధ్యాకాలాల్లో కూడా ఉత్తరముఖంగా ఉండాలి।

Verse 39

विण्मूत्रे विसृजेन्मौनी निशायां दक्षिणामुखः । न तिष्ठन्नाशु नो विप्र गोवन्ह्यनिलसंमुखः

మలం మూత్రం విసర్జించునప్పుడు మౌనంగా ఉండాలి; రాత్రివేళ దక్షిణముఖంగా ఉండాలి। ఓ విప్రా! నిలబడి కాక, తొందరపడి కాక; గోవు, అగ్ని, వాయువు ఎదురుగా ముఖం పెట్టి కూడా చేయకూడదు।

Verse 40

न फालकृष्टे भूभागे न रथ्यासेव्यभूतले । नालोकयेद्दिशो भागञ्ज्यो तिश्चक्रं नभो मलम्

నాగలితో తాజాగా దున్నిన భూమిపై, అలాగే రహదారిగా జనసంచారం ఉన్న చోట మలవిసర్జన చేయరాదు. ఆ సమయంలో దిక్కులు, జ్యోతిష్చక్రం, ఆకాశం లేదా ఏ అపవిత్ర వస్తువునైనా చూడక, లజ్జా మరియు నియమశుద్ధిని కాపాడాలి.

Verse 41

वामेन पाणिना शिश्नं धृत्वोत्तिष्ठेत्प्रयत्नवान् । अथो मृदं समादद्याज्जंतुकर्क्करवर्जिताम्

ఎడమ చేతితో శిశ్నాన్ని పట్టుకొని జాగ్రత్తగలవాడు లేవాలి. తరువాత శౌచశుద్ధికి పురుగులు, రాళ్లకణాలు లేని మట్టిని తీసుకోవాలి.

Verse 42

विहाय मूषको त्खातां चोच्छिष्टां केशसंकुलाम् । गुह्ये दद्यान्मृदं चैकां प्रक्षाल्य चांबुना ततः

ఎలుకలు తవ్విన, ఉచ్ఛిష్టంతో కలుషితమైన లేదా జుట్టుతో కలిసిన మట్టిని వదలాలి. గుహ్యాంగంపై ఒక్కసారి మట్టి రాసి, తరువాత నీటితో కడిగి శుద్ధి పొందాలి.

Verse 43

पुनर्वामकरेणेति पंचधा क्षालयेद्गुदम् । एकैक पादयोर्दद्यात्तिस्रः पाण्योर्मृदस्तथा

మళ్లీ ఎడమ చేతితో గుదాన్ని ఐదు సార్లు శుభ్రం చేయాలి. ప్రతి పాదానికి ఒక్కసారి మట్టి రాయాలి; అలాగే చేతులకు మూడు సార్లు మట్టి రాయాలి.

Verse 44

इत्थं शौचं गृही कुर्याद्गंधलेपक्षयावधि । क्रमाद्वैगुण्यतः कुर्याद्ब्रह्मचर्यादिषु त्रिषु

ఇలా గృహస్థుడు వాసన, మలినలేపనం పూర్తిగా తొలగే వరకు శౌచం చేయాలి. బ్రహ్మచర్యాది మూడు ఆశ్రమాలలో క్రమంగా శాస్త్రవిధి ప్రకారం మరింత కఠినంగా శుద్ధిని ఆచరించాలి.

Verse 45

दिवाविहितशौचाच्च रात्रावर्द्धं समाचरेत् । परग्रामे तदर्धं च पथि तस्यार्धमेव च

పగలు విధించిన శౌచాన్ని రాత్రి అర్ధమాత్రమే ఆచరించాలి. పరగ్రామంలో దాని అర్ధం, మార్గములో మరల దాని అర్ధమే చేయాలి.

Verse 46

तदर्धं रोगिणां चापि सुस्थे न्यूनं न कार येत् । अपि सर्वनदीतोयैर्मृत्कूटैश्चाप्यगोपमैः

దానిలోనూ అర్ధం రోగులకు సరిపోతుంది; కాని ఆరోగ్యవంతుడు తక్కువ చేయకూడదు. ఏ నది జలమైనా, ప్రత్యేకంగా సిద్ధం చేయని మట్టి ముద్దలతోనైనా శుద్ధి చేయాలి.

Verse 47

आपातमाचरेच्छौचं भावदुष्टो न शुद्धिभाक् । आर्द्रधात्रीफलोन्माना मृदः शौचे प्रकीर्तिताः

అవసరానుసారం శౌచం ఆచరించాలి; కానీ అంతర్భావం దుష్టమైనవాడు నిజమైన శుద్ధిని పొందడు. శౌచంలో మట్టి పరిమాణం తడి ధాత్రీఫలం (ఉసిరికాయ) పరిమాణమని చెప్పబడింది.

Verse 48

सर्वाश्चाहुतयोऽप्येवं ग्रासाश्चांद्रायणेपि च । प्रागास्य उदगास्यो वा सूपविष्टः शुचौ भुवि

అదేవిధంగా సమస్త ఆహుతులు మరియు చాంద్రాయణ వ్రతంలోని గ్రాసములు కూడా శుభ్రమైన నేలపై సరిగా కూర్చొని, తూర్పుముఖంగా గాని ఉత్తరముఖంగా గాని చేసి నిర్వహించాలి.

Verse 49

उपस्पृशेद्विहीनाभिस्तुषांगारास्थिभस्मभिः । अतिस्वच्छाभिरद्भिश्च यावद्धृद्गाभिरत्वरः

సరైన నీరు లేనప్పటికీ తూషం, అంగారం, అస్థిభస్మం మొదలైన వాటితో (శుద్ధి చేసిన) నీటితో ఉపస్పర్శన/ఆచమనం చేయాలి; అలాగే సాధ్యమైతే అత్యంత స్వచ్ఛమైన, హృదయమట్టుకు లోతైన నీటితో కూడా—ఆతురత లేకుండా—చేయాలి.

Verse 50

ब्राह्मणो ब्रह्मतीर्थेन दृष्टिपूताभिराचमेत् । कण्ठगाभिर्नृपः शुध्येत्तालुगाभिस्तथोरुजः

బ్రాహ్మణుడు బ్రహ్మతీర్థముతో, చూపుతో పవిత్రమైన నీటితో ఆచమనము చేయవలెను. రాజు కంఠము వరకు, వైశ్యుడు తాలువు వరకు నీరు చేరగా శుద్ధులగుదురు.

Verse 51

स्त्रीशूद्रावाथ संस्पर्शमात्रेणापि विशुध्यतः । शिरः शब्दं सकंठं वा जले मुक्तशिखोऽपि वा

స్త్రీలు మరియు శూద్రులు కేవలము స్పర్శ మాత్రముచే శుద్ధులగుదురు. నీటిలో జుట్టు విరబోసుకొని ఉన్నను శిరస్సు, ఇంద్రియములు మరియు కంఠమును తాకవలెను.

Verse 52

अक्षालितपदद्वद्व आचांतोऽप्यशुचिर्म्मतः । त्रिः पीत्वांबु विशुद्ध्यर्थं ततः खानि विशोधयेत्

రెండు కాళ్ళు కడుగకుండా ఆచమనము చేసినను అశుచిగానే భావింపబడును. శుద్ధికొరకు మూడుసార్లు నీరు త్రాగి, తరువాత ఇంద్రియములను శుద్ధి చేసికొనవలెను.

Verse 53

अंगुष्ठमूलदेशेन ह्यधरोष्ठौ परि मृजेत् । स्पृष्ट्वा जलेन हृदयं समस्ताभिः शिरः स्पृशेत्

బొటనవేలి మూలభాగముతో పెదవులను తుడుచుకొనవలెను. నీటితో హృదయమును తాకి, సమస్త వేళ్ళతో శిరస్సును తాకవలెను.

Verse 54

अंगुल्यग्रैस्तथा स्कन्धौ सांबु सर्व्वत्र संस्पृशेत् । आचांतः पुनराचामेत्कृत्वा रथ्योपसर्पणम्

వేళ్ళ చివరలతో భుజములను తాకవలెను, మరియు నీటితో శరీరమంతయు తాకవలెను. వీధిలోనికి వెళ్ళినచో మరల ఆచమనము చేయవలెను.

Verse 55

स्नात्वा भुक्त्वा पयः पीत्वा प्रारंभे शुभकर्मणाम् । सुप्त्वा वासः परीधाय दृष्ट्वा तथाप्यमंगलम्

స్నానం చేసి, భోజనం చేసి, పాలు త్రాగి, శుభకార్యారంభంలో, నిద్రించి, వస్త్రాలు ధరించి, అమంగళ దృశ్యాన్ని చూచినప్పటికీ—మళ్లీ ఆచమనం చేయాలి।

Verse 56

प्रमादादशुचि स्मृत्वा द्विराचांतः शुचिर्भवेत् । दंतधावनं प्रकुर्वीत यथोक्त धर्मशास्त्रतः । आचांतोऽप्यशुचिर्यस्मादकृत्वा दंतधावनम्

అజాగ్రత్తవశాత్ అశౌచం గుర్తొస్తే, రెండుసార్లు ఆచమనం చేస్తే శుద్ధి కలుగుతుంది. ధర్మశాస్త్రోక్త విధంగా దంతధావనం చేయాలి; దంతధావనం చేయకపోతే ఆచమనం చేసినా అశుచిత్వం ఉంటుంది.

Verse 57

प्रतिपद्दर्शषष्ठीषु नवम्यां रविवासरे । दंतानां काष्ठसंयोगो दहेदासप्तमं कुलम्

ప్రతిపద, దర్శ (అమావాస్య), షష్ఠి, నవమి మరియు ఆదివారంలో దంతాలపై కాష్ఠదంతకాష్ఠం వాడితే—ఏడవ తరము వరకు కులం దగ్ధమవుతుందని చెప్పబడింది.

Verse 58

अलाभे दंतकाष्ठानां निषिद्धे वाथ वासरे । गंडूषा द्वादश ग्राह्या मुखस्य परिशुद्धये

దంతకాష్ఠం లభించకపోతే లేదా నిషిద్ధ దినమైతే, ముఖాన్ని పూర్తిగా శుద్ధి చేసేందుకు పన్నెండు గండూషాలు (నోరు కడుక్కోవడం) చేయాలి.

Verse 59

कनिष्ठाग्रपरीमाणं सत्वचं निर्व्रणारुजम् । द्वादशांगुलमानं च सार्द्रं स्याद्दंतधावनम्

దంతధావనానికి దంతకాష్ఠం కనిష్ఠిక అగ్రభాగం అంత మందంగా, తొక్కతో కూడి, గాయం-రోగదోషరహితంగా, పన్నెండు అంగుళాల పొడవుతో, తాజా/ఆర్ద్రంగా ఉండాలి.

Verse 60

एकेकांगुलमानं तच्चर्वयेद्दंतधावनम् । प्रातः स्नानं चरित्वा च शुद्ध्यै तीर्थे विशेषतः

ఒక్కో అంగుళి మోతాదైన దంతధావన కర్రను నమలాలి. ఆపై ప్రాతఃస్నానం చేసి—ప్రత్యేకంగా తీర్థంలో—శుద్ధిని పొందుతాడు.

Verse 61

प्रातः स्नानाद्यतः शुद्ध्येत्कायोऽयं मलिनः सदा । यन्मलं नवभिश्छिद्रैः स्रवत्येव दिवानिशम्

ప్రాతఃస్నానంతో ఈ శరీరం—ఎల్లప్పుడూ మలినమైనది—శుద్ధమవుతుంది; ఎందుకంటే దీని మలము తొమ్మిది రంధ్రాల ద్వారా పగలు రాత్రి నిరంతరం స్రవిస్తుంది.

Verse 62

उत्साहमेधासौभाग्यरूपसंपत्प्रवर्द्धकम् । प्राजापत्यसमं प्राहुस्तन्महाघविनाशकृत्

ఇది ఉత్సాహం, మేధ, సౌభాగ్యం, రూపం, సంపదలను వృద్ధి చేస్తుంది. దీనిని ప్రాజాపత్య వ్రతసమానమని చెబుతారు; ఇది మహాపాపాలను నశింపజేస్తుంది.

Verse 63

प्रातः स्नानं हरेत्पापमलक्ष्मीं ग्लानिमेव च । अशुचित्वं च दुःस्वप्नं तुष्टिं पुष्टिं प्रयच्छति

ప్రాతఃస్నానం పాపం, దురదృష్టం (మలక్ష్మి), అలసటను తొలగిస్తుంది. అపవిత్రతను, దుష్స్వప్నాలను పోగొట్టి తృప్తి, పుష్టిని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 64

नोपसर्पंति वै दुष्टाः प्रातस्नायिजनं क्वचित् । दृष्टादृष्टफलं यस्मात्प्रातःस्नानं समाचरेत्

ప్రాతఃస్నానం చేసే వాడిని దుష్టులు ఎప్పుడూ సమీపించరు. ప్రాతఃస్నానం దృష్ట-అదృష్ట ఫలాలను ఇస్తుంది కాబట్టి దానిని ఆచరించాలి.

Verse 65

प्रसंगतः स्नानविधिं प्रवक्ष्यामि नृपोत्तमाः । विधिस्नानं यतः प्राहुः स्नाना च्छतगुणोत्तरम्

ప్రసంగవశాత్, ఓ నృపోత్తములారా, స్నానవిధిని నేను వివరిస్తాను; విధిగా చేసిన స్నానం సాధారణ స్నానంకన్నా శతగుణములు ఉత్తమమని అంటారు।

Verse 66

विशुद्धां मृदमादाय बर्हिषस्तिलगोमयम् । शुचौ देशे परिस्थाप्य ह्याचम्य स्नानमाचरेत्

శుద్ధమైన మట్టి, కుశ, నువ్వులు, గోమయం తీసుకొని, పవిత్ర స్థలంలో అమర్చి, ఆచమనం చేసి తరువాత స్నానం ఆచరించాలి।

Verse 67

उपग्रही बद्ध शिखो जलमध्ये समाविशेत् । स्वशाखोक्तविधानेन स्नानं कुर्याद्यथाविधि

ఉపగ్రాహి ధరించి, శిఖను బిగించి, నీటిలో ప్రవేశించాలి; తన వేదశాఖలో చెప్పిన విధానమునుబట్టి నియమంగా స్నానం చేయాలి।

Verse 68

स्नात्वेत्थं वस्त्रमापीड्य गृह्णीयाद्धौतवाससी । आचम्य च ततः कुर्यात्प्रातःसंध्यां कुशान्वितः

ఇలా స్నానం చేసి వస్త్రాన్ని పిండుకొని, కడిగిన వస్త్రాలు ధరించాలి; తరువాత ఆచమనం చేసి కుశతో కూడి ప్రాతఃసంధ్య చేయాలి।

Verse 69

प्राणायामांश्चरन्विप्रो नियम्य मानसं दृढम् । अहोरात्रकृतैः पापैर्मुक्तो भवति तत्क्षणात्

విప్రుడు ప్రాణాయామం ఆచరిస్తూ మనస్సును దృఢంగా నియమించుకుంటే, పగలు-రాత్రి చేసిన పాపాల నుండి తక్షణమే విముక్తుడవుతాడు।

Verse 70

दश द्वादशसंख्या वा प्राणायामाः कृता यदि । नियम्य मानसं तेन तदा तप्तं महत्तपः

ఎవరైనా పది లేదా పన్నెండు సార్లు ప్రాణాయామం చేసి, దానివలన మనస్సును నియమిస్తే, అప్పుడు నిజంగా మహత్తర తపస్సు ఆచరించినవాడవుతాడు।

Verse 71

सव्याहृतिप्रणवकाः प्राणायामास्तु षोडश । अपि भ्रूणहनं मासात्पुनंत्यहरहः कृताः

వ్యాహృతులు మరియు ప్రణవంతో కూడిన పదహారు ప్రాణాయామాలు ప్రతిరోజూ చేస్తే, ఒక నెలలో భ్రూణహత్య పాపమును కూడా శుద్ధి చేస్తాయి।

Verse 72

यथा पार्थिवधातूनां दह्यते धमनान्मलाः । तथेंद्रियैः कृता दोषा ज्वाल्यंते प्राणसंयमात्

భట్టిలో వేడి వల్ల భౌమ ధాతువుల మలినాలు కాలిపోతున్నట్లే, ప్రాణసంయమం వల్ల ఇంద్రియజనిత దోషాలు జ్వలించి నశిస్తాయి।

Verse 73

एकाक्षरं परं ब्रह्म प्राणायामः परं तपः । गायत्र्यास्तु परं नास्ति पावनं च नृपोत्तम

ఏకాక్షరమైన ‘ఓం’ పరబ్రహ్మమే; ప్రాణాయామం పరమ తపస్సు. ఓ నృపోత్తమా, గాయత్రీకన్నా మించిన పవిత్రకారి లేదు।

Verse 74

कर्मणा मनसा वाचा यद्रात्रौ कुरुते त्वघम् । उत्तिष्ठन्पूर्वसंध्यायां प्राणायामैर्विशोधयेत्

రాత్రి సమయంలో కర్మతో, మనస్సుతో లేదా వాక్తో ఏ పాపం చేసినా, ప్రాతః పూర్వసంధ్యలో లేచి ప్రాణాయామాల ద్వారా దానిని శుద్ధి చేయాలి।

Verse 75

यदह्ना कुरुते पापं मनोवाक्कायकर्मभिः । आसीनः पश्चिमां संध्यां प्राणायामैर्व्यपोहति । पश्चिमां तु समासीनो मलं हंति दिवाकृतम्

పగటిపూట మనస్సు, వాక్కు, కాయకర్మలతో చేసిన పాపమును సాయంకాలపు పశ్చిమ సంధ్యలో ఆసనస్థుడై ప్రాణాయామములచే తొలగించును. పశ్చిమ సంధ్యలో కూర్చుని దినకృత మలినతను నశింపజేయును.

Verse 76

नोपतिष्ठेत्तु यः पूर्व्वां नोपास्ते यस्तु पश्चिमाम् । स शूद्रवद्बहिष्कार्यः सर्वस्माद्द्विजकर्मणः

యెవడు ప్రాతఃసంధ్యను ఆచరించడు, యెవడు సాయంసంధ్యను ఉపాసించడు, వాడు సమస్త ద్విజకర్మల నుండి శూద్రునివలె బహిష్కరణీయుడు.

Verse 77

अपां समीपमासाद्य नित्यकर्म समाचरेत् । तत आचमनं कुर्याद्यथाविध्यनु पूर्वशः

నీటి సమీపమునకు వెళ్లి నిత్యకర్మను ఆచరించాలి; అనంతరం విధి ప్రకారం క్రమంగా ఆచమనం చేయాలి.

Verse 78

आपोहिष्ठेति तिसृभिर्मार्जनं तु ततश्चरेत् । भूमौ शिरसि चाकाश आकाशे भुवि मस्तके

అనంతరం ‘ఆపో హి ష్ఠా…’ అని ప్రారంభమయ్యే మూడు మంత్రాలతో మార్జనం చేయాలి. సంప్రదాయం ప్రకారం ‘భూమి’ మరియు ‘ఆకాశం’ యొక్క విన్యాసం—భూమిపై, శిరస్సుపై, ఆకాశంలో, మస్తకంపై—ఇలా నిర్వహించాలి.

Verse 79

मस्तके च तथाकाशं भूमौ च नवधा क्षिपेत् । भूमिशब्देन चरणावाकाशं हृदयं स्मृतम् । शिरस्येव शिरःशब्दो मार्जनं तैरुदाहृतम्

అదేవిధంగా మస్తకంపై ‘ఆకాశం’ను, భూమిపై ‘భూమి’ను తొమ్మిది విధాలుగా విన్యసించాలి. ‘భూమి’ అనే పదం పాదాలను, ‘ఆకాశం’ అనే పదం హృదయాన్ని, ‘శిరః’ అనే పదం తలనే సూచిస్తుంది—ఇదే మార్జనార్థం అని వివరించారు.

Verse 80

वारुणादपि चाग्नेयाद्वायव्यादपि चेंद्रतः । मंत्रस्थानादपि परं ब्राह्मं स्नानमिदं परम् । ब्राह्मस्नानेन यः स्नातः स बाह्याभ्यंतरं शुचिः

వరుణస్నానం, ఆగ్నేయస్నానం, వాయవ్యస్నానం, ఇంద్రస్నానం కంటే కూడా ఉన్నతమైనది—కేవలం ‘మంత్రస్థానం’ కంటే కూడా పరమైనది—ఇది పరమ బ్రాహ్మస్నానం. బ్రాహ్మస్నానంతో స్నానించినవాడు బాహ్యంగా, అంతర్యంగా రెండింటిలోనూ శుచిగా అవుతాడు.

Verse 81

सर्वत्र चार्हतामेति देवपूजादिकर्मणि । नक्तंदिनं निमज्ज्याप्सु कैवर्ताः किमु पावनाः

అప్పుడే మనిషి సర్వత్రా నిజంగా అర్హుడవుతాడు—దేవపూజాది కర్మలకు కూడా. మత్స్యకారులు రాత్రింబవళ్ళు నీటిలో మునిగి ఉంటేనే పవిత్రులైపోతే, మరి ఉన్నత సాధన ఎందుకు అవసరం?

Verse 82

शतशोऽपि तथा स्नाता न शुद्धा भावदूषिताः । अंतःकरणशुद्धांश्च तान्विभूतिः पवित्रयेत्

అలా వందలసార్లు స్నానం చేసినా భావం కలుషితమైనవారు శుద్ధి పొందరు. కానీ అంతఃకరణం శుద్ధమైనవారిని విభూతి (పవిత్ర భస్మం) పవిత్రుల్ని చేస్తుంది.

Verse 83

किं पावनाः प्रकीर्त्यंते रासभा भस्मधूसराः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु मलैः सर्वैर्विवर्जितः

భస్మంతో బూడిదరంగు పట్టిన గాడిదలను ‘పవిత్రులు’ అని ఎందుకు కీర్తించాలి? సమస్త మలినాల నుండి విముక్తుడైనవాడే సర్వతీర్థాలలో స్నానించినవాడివలె.

Verse 84

तेन क्रतुशतैरिष्टं चेतो यस्येह निर्मलम् । तदेव निर्मलं चेतो यथा स्यात्तन्मुने शृणु

ఇక్కడ ఎవరి చిత్తం నిర్మలమై ఉంటుందో, అతడు శతక్రతువులు చేసిన ఫలాన్ని పొందినట్టే. ఓ మునీ, అదే చిత్తం ఎలా నిర్మలమవుతుందో వినుము.

Verse 85

विश्वेशश्चेत्प्रसन्नः स्यात्तदा स्यान्नान्यथा क्वचित् । तस्माच्चेतो विशुद्ध्यर्थं काशीनाथं समाश्रयेत्

విశ్వేశ్వరుడు ప్రసన్నుడైతేనే కార్యసిద్ధి కలుగుతుంది, లేకపోతే లేదు. కనుక చిత్తశుద్ధి కొరకు కాశీనాథుని ఆశ్రయించాలి.

Verse 86

इदं शरीरमुत्सृज्य परं ब्रह्माधिगच्छति । द्रुपदांतं ततो जप्त्वा जलमादाय पाणिना

ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి అతడు పరబ్రహ్మను పొందుతాడు. తదనంతరం 'ద్రుపదా' మంత్రాన్ని జపించి చేతిలో నీరు తీసుకొని...

Verse 87

कुयादृतं च मंत्रेण विधिज्ञस्त्वघमर्षणम् । निमज्ज्याप्सु च यो विद्वाञ्जपेत्त्रिरघमर्षणम्

విధి తెలిసినవాడు 'ఋతం చ' మంత్రంతో అఘమర్షణ చేయాలి. నీటిలో మునిగి మూడుసార్లు అఘమర్షణ మంత్రాన్ని జపించే విద్వాంసుడు...

Verse 88

जले वापि स्थले वापि यः कुर्यादघमर्ष णम् । तस्याघौघो विनश्येत यथा सूर्योदये तमः

నీటిలో గానీ, నేల మీద గానీ, ఎవరైతే అఘమర్షణ చేస్తారో, సూర్యోదయం కాగానే చీకటి తొలగిపోయినట్లు వారి పాపరాశి నశిస్తుంది.

Verse 89

गायत्रीं शिरसा हीनां महाव्याहृतिपूर्व्विकाम् । प्रणवाद्यां जपंस्तिष्ठन्क्षिपेदंभोंजलि त्रयम्

నిలబడి, ప్రణవం (ఓం) మరియు మహా వ్యాహృతులతో కూడిన, శిరస్సు భాగం లేని గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపిస్తూ మూడు దోసిళ్ళ నీటిని వదలాలి.

Verse 90

तेन वज्रोदकेनाशु मंदेहा नाम राक्षसाः । सूर्यतेजः प्रलोपंते शैला इव विवस्वतः

ఆ వజ్రోదకము (పవిత్ర అర్ఘ్యము) వలన ‘మందేహ’ అనే రాక్షసులు వెంటనే నశిస్తారు; సూర్యుని తేజస్సు వారి బలాన్ని హరించును—ప్రచండ వివస్వాన్‌ ఎదుట పర్వతాలు కూలినట్లు।

Verse 91

सहायार्थं च सूर्यस्य यो द्विजो नांजलि त्रयम् । क्षिपेन्मंदेहनाशाय सोपि मंदेहतां व्रजेत्

సూర్యునికి సహాయార్థంగా మంధేహనాశమునకు మూడు అంజలి జలార్ఘ్యములు సమర్పించే ద్విజుడు, విధి-ఆచారములో తప్పితే అతడూ ‘మంధేహ’ స్థితిని పొందును।

Verse 92

प्रातस्तावज्जपंस्तिष्ठेद्यावत्सूर्यस्य दर्शनम् । उपविष्टो जपेत्सायमृक्षाणामाविलोकनात्

ప్రాతః సూర్యదర్శనమువరకు నిలబడి జపము చేయవలెను; సాయంకాలము కూర్చుని జపము చేయవలెను, నక్షత్రాలు కనబడువరకు।

Verse 93

काललोपो न कर्त्तव्यो द्विजेन स्वहितेप्सुना । अर्द्धोदयास्तसमये तस्माद्वज्रोदकं क्षिपेत्

స్వహితమును కోరే ద్విజుడు కాలలೋಪము చేయరాదు; అందుచేత అర్ధోదయము మరియు అస్తసమయమున వజ్రోదకము (అర్ఘ్యము) సమర్పించవలెను।

Verse 94

विधिनापि कृता संध्या कालातीता ऽफला भवेत् । अयमेव हि दृष्टांतो वंध्यास्त्रीमैथुनं यथा

విధిపూర్వకంగా చేసిన సంధ్యోపాసన కూడా కాలాతీతమైతే ఫలరహితమగును; ఇదే దృష్టాంతము—వంధ్యస్త్రీతో మైథునమువలె।

Verse 95

जले वामकरं कृत्वा या संध्याऽचरिता द्विजैः । वृषली सा परिज्ञेया रक्षोगणमुदा वहा

జలంలో ఎడమచేతిని ఉంచి ద్విజులు ఆచరించే సంధ్య ‘వృషలీ’ (అధమ) అని తెలిసికొనవలెను; అది రాక్షసగణాలను ప్రేరేపిస్తుంది.

Verse 96

उपस्थानं ततः कुर्याच्छाखोक्तविधिना ततः । सहस्रकृत्वो गायत्र्याः शतकृत्वोथवा पुनः

ఆపై తన వేదశాఖలో చెప్పిన విధానానుసారం ఉపస్థానం చేయవలెను; అనంతరం గాయత్రిని వెయ్యిసార్లు జపించవలెను—లేదా మళ్లీ వందసార్లు.

Verse 97

दशकृत्वोऽथ देव्यै च कुर्यात्सौ रीमुपस्थितिम् । सहस्रपरमां देवीं शतमध्यां दशावराम्

తర్వాత సౌర్య దేవికి పదిసార్లు ఉపస్థితి (ఆహ్వానారాధన) చేయవలెను; జప పరిమాణానుసారం దేవి వెయ్యిలో పరమ, వందలో మధ్యమ, పదిలో అవరమని చెప్పబడింది.

Verse 98

गायत्रीं यो जपेद्विप्रो न स पापैः प्रलिप्यते । रक्तचंदनमिश्राभिरद्भिश्च कुसुमैः कुशैः

గాయత్రిని జపించే ద్విజుడు పాపాలతో లిప్తుడుకాడు; ఎర్రచందనం కలిపిన జలంతో, పుష్పాలతో మరియు కుశతో (ఆరాధించవలెను).

Verse 99

वेदोक्तैरागमोक्तैर्वा मंत्रैरर्घं प्रदापयेत् । अर्चितः सविता येन तेन त्रैलोक्यमर्च्चितम्

వేదోక్తములైన గాని ఆగమోక్తములైన గాని మంత్రాలతో అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించవలెను; ఎవడు సవితృను ఆరాధించెనో, అతడు త్రిలోకమంతటినీ ఆరాధించినవాడే.

Verse 100

अर्चितः सविता दत्ते सुतान्पशुव सूनि च । व्याधीन्हरेद्ददात्यायुः पूरयेद्वांछितान्यपि

భక్తితో ఆరాధింపబడిన సవితా పుత్రులను, పశువృద్ధిని మరియు సంతానసమృద్ధిని ప్రసాదిస్తాడు. వ్యాధులను హరిస్తాడు, దీర్ఘాయుష్షు ఇస్తాడు, కోరిన కోరికలనూ నెరవేర్చుతాడు.

Verse 101

अयं हि रुद्र आदित्यो हरिरेष दिवाकरः । रविर्हिरण्यरूपोऽसौ त्रयीरूपोऽयमर्यमा

ఈ ఆదిత్యుడే రుద్రుడు; ఇతడే హరి—దినకర్త దివాకరుడు. ఇతడే స్వర్ణరూప రవి; ఇతడే త్రయీవేదస్వరూపుడు; ఇతడే ఆర్యమా.

Verse 102

ततस्तु तर्पणं कुर्यात्स्वशाखोक्तविधानतः । ब्रह्मादीनखिलान्देवान्मरीच्यादींस्तथा मुनीन्

ఆ తరువాత తన వేదశాఖలో చెప్పిన విధానానుసారం తర్పణం చేయాలి. బ్రహ్మాది సమస్త దేవతలను, అలాగే మరీచి మొదలైన మునులను తృప్తిపరచాలి.

Verse 110

अंगुल्यग्रेण वै दैवमार्षमंगुलिमूलगम् । ब्राह्ममंगुष्ठमूले तु पाणिमध्ये प्रजापतेः

దైవ తర్పణం వేళ్ల అగ్రాలతో, ఋషి తర్పణం వేళ్ల మూలాలతో, బ్రాహ్మ తర్పణం బొటనవేలు మూలంతో, ప్రాజాపత్య తర్పణం అరచేతి మధ్యభాగంతో చేయబడుతుంది.

Verse 120

देवतां परिपूज्याथ नैमित्तिकं विधिं चरेत् । पवनाग्निं समुज्ज्वाल्य वैश्वदेवं समाचरेत्

దేవతను సమ్యక్‌గా పూజించిన తరువాత నైమిత్తిక విధిని ఆచరించాలి. వాయువుతో గృహ్యాగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసి వైశ్వదేవ హోమాన్ని నిర్వహించాలి.

Verse 130

ऐन्द्रवारुणवायव्याः सौम्या वै नैरृताश्च ये । प्रतिगृह्णंत्विमं पिंडं काका भूमौ मयार्पितम्

ఇంద్ర, వరుణ, వాయు లోకాలలోని వారు, అలాగే సోమ దిక్కు మరియు నైరృత దిశలోని జీవులు—ఓ కాకులారా—నేను నేలపై అర్పించిన ఈ పిండాన్ని స్వీకరించుగాక।

Verse 140

ततो मौनेन भुञ्जीत न कुर्याद्दंतघर्षणम् । प्रक्षालितव्यहस्तस्य दक्षिणांगुष्ठमूलतः

ఆ తరువాత మౌనంగా భుజించాలి; పళ్ళను రుద్దడం/కరచడం చేయకూడదు। చేతులు కడిగి, విధివిధానంగా, కుడి బొటనవేలు మూలం నుండి (గ్రహణం) ప్రారంభించాలి।

Verse 145

उद्देशतः समाख्यात एष नित्यतनो विधिः । इत्थं समाचरन्विप्रो नावसीदति कर्हिचित्

ఇది నిత్యాచరణ విధి సంక్షేపంగా చెప్పబడింది. ఈ విధంగా ఆచరించే బ్రాహ్మణుడు ఎప్పుడూ పతనానికి లోనుకాడు।