Adhyaya 30
Shukla YajurvedaAdhyaya 3022 Mantras

Adhyaya 30

Purushamedha victim lists.

← Adhyaya 29Adhyaya 31

Mantras

Mantra 1

देव॑ सवित॒: प्र सु॑व य॒ज्ञं प्र सु॑व य॒ज्ञप॑तिं॒ भगा॑य । दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः के॑तु॒पूः केतं॑ नः पुनातु वा॒चस्पति॒र्वाजं॑ नः स्वदतु

హే దేవ సవితః, యజ్ఞాన్ని ప్రవర్తింపజేయుము; యజ్ఞపతిని భగునికై ప్రవర్తింపజేయుము. దివ్య గంధర్వుడు—కేతుపూః (కేతు/చిహ్నాన్ని శోధించువాడు)—మాకు ఆ కేతువును పవిత్రం చేయుగాక; వాచస్పతి మా వాజం (బలం/అన్నసంపద)ను రుచికరంగా, ఫలప్రదంగా చేయుగాక.

Mantra 2

तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ यो न॑: प्रचो॒दयात्

ఆ దేవ సవితృ యొక్క అత్యంత వరేణ్యమైన భర్గం (తేజస్సు)ను మేము ధ్యానించుచున్నాము; ఆయన మా ధియో (బుద్ధులు/చింతనలు)ను ప్రేరేపించుగాక.

Mantra 3

विश्वा॑नि देव सवितर्दुरि॒तानि॒ परा॑ सुव । यद्भ॒द्रं तन्न॒ आ सु॑व

హే దేవ సవితరా, మా సమస్త దురితాలను (అపశకునం/పాపం/దుఃఖం) దూరం చేయుము; యది భద్రం (మంగళం/శ్రేయస్సు) ఉందో, దానిని మాకు తీసికొని రమ్ము.

Mantra 4

वि॒भ॒क्तार॑ᳪ हवामहे॒ वसो॑श्चि॒त्रस्य॒ राध॑सः । स॒वि॒तारं॑ नृ॒चक्ष॑सम्

వసు (ధనం) మరియు విచిత్ర రాధస్ (దాన-సమృద్ధి) యొక్క విభక్తార్ (వితరణకర్త)ను మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము—నృచక్షస్ (మనుష్యులను దర్శించువాడు) సవితారును.

Mantra 5

ब्रह्म॑णे ब्राह्म॒णं क्ष॒त्राय॑ राज॒न्यं॒ म॒रुद्भ्यो॒ वैश्यं॒ तप॑से शू॒द्रं तम॑से॒ तस्क॑रं नार॒काय॑ वीर॒हणं॑ पा॒प्मने॑ क्ली॒बमा॑क्र॒याया॑ अयो॒गूं कामा॑य पुँश्च॒लूमति॑क्रुष्टाय माग॒धम्

బ్రహ్మణే కోసం బ్రాహ్మణుడు; క్షత్రాయ కోసం రాజన్యుడు; మరుద్భ్యః కోసం వైశ్యుడు; తపసే కోసం శూద్రుడు; తమసే కోసం దొంగ; నారకాయ కోసం వీరహన్ (వీర-హంతకుడు); పాప్మనే కోసం క్లీబుడు; క్రయాయ కోసం అయోగూ (బంజరు ఆవు); కామాయ కోసం పుంశ్చలి (వ్యభిచారిణి స్త్రీ); అతిక్రుష్టాయ (ఆర్త-కేక) కోసం మాగధుడు.

Mantra 6

नृ॒त्ताय॑ सू॒तं गी॒ताय॑ शैलू॒षं धर्मा॑य सभाच॒रं न॒रिष्ठा॑यै भीम॒लं न॒र्माय॑ रे॒भᳪ हसा॑य॒ कारि॑मान॒न्दाय॑ स्त्रीष॒खं प्र॒मदे॑ कुमारीपु॒त्रं मे॒धायै॑ रथका॒रं धै॑र्याय॒ तक्षा॑णम्

నృత్తానికి సూతుని; గీతానికి శైలూషుని (నటుడు) ; ధర్మానికి సభాచరుని (సభలో సంచరించువాడు) ; నరిష్టాయై భీమలుని (భయంకర పురుషుడు) ; నర్మ (పరిహాసం) కు రేభుని (నిందకుడు/కఠినవక్త) ; హాస్యానికి కారిమాన్ను (నవ్వు కలిగించువాడు/యుక్తికర్త) ; ఆనందానికి స్త్రీసఖుని (స్త్రీల స్నేహితుడు) ; ప్రమద (మత్తుకామాచారం) కు కుమారీ పుత్రుని (అవివాహిత కన్య కుమారుడు) ; మేధకు రథకారుని (రథనిర్మాత) ; ధైర్యానికి తక్షణుని (తచ్చుడు/వడ్రంగి) అర్పించుదుము।

Mantra 7

तप॑से कौला॒लं मा॒यायै॑ क॒र्मार॑ᳪ रू॒पाय॑ मणिका॒रᳪ शु॒भे व॒पᳪ श॑र॒व्या॒या इषुका॒रᳪ हे॒त्यै ध॑नुष्का॒रं कर्म॑णे ज्याका॒रं दि॒ष्टाय॑ रज्जुस॒र्जं मृ॒त्यवे॑ मृग॒युमन्त॑काय श्व॒निन॑म्

తపస్సుకు కులాలుని (కుమ్మరి) ; మాయకు (కౌశలం/ఛలవిద్య) కర్మారుని (లోహకారుడు) ; రూపానికి మణికారుని (మణి/ఆభరణకారుడు) ; శుభానికి వపుని (నాయీ/క్షౌరకుడు) ; శరవ్యా (ధనుర్విద్య) కు ఇషుకారుని (బాణనిర్మాత) ; హేతికి (ఆయుధవిద్య) ధనుష్కారుని (ధనుస్సు తయారుచేయువాడు) ; కర్మకు జ్యాకారుని (ధనుస్సు తాడు తయారుచేయువాడు) ; దిష్టికి (లక్ష్యం) రజ్జుసర్జుని (తాడు తయారుచేయువాడు) ; మృత్యువుకు మృగయుని (వేటగాడు) ; అంతకునకు శ్వనిన్ని (కుక్కలతో ఉండువాడు/కుక్కపాలకుడు) అర్పించుదుము।

Mantra 8

न॒दीभ्य॑: पौञ्जि॒ष्ठमृ॒क्षीका॑भ्यो॒ नैषादं पुरुषव्या॒घ्राय॑ दु॒र्मदं॑ गन्धर्वाप्स॒रोभ्यो॒ व्रात्यं॑ प्र॒युग्भ्य॒ उन्म॑त्तᳪ सर्पदेवज॒नेभ्योऽप्र॑तिपद॒मये॑भ्यः कित॒वमी॒र्यता॑या॒ अकि॑तवं पिशा॒चेभ्यो॑ बिदलका॒रीं या॑तु॒धाने॑भ्यः कण्टकीका॒रीम्

నదులకు పౌంజిష్ఠుని; ఋక్షికాభ్యః (ఎలుగుబంట్లకు) నైషాదుని; పురుషవ్యాఘ్రాయ (మనుష్య-వ్యాఘ్రానికి) దుర్మదుని (ఉన్మత్తుడు) ; గంధర్వాప్సరోభ్యః వ్రాత్యుని; ప్రయుగ్భ్యః (జట్లకు/జోడులకు) ఉన్మత్తుని; సర్పదేవజనేభ్యః అప్రతిపదమును (పాదం నిలవని వాడు/అస్థిరుడు) ; ఈర్యతాయై (సంచారం/అలక) కితవుని (జూదరి) మరియు అకితవుని (జూదం ఆడని వాడు) ; పిశాచేభ్యః బిదలకారిణిని; యాతుధానేభ్యః కణ్టకీకారిణిని అర్పించుదుము।

Mantra 9

स॒न्धये॑ जा॒रं गे॒हायो॑पप॒तिमार्त्यै॒ परि॑वित्तं॒ निरृ॑त्यै परिविविदा॒नमरा॑द्ध्या एदिधिषुः प॒तिं निष्कृ॑त्यै पेशस्का॒रीᳪ सं॒ज्ञाना॑य स्मरका॒रीं प्र॑का॒मोद्या॑योप॒सदं॒ वर्णा॑यानु॒रुधं॒ बला॑योप॒दाम्

సంధయే (సామరస్యం) కోసం జారం (పరపురుషుడు); గేహాయ (గృహం) కోసం ఉపపతిం (పోషించబడే పురుషుడు); ఆర్త్యై (కష్టం) కోసం పరివిత్తం (అగ్రజుని మించి వివాహం చేసినవాడు); నిరృతి కోసం పరివివిదానం (అతిజయి); అరాద్ధ్యా (విఫలం) కోసం ఎదిధిషుః (ఆతుర వరుడు); నిష్కృతి (ప్రాయశ్చిత్తం) కోసం పతిం (భర్త); సంజ్ఞానాయ (గుర్తింపు) కోసం పేశస్కారీం (విచారిణి/వాంఛాచారిణి స్త్రీ); స్మరణాయ (స్మృతి) కోసం స్మరకారీం (కామోద్దీపక స్త్రీ); ప్రకామోద్యాయ (ఆశ) కోసం ఉపసదం (సన్నిధి-సేవ); వర్ణాయ (వర్ణం/వర్గం) కోసం అనురుధం (అనురక్తుడు); బలాయ కోసం ఉపదాం (ఆశ్రయం/సహాయిని).

Mantra 10

उ॒त्सा॒देभ्य॑: कु॒ब्जं प्र॒मुदे॑ वाम॒नं द्वा॒र्भ्यः स्रा॒मᳪ स्वप्ना॑या॒न्धमध॑र्माय बधि॒रं प॒वित्रा॑य भि॒षजं॑ प्र॒ज्ञाना॑य नक्षत्रद॒र्शमा॑शि॒क्षायै॑ प्र॒श्निन॑मुपशि॒क्षाया॑ अभिप्र॒श्निनं॑ म॒र्यादा॑यै प्रश्नविवा॒कम्

ఉత్సాదేభ్యః (పతనాలు) కోసం కుబ్జం (కుబ్జుడు); ప్రముదే (హర్షం) కోసం వామనం (బొద్దు); ద్వార్భ్యః (ద్వారరక్షకులకు) స్రామం (లంగడు); స్వప్నాయ (నిద్ర/స్వప్నం) అంధం (గుడ్డివాడు); అధర్మాయ (అధర్మం) బధిరం (చెవిటివాడు); పవిత్రాయ (వడపోత) భిషజం (వైద్యుడు); ప్రజ్ఞానాయ (వివేకం) నక్షత్రదర్శం (నక్షత్రదర్శి); ఆశిక్షాయై (బోధన) ప్రశ్నినం (ప్రశ్నకర్త); ఉపశిక్షాయా (అధిక బోధన) అభిప్రశ్నినం (ప్రతిప్రశ్నకర్త); మర్యాదాయై (సీమ) ప్రశ్నవివాకం (ప్రశ్న-నిర్ణేత).

Mantra 11

अर्मे॑भ्यो हस्ति॒पं ज॒वाया॑श्व॒पं पुष्ट्यै॑ गोपा॒लं वी॒र्या॒याविपा॒लं तेज॑सेऽजपा॒लमिरा॑यै की॒नाशं॑ की॒लाला॑य सुराका॒रं भ॒द्राय॑ गृह॒पᳪ श्रेय॑से वित्त॒धमाध्य॑क्ष्यायानुक्ष॒तार॑म्

సేనల కొరకు హస్తి-పాలుడు (ఏనుగు సంరక్షకుడు); వేగం కొరకు అశ్వ-పాలుడు (గుర్రం సంరక్షకుడు); పుష్టి కొరకు గోపాలుడు; వీర్యం కొరకు అవి-పాలుడు (గొర్రెల కాపరి); తేజస్సు కొరకు అజ-పాలుడు (మేకల కాపరి); ఇరా (పోషక అన్నం/రసం) కొరకు కీనాశుడు (ఉళవాడు/రైతు); కీలా లం (మధుర మద్యం) కొరకు సురాకారుడు (సురా తయారుచేసేవాడు); భద్రం (కల్యాణం) కొరకు గృహపతి; శ్రేయస్ (సమృద్ధి) కొరకు విత్తధ (ఖజానాదారు/ధనధారి); ఆధ్యక్ష్యం (అధికారం) కొరకు అనుక్షతారుడు (సహాయక పర్యవేక్షకుడు).

Mantra 12

भायै॑ दार्वा॒हारं॑ प्र॒भाया॑ अग्न्ये॒धं ब्र॒ध्नस्य॑ वि॒ष्टपा॑याभिषे॒क्तारं॒ वर्षि॑ष्ठाय॒ नाका॑य परिवे॒ष्टारं॑ देवलो॒काय॑ पेशि॒तारं॑ मनुष्यलो॒काय॑ प्रकरि॒तार॒ᳪ सर्वे॑भ्यो लो॒केभ्य॑ उपसे॒क्तार॒मव॑ ऋत्यै व॒धायो॑पमन्थि॒तारं॒ मेधा॑य वासः पल्पू॒लीं प्र॑का॒माय॑ रजयि॒त्रीम्

భయం కొరకు దార్వాహారుడు (కట్టెలు తెచ్చేవాడు); ప్రభ (దీప్తి) కొరకు అగ్న్యేధుడు (అగ్ని వెలిగించేవాడు); బ్రధ్న (అరుణ/తామ్ర) యొక్క విష్టపం (ఆకాశ-లోకం) కొరకు అభిషేక్తా (అభిషేకం చేసేవాడు); వర్షిష్ఠ నాకం (పరమ స్వర్గం) కొరకు పరివేష్టా (ఆవరించేవాడు); దేవలోకం కొరకు పేశితా (రూపకర్త/మలచేవాడు); మనుష్యలోకం కొరకు ప్రకరితా (వ్యవస్థాపకుడు); సమస్త లోకాల కొరకు ఉపసేక్తా (చల్లేవాడు/సింఛేవాడు); అవ-ఋతి (అమంగళ నివారణం) కొరకు వధాయోపమంథితా (మథని తిప్పేవాడు); మేధ కొరకు వాసః; ప్రకామం (ఇష్టసిద్ధి) కొరకు పల్పూలీ; రజ (రంజనం/రంగు) కొరకు రజయిత్రీ (రంగు వేయునది).

Mantra 13

ऋ॒तये॑ स्ते॒नहृ॑दयं वैर॑हत्याय॒ पिशु॑नं॒ विवि॑क्त्यै क्ष॒त्तार॒मौप॑द्रष्ट्र्यायानुक्ष॒त्तारं॒ बला॑यानुच॒रं भू॒म्ने प॑रिष्क॒न्दं प्रि॒याय॑ प्रियवा॒दिन॒ मरि॑ष्ट्या अश्वसा॒दᳪ स्व॒र्गा॑य लो॒काय॑ भागदु॒घं वर्षि॑ष्ठाय॒ नाका॑य परिवे॒ष्टार॑म्

ఋతం కొరకు స్తేనహృదయం (దొంగ-హృదయుడు); వైరహత్య (శత్రునాశం) కొరకు పిశునుడు (చాడీ/నిందకుడు); వివిక్తి (వివేకం/భేదజ్ఞానం) కొరకు క్షత్తా (వ్యవస్థాపకుడు/సేవకాధ్యక్షుడు); ఔపద్రష్ట్ర్యం (పర్యవేక్షణ) కొరకు అనుక్షత్తా (ఉప-పర్యవేక్షకుడు); బలం కొరకు అనుచరుడు (సహచరుడు/అనుయాయి); భూమ్నే (మహత్త్వం/విస్తృతి) కొరకు పరిష్కందుడు (సంచరించేవాడు); ప్రియం కొరకు ప్రియవాదిన్ (మధురవక్త); మరిష్టి (అక్షయ రక్ష) కొరకు అశ్వసాదుడు (అశ్వాన్ని వశపరచేవాడు); స్వర్గలోకం కొరకు భాగదుఘ్ (భాగాన్ని ప్రసవించు/పంచు వాడు); వర్షిష్ఠ నాకం (పరమ స్వర్గం) కొరకు పరివేష్టా (ఆవరించేవాడు).

Mantra 14

म॒न्यवे॑ऽयस्ता॒पं क्रोधा॑य निस॒रं योगा॑य यो॒क्तार॒ᳪ शोका॑याभिस॒र्तारं॒ क्षेमा॑य विमो॒क्तार॑मुत्कूलनिकू॒लेभ्य॑स्त्रि॒ष्ठिनं॒ वपु॑षे मानस्कृ॒तᳪ शीला॑याञ्जनीका॒रीं निरृ॑त्यै कोशका॒रीं य॒माया॒सूम्

మన్యు (కోపం) కొరకు ఇనుమును తాపించే వానిని నేను నియమిస్తున్నాను; క్రోధానికి నిస్సారకుని (బయటకు తోలివేయువానిని); యోగం/శాసనానికి యోక్తారుని (కట్టిపెట్టువానిని); శోకానికి అభిసర్తారుని (దాడిచేయువానిని); క్షేమం (రక్షణ) కొరకు విమోక్తారుని (విడిపించువానిని); తీరం–ప్రతితీరం నుండి త్రిష్ఠినం (త్రి-ఆధారమున్నవానిని); వపుసు (రూపం) కొరకు మానసకృతం (మనస్సుతో నిర్మితమైనదాన్ని); శీలానికి అంజనీकारीం (అంధకార/కాజలకారిణిని); నిరృతికి కోశకారీం (ఆవరణం చేయునదాన్ని); యమునికి యమాసుం (యమునికి చెందిన జీవిని) నేను అర్పిస్తున్నాను.

Mantra 15

य॒माय॑ यम॒सूमथ॑र्व॒भ्योऽव॑तोकाᳪ संवत्स॒राय॑ पर्या॒यिणीं॑ परिवत्स॒रायावि॑जातामिदावत्स॒राया॒तीत्व॑रीमिद्वत्स॒राया॑ति॒ष्कद्व॑रीं वत्स॒राय॒ विज॑र्जराᳪ संवत्स॒राय॒ पलि॑क्नीमृ॒भुभ्यो॑ऽजिनस॒न्धᳪ सा॒ध्येभ्य॑श्चर्म॒म्नम्

యమునికి యమాసు—యముని స్వంత జీవి; అథర్వణులకు అవతోకా (సంతానం లేని స్త్రీ); సంవత్సరానికి పర్యాయిణీ (పర్యాయంగా సంచరించునది); పరివత్సరానికి అవిజాతా (అజన్మ); ఇదావత్సరానికి అతీత్వరీ (అతివేగిణి); ఇద్వత్సరానికి అతిష్కద్వరీ (అతిలంఘనకారిణి); వత్సరానికి విజర్జరా (అత్యంత జీర్ణమైనది); సంవత్సరానికి పలిక్నీం (ధూసరకేశి); ఋభువులకు అజినసంధం (చర్మం కుట్టి కలుపువాడు); సాధ్యులకు చర్మమ్నం (చర్మ-సంబంధ కార్యకర్త)ను నేను అర్పిస్తున్నాను.

Mantra 16

सरो॑भ्यो धैव॒रमु॑प॒स्थाव॑राभ्यो॒ दाशं॑ वैश॒न्ताभ्यो॑ बै॒न्दं न॑ड्व॒लाभ्यः शौष्क॑लं पा॒राय॑ मार्गा॒रम॑वा॒राय॑ कै॒वर्तं॑ ती॒र्थेभ्य॑ आ॒न्दं विष॑मेभ्यो मैना॒लᳪ स्वने॑भ्य॒: पर्ण॑कं॒ गुहा॑भ्य॒: किरा॑त॒ᳪ सानु॑भ्यो॒ जम्भ॑कं॒ पर्व॑तेभ्यः किम्पूरु॒षम्

సరోవరాలకు ధైవరం (మత్స్యకారుడు); జలతీర ప్రాంతాలకు దాశం (నావికుడు/జలచరుడు); నది ప్రవాహాలకు బైందం; నడ్వల (నరుకట్ల గుబురాలు)కు శౌష్కలం (ఎండిన చేపలవాడు); పర (దూర తీరం)కు మార్గారం (మార్గాన్వేషి); అవార (సమీప తీరం)కు కైవర్తం (నావికుడు); తీర్థాలకు ఆందం (ఘాటులో దాటించువాడు); విషమస్థలాలకు మైనాలం; స్వనాలకు (ప్రతిధ్వనులకు) పర్ణకం (ఆకులతో ఆవృతుడు); గుహలకు కిరాతం; సానువులకు (పర్వత-ఢాళాలకు) జంభకం; పర్వతాలకు కిమ్పురుషం।

Mantra 17

बी॒भ॒त्सायै॑ पौल्क॒सं वर्णा॑य हिरण्यका॒रं तु॒लायै॑ वाणि॒जं प॑श्चादो॒षाय॑ ग्ला॒विनं॒ विश्वे॑भ्यो भू॒तेभ्य॑: सिध्म॒लं भूत्यै॑ जागर॒णमभू॑त्यै स्वप॒नमार्त्यै॑ जनवा॒दिनं॒ व्यृ॒र्द्ध्या अपग॒ल्भᳪ स॑ᳪश॒राय॑ प्र॒च्छिद॑म्

బీభత్స (ఘృణిత) విషయానికి పౌల్కసుని నియమిస్తున్నాను; వర్ణం (రంగు) కోసం స్వర్ణకారుని; తుల (తరాజు) కోసం వాణిజుని; పశ్చాదోషం (తర్వాతి దోషం) కోసం గ్లావిన్‌ (శిథిలుడు/క్లాంతుడు)ను; విశ్వే భూతేభ్యః (సర్వ భూతాలకు) సిద్ధ్మలుడు (కుళ్లిపోతున్నవాడు)ను; భూత్యై (సమృద్ధి) కోసం జాగరణాన్ని; అభూత్యై (అసమృద్ధి) కోసం స్వప్నం/నిద్రను; ఆర్త్యై (కష్టం) కోసం జనవాదిన్‌ (ప్రజలమధ్య మాట్లాడేవాడు)ను; వ్యృద్ధ్యై (అతివృద్ధి) కోసం అపగల్భుడు (అవివేక ధైర్యవంతుడు)ను; సంశరాయ (వినాశం) కోసం ప్రచ్చిదుడు (కఠిన దండకర్త/ఛేదకుడు)ను।

Mantra 18

अ॒क्ष॒रा॒जाय॑ कित॒वं कृ॒ताया॑दिनवद॒र्शं त्रेता॑यै क॒ल्पिनं॑ द्वा॒परा॑याधिक॒ल्पिन॑मास्क॒न्दाय॑ सभास्था॒णुं मृ॒त्यवे॑ गोव्य॒च्छमन्त॑काय गोघा॒तं क्षु॒धे यो गां वि॑कृ॒न्तन्तं॒ भिक्ष॑माण उप॒तिष्ठ॑ति दुष्कृ॒ताय॒ चर॑काचार्यं पा॒प्मने॑ सैल॒गम्

అక్షరాజ (పాశాల రాజు) కోసం కితవుడు (జూదరి)ను; కృతం కోసం దినవదర్శుడు (పగలు గమనిస్తూ ఉండేవాడు/పగలు జాగరించే వాడు)ను; త్రేతాయై కోసం కల్పిన్‌ (యుక్తికర్త/పథకకర్త)ను; ద్వాపరానికి అధికకల్పిన్‌ (అతియుక్తికర్త)ను; ఆస్కందం (అకస్మాత్తు దాడి) కోసం సభాస్థాణువు (సభలో స్తంభంలా నిలిచేవాడు)ను; మృత్యవే (మరణం) కోసం గోవ్యచ్ఛుడు (పశువుల దోపిడీదారు)ను; అంతకాయ కోసం గోఘాతుడు (గోహత్యకుడు)ను; క్షుధే (ఆకలి) కోసం—భిక్ష అడుగుతూ, గోవును కోసి ముక్కలు చేసే వానిని (గాం వికృంతంతం) ఉపతిష్ఠతి (ఆశ్రయించి సేవించే) వాడు; దుష్కృతాయ (దుష్కర్మం) కోసం చరకాచార్యుడు (తిరుగాడే ఆచార్యుడు)ను; పాప్మనే (పాపం) కోసం సైలగుడు (శైల-సంబంధ దుష్టుడు)ను।

Mantra 19

प्र॒ति॒श्रुत्का॑या अर्त॒नं घोषा॑य भ॒षमन्ता॑य बहुवा॒दिन॑मन॒न्ताय॒ मूक॒ᳪ शब्दा॑याडम्बराघा॒तं मह॑से वीणावा॒दं क्रोशा॑य तूणव॒ध्मम॑वरस्प॒राय॑ शङ्ख॒ध्मं वना॑य वन॒पम॒न्यतो॑रण्याय दाव॒पम्

ప్రతిశ్రుత్కా (ప్రతిధ్వని)కు అర్తనం (గొర్లుతూ వినిపించే గుంజు) అర్పణమగుగాక; ఘోషకు; భషమంతా (బకబకాడే)కు; బహువాదిని వాక్కుకు; అనంతకు; మూకకు; శబ్దకు; మహాడంబరాఘాతానికి; దాని మహిమకు; వీణావాదానికి; క్రోశ (ఆర్తధ్వని)కు; తూణ (తూర్య/తురహి) ధ్మానానికి (ఊదుటకు); అవరస్పర (గాఢ ప్రతిధ్వనిత కంపన)కు; శంఖధ్మానానికి; వనానికి; వనప (వన-నాదం)కు; ఇతరతోరణ్య (దూర అరణ్యం)కు; దావప (దావానల-నాదం)కు।

Mantra 20

न॒र्माय॑ पुँश्च॒लूᳪ हसा॑य॒ कारिं॒ याद॑से शाब॒ल्यां ग्रा॑म॒ण्यं गण॑कमभि॒क्रोश॑कं॒ तान्मह॑से वीणावा॒दं पा॑णि॒घ्नं तू॑णव॒ध्मं तान्नृ॒त्ताया॑न॒न्दाय॑ तल॒वम्

నర్మా (పరిహాసం) కొరకు పుంశ్చలీ (వేశ్య); హాస్యము కొరకు కారి (కార్యకర్త); యాదస (మంత్రవాది) కొరకు; శాబల్యా (విచిత్రవర్ణ స్త్రీ) కొరకు; గ్రామణ్యుడు (గ్రామాధిపతి) కొరకు; గణకుడు (జూదరి) కొరకు; అభిక్రోశకుడు (దూషకుడు/నిందకుడు)—ఇవన్నీ మహస్ (మహిమ/తేజస్సు) కొరకు; వీణావాదుడు, పాణిఘ్నుడు (చేతితో తాళం కొట్టేవాడు), తూణవధ్ముడు (తూర్యము/తురాయి ఊదేవాడు)—ఇవన్నీ నృత్యము కొరకు, ఆనందము కొరకు, మరియు తలవం (తాళలయముతో చప్పట్లు) కొరకు।

Mantra 21

अ॒ग्नये॒ पीवा॑नं पृथि॒व्यै पी॑ठस॒र्पिणं॑ वा॒यवे॑ चाण्डा॒लम॒न्तरि॑क्षाय वᳪशन॒र्तिनं॑ दि॒वे ख॑ल॒तिᳪ सूर्या॑य हर्य॒क्षं नक्ष॑त्रेभ्यः किर्मि॒रं च॒न्द्रम॑से कि॒लास॒मह्ने॑ शु॒क्लं पि॑ङ्गा॒क्षᳪ रात्र्यै॑ कृ॒ष्णं पि॑ङ्गा॒क्षम्

అగ్నికి పీవాన్ (పుష్టుడు/స్థూలుడు); పృథివికి పీఠసర్పిణుడు (వెనుకపై పాకేవాడు); వాయువుకు చాండాలుడు; అంతరిక్షానికి వంశనర్తిన్ (బాంసు-నర్తకుడు); దివికి ఖలతి (గుండు); సూర్యునికి హర్యక్షుడు (పీత/తామ్ర నేత్రుడు); నక్షత్రాలకు కిర్మిరుడు (మచ్చలవాడు); చంద్రునికి కిలాసుడు (శ్వేతకుష్ఠి); అహ్నే (పగలు)కు శుక్ల పింగాక్షుడు (తెలుపు, పింగల నేత్రుడు); రాత్ర్యై (రాత్రి)కు కృష్ణ పింగాక్షుడు (నలుపు, పింగల నేత్రుడు)।

Mantra 22

अथै॒तान॒ष्टौ विरू॑पा॒ना ल॑भ॒तेऽति॑दीर्घं॒ चाति॑ह्रस्वं॒ चाति॑स्थूलं॒ चाति॑कृशं॒ चाति॑शुक्लं॒ चाति॑कृष्णं॒ चाति॑कुल्वं॒ चाति॑लोमशं च । अशू॑द्रा॒ अब्रा॑ह्मणा॒स्ते प्रा॑जाप॒त्याः । मा॒ग॒धः पुँ॑श्च॒ली कि॑त॒वः क्ली॒बोऽशू॑द्रा॒ अब्रा॑ह्मणा॒स्ते प्रा॑जाप॒त्याः

అనంతరం అతడు ఈ ఎనిమిది విరూపులను (వికారరూపులను) పొందుతాడు—అతి-దీర్ఘుడు మరియు అతి-హ్రస్వుడు, అతి-స్థూలుడు మరియు అతి-కృశుడు, అతి-శుక్లుడు మరియు అతి-కృష్ణుడు, అతి-కుల్వుడు (అతి-గుండు) మరియు అతి-లోమశుడు (అతి-రోమశుడు)। వారు శూద్రులు కాదు, బ్రాహ్మణులు కాదు; వారు ప్రాజాపత్యులు. మాగధుడు, పుంశ్చలీ, కితవుడు (జూదరి), క్లీబుడు—వారూ శూద్రులు కాదు, బ్రాహ్మణులు కాదు; వారు ప్రాజాపత్యులు।

Frequently Asked Questions

Its core is Pravargya, especially the Gharma (heated milk) offering, presented as a consecratory act that concentrates tapas/tejas and propels the sacrifice toward success.

These are niyoga (ritual assignment) formulas: by naming and assigning diverse human types and functions to deities/abstract powers, the rite converts social plurality—including marginality—into a stable cosmic order (ṛta).

Kandikā 30.19 treats sound itself—speech, music, conch-blast, clamour, echo, and forest-roar—as sacrificially nameable offerings, extending yajña’s scope to the auditory universe.