Rig Veda 6.20.4: Mandala 6, Sukta 20, Mantra 4

Sukta 6.20

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely; RV 6.20 predominantly Triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

शतैरपद्रन्पणय इन्द्रात्र दशोणये कवयेऽर्कसातौ । वधैः शुष्णस्याशुषस्य मायाः पित्वो नारिरेचीत्किं चन प्र ॥

Transliteration

śatáir apadran paṇáya índrā́tra daśóṇaye kaváye ’rka-sā́tau | vadháiḥ śúṣṇasyāśúṣasya māyā́ḥ pitvó nā́rirecīt kíṃ caná prá ||

Translation

ఓ ఇంద్రా! అర్క-సాతౌ (ప్రకాశమయ స్తోత్ర-విజయంలో) దశశక్తిగల కవిని ఎదుర్కొని పణులు ఇక్కడ వందలకొద్దీ పారిపోయారు. ప్రవాహాన్ని ఆపే బలమైన శుష్ణుని మాయలు నీ వధలచేత అణచబడినందున, ఆత్మ-పూర్ణతను (పిత్వ) కించిత్తు కూడా హరించలేకపోయాయి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श॒तैः: with hundreds (by hundreds)
• श॒तैः: करण
• Type: Noun/Adjective (numeral)
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• अपद्रन्: they ran away / fled
• अपद्रन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: द्र (धातु) + अप- (उपसर्ग)

• पणयः: the Paṇis (niggardly demons/robbers)
• पणयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पणि (प्रातिपदिक)

• इन्द्रात्: from Indra
• इन्द्रात्: अपादान
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• त्र: there
• त्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: त्र (अव्यय)

• दशोणये: to the ten-armed/tenfold one (Indra)
• दशोणये: सम्प्रदान
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: दशोणि (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)

• कवये: to the sage/poet (Indra)
• कवये: सम्प्रदान
• Type: Noun/Adjective
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• अर्कसातौ: in the winning of the hymn/praise (in the contest of song)
• अर्कसातौ: अधिकरण
• Type: Noun (compound)
• Root: अर्क (प्रातिपदिक) + साति (प्रातिपदिक)

• वधैः: with blows / with slayings
• वधैः: करण
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)

• शुष्णस्य: of Śuṣṇa
• शुष्णस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (proper)
• Root: शुष्ण (प्रातिपदिक; दैत्य-नाम)

• अशुषस्य: of the unwithering/unyielding one
• अशुषस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: अ-शुष (प्रातिपदिक; विशेषण)

• मायाः: the tricks / magical powers
• मायाः: कर्तृ (अगली क्रिया के साथ)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)

• पित्वः: of the drink / of the draught
• पित्वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पित्व (प्रातिपदिक; ‘पान/पेय’ से सम्बद्ध)

• न: not
• न: (क्रिया-निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• अरिरेचीत्: he left behind / he abandoned
• अरिरेचीत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रिच् (धातु) + आ- (उपसर्ग)

• किम्: anything
• किम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चन: even
• चन: (सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: चन (अव्यय)

• प्र: forth / forward
• प्र: (क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (अव्यय/उपसर्ग)