Rig Veda 1.113.20: Mandala 1, Sukta 113, Mantra 20

Sukta 1.113

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)

Devata: Uṣas (with Mitra-Varuṇa, Aditi, Sindhu, Pṛthivī, Dyauḥ invoked as confirmers)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यच्चित्रमप्न उषसो वहन्तीजानाय शशमानाय भद्रम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.113.20

Transliteration

yác citrám ápna uṣáso váhantījānā́ya śaśamānā́ya bhadrám | tán no mitró váruṇo māmahantām áditiḥ síndhuḥ pṛthivī́ utá dyáuḥ ||

Translation

ఆరాధకుడైన, శ్రమించువాడైన జనునికి మేలుగా ఉషస్సులు తెచ్చే ఏ విచిత్ర ‘అప్న’ (పూర్తి/సిద్ధి) అయినా—దానిని మిత్రుడు, వరుణుడు మా కొరకు వృద్ధి చేయుగాక; అలాగే అదితి, సింధు, పృథివి, ద్యౌః (ఆకాశం) కూడాను.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: which/that (what)
• यत्: Karma (यच्चित्रम्… = ‘that which…’) / सम्बन्ध-निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द

• चित्रम्: wondrous, bright
• चित्रम्: Karma (यत्…चित्रम् = ‘the wondrous (thing)’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• अप्नः: work, deed, achievement
• अप्नः: Karma (चित्रम् अप्नः = ‘wondrous work/deed’)
• Type: Noun
• Root: अप्नस् (प्रातिपदिक)

• उषसः: of Uṣas (Dawn)
• उषसः: सम्बन्ध (genitive): ‘of Dawn’
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• वहन्ती: carrying, bringing
• वहन्ती: Kartā (उषसः … वहन्ती = ‘Dawn carrying/bringing’)
• Type: Participle
• Root: वह् (धातु) → वहन्ती (वर्तमान कृदन्त/शतृ)

• जानाय: for the people / for the man
• जानाय: Sampradāna (recipient): ‘for the people/man’
• Type: Noun
• Root: जन (धातु) → जान (कृदन्त/प्रातिपदिक ‘जान’ = जनित/जन्मना-सम्बद्ध) अथवा ‘जन’ (समूह) से; वेदिक ‘जान’ = ‘जन/मनुष्य’

• शशमानाय: for the striving/active (worshipper)
• शशमानाय: Sampradāna (with जानाय): ‘for the striving/zealous (worshipper)’
• Type: Participle (used as noun/adjective)
• Root: शम् (धातु) → शशमान (वेदिक वर्तमान कृदन्त; reduplicated/intensive-type present stem)

• भद्रम्: good, auspicious (boon)
• भद्रम्: Karma (what is brought): ‘good (boon)’
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: Karma (of मामहन्ताम्): ‘that (boon)’
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / to us
• नः: Sampradāna (to/for us) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: Kartā (of मामहन्ताम्): ‘Mitra’
• Type: Noun (deity)
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Kartā (co-agent with मित्रः): ‘Varuṇa’
• Type: Noun (deity)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• मामहन्ताम्: may they favor (us), may they magnify
• मामहन्ताम्: Kriyā (main verb): ‘may they favor/honor’
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु ‘to honor, to magnify’) → मा- + महन्ताम् (वेदिक: desiderative/precative-like injunctive/imperative usage in 3rd pl.)

• अदितिः: Aditi
• अदितिः: Kartā (additional subject of मामहन्ताम्)
• Type: Noun (deity)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• सिन्धुः: Sindhu (river/ocean)
• सिन्धुः: Kartā (additional subject of मामहन्ताम्)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• पृथिवी: Earth
• पृथिवी: Kartā (additional subject of मामहन्ताम्)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• उत: and, also
• उत: समुच्चय (coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• द्यौः: Heaven, Sky
• द्यौः: Kartā (additional subject of मामहन्ताम्)
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक) / द्यौस्