The Greatness of Viṣṇu (Viṣṇor Māhātmya)

Verse 1

सनक उवाच । भूयः शृणुष्व विप्रेन्द्र माहात्म्यं परमेष्ठिनः । सर्वपापहरं पुण्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं नृणाम् 1. ॥ १ ॥

సనకుడు పలికెను—హే విప్రేంద్రా! మరల పరమేష్ఠి మహాత్మ్యాన్ని వినుము; ఇది పుణ్యకరం, సర్వపాపహరం, నరులకు భుక్తి ముక్తి ప్రసాదించేది।

Verse 2

अहो हरिकथालोके पापघ्न पुण्यदायिनी । शृण्वतां वदतां चैव तद्भक्तानां विशेषतः ॥ २ ॥

అహో! ఈ లోకంలో హరికథ పాపాన్ని నశింపజేసి పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది—ప్రత్యేకంగా దానిని వినీ చెప్పే హరిభక్తులకు।

Verse 3

हरिभक्तिरसास्वादमुदिता ये नरोत्तमाः । नमस्करोम्यहं तेभ्यो यत्सङ्गान्मुक्तिभाग्नरः ॥ ३ ॥

హరిభక్తి రసాన్ని ఆస్వాదించి ఆనందించే ఆ నరోత్తములకు నేను నమస్కరిస్తాను; వారి సత్సంగం వల్ల మనిషి ముక్తికి భాగస్వామి అవుతాడు।

Verse 4

हरिभक्तिपरा ये तु हरिनामपरायणाः । दुर्वृत्ता वा सुवृत्ता वा तेभ्यो नित्यं नमो नमः ॥ ४ ॥

హరిభక్తికి పరులై హరినామంలో పూర్తిగా పరాయణులైనవారికి—వారి ప్రవర్తన చెడ్డదైనా మంచిదైనా—వారికి నేను నిత్యం మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తాను।

Verse 5

संसारसागरं तर्तुं य इच्छेन्मुनिपुङ्गव । स भजेद्धरिभक्तानां भक्तान्वै पापहारिणः ॥ ५ ॥

హే మునిపుంగవా! సంసారసాగరాన్ని దాటాలని కోరేవాడు హరిభక్తులను భజించి సేవించాలి; ఆ భక్తులు నిజంగా పాపాన్ని హరించువారు।

Verse 6

दृष्टः स्मृतः पूजितो वा ध्यातः प्रणमितोऽपि वा । समुद्धरति गोविन्दो दुस्तराद्भवसागरात् ॥ ६ ॥

కేవలం దర్శనం చేసినా, స్మరించినా, పూజించినా, ధ్యానించినా, లేదా ప్రణమించినా—గోవిందుడు దాటలేని భవసాగరంనుండి పైకి ఎత్తి రక్షిస్తాడు।

Verse 7

स्वपन् भुञ्जन् व्रजंस्तिष्ठन्नतिष्ठंश्च वदंस्तथा । चिन्तयेद्यो हरेर्नाम तस्मै नित्यं नमो नमः ॥ ७ ॥

నిద్రలోనైనా, భోజనంలోనైనా, నడుచుచున్నా, నిలుచున్నా, విశ్రాంతిలోనైనా, మాటలాడుచున్నా—ఎవడు సదా హరినామాన్ని ధ్యానిస్తాడో, అతనికి నేను నిత్యం మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తాను।

Verse 8

अहो भाग्यमहो भाग्यं विष्णुभक्तिरतात्मनाम् । येषां मुक्तिः करस्थैव योगिनामपि दुर्लभा ॥ ८ ॥

అహో, ఎంత భాగ్యం—ఎంత మహాభాగ్యం—విష్ణుభక్తిలో రమించే ఆత్మలది; వారికి ముక్తి చేతి అరచేతిలో ఉన్నట్లే, యోగులకైనా దుర్లభమైనది।

Verse 9

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । वदतां शृण्वतां चैव सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ९ ॥

ఇక్కడ కూడా వారు ఈ ప్రాచీన పవిత్ర ఇతిహాసాన్ని ఉదాహరిస్తారు; దీనిని పలికేవారికీ, వినేవారికీ—ఇద్దరికీ—సర్వపాపనాశనం కలుగుతుంది।

Verse 10

आसीत् पुरा महीपालः सोमवंशसमुद्भवः । जयध्वज इति ख्यातो नारायणपरायणः ॥ १० ॥

పూర్వకాలంలో సోమవంశంలో జన్మించిన ఒక భూపాలుడు ఉండెను; ‘జయధ్వజ’ అని ఖ్యాతి పొందినవాడు, నారాయణునిలోనే పరాయణుడు।

Verse 11

विष्णोर्देवालये नित्यं सम्मार्जनपरायणः । दीपदानरतश्चैव सर्वभूतदयापरः ॥ ११ ॥

అతడు నిత్యం విష్ణు దేవాలయంలో శుభ్రపరిచే సేవలో నిమగ్నుడై, దీపదానంలో ఆనందించుచూ, సమస్త జీవుల పట్ల దయలో పరాయణుడై ఉండెను।

Verse 12

स कदाचिन्महीपालो रेवातीरे मनोरमे । विचित्रकुसुमोपेतं कृतवान्विष्णुमन्दिरम् ॥ १२ ॥

ఒకసారి ఆ మహీపాలుడు మనోహరమైన రేవా తీరంలో నానావిధ పుష్పాలతో అలంకరించిన శ్రీవిష్ణు మందిరాన్ని నిర్మించాడు।

Verse 13

स तत्र नृपशार्दूलः सदा सम्मार्जने रतः । दीपदानपरश्चैव विशेषेण हरिप्रियः ॥ १३ ॥

అక్కడ ఆ నృపశార్దూలుడు ఎల్లప్పుడూ మందిర ప్రాంగణ శుభ్రతలో నిమగ్నుడై, దీపదానంలో పరుడై, విశేషంగా హరికి ప్రియుడయ్యాడు।

Verse 14

हरिनामपरो नित्यं हरिसंसक्तमानसः । हरिप्रणामनिरतो हरिभक्तजनप्रियः ॥ १४ ॥

అతడు నిత్యం హరినామంలో పరుడై, మనస్సు హరిలో లీనమై; హరికి ప్రణామం చేయడంలో నిరతుడై, హరిభక్తుల సమాజానికి ప్రియుడయ్యాడు।

Verse 15

वीतिहोत्र इति ख्यातो ह्यासीत्तस्य पुरोहितः । जयध्वजस्य चरितं दृष्ट्वा विस्मयमागतः ॥ १५ ॥

అతని పురోహితుడు ‘వీతిహోత్ర’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు; జయధ్వజుని చరిత్రను చూసి అతడు ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు।

Verse 16

कदाचिदुपविष्टं तं राजानं विष्णुतत्परम् । अपृच्छद्वीतिहोत्रस्तु वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १६ ॥

ఒకసారి విష్ణుపరాయణుడైన ఆ రాజు కూర్చుండగా, వేదవేదాంగాలలో పారంగతుడైన వీతిహోత్రుడు అతనిని ప్రశ్నించాడు।

Verse 17

वीतिहोत्र उवाच । राजन्परमधर्मज्ञ हरिभक्तिपरायण । विष्णुभक्तिमतां पुंसां श्रेष्ठोऽसि भरतर्षभ ॥ १७ ॥

వీతిహోత్రుడు పలికెను—ఓ రాజా, పరమ ధర్మజ్ఞా, హరి-భక్తికి పూర్తిగా పరాయణుడవు! ఓ భరతశ్రేష్ఠా, విష్ణుభక్తులలో నీవే అగ్రగణ్యుడవు।

Verse 18

सम्मार्जनपरो नित्यं दीपदानरतस्तथा । तन्मे वद महाभाग किं त्वया विदितं फलम् ॥ १८ ॥

నీవు నిత్యం పవిత్రస్థల శుభ్రతలో నిమగ్నుడవు, అలాగే దీపదానంలోనూ రతుడవు. ఓ మహాభాగుడా, చెప్పుము—దీనివల్ల నీవు తెలిసికొన్న ఫలం ఏమిటి?

Verse 19

संपादनेन वर्त्तीनां तैल संपादनेन च । संयुक्तोऽसि सदा भद्र यद्विष्णोर्गृहमार्जने ॥ १९ ॥

ఓ భద్రా, నీవు ఎల్లప్పుడూ వత్తులు సిద్ధం చేయుటలో, నూనె సమకూర్చుటలో, అలాగే శ్రీ విష్ణువు గృహం (మందిరం) శుభ్రపరచుటలో నిమగ్నుడవు।

Verse 20

कर्माण्यन्यानि सन्त्येव विष्णोः प्रीतिकराणि च । तथापि किं महाभाग एतयोः सततोद्यतः ॥ २० ॥

విష్ణువును ప్రీతిపరచే ఇతర కర్మలూ ఉన్నాయి. అయినా ఓ మహాభాగుడా, ఈ రెండింటిలోనే నీవు ఎల్లప్పుడూ ఎందుకు నిమగ్నుడవు?

Verse 21

सर्वात्मना महापुण्यं नरेश विदितं च यत् । तद् ब्रूहि मे गुह्यतमं प्रीतिर्मयि तवास्ति चेत् ॥ २१ ॥

ఓ నరేశా, నీవు సంపూర్ణ హృదయంతో తెలిసికొన్న మహాపుణ్యకరమైన సత్యం ఏదైతే ఉందో, నాపై ప్రీతి ఉంటే ఆ పరమ గుహ్యాన్ని నాకు చెప్పుము।

Verse 22

पुरोधसैवमुक्तस्तु प्रहसन्स जयध्वजः । विनयावनतो भूत्वा प्रोवाचेदं कृताञ्जलि ॥ २२ ॥

పురోహితుడు ఇలా చెప్పగా జయధ్వజుడు చిరునవ్వు చిందించాడు; తరువాత వినయంగా వంగి, అంజలి ఘటించి భక్తితో ఈ మాటలు పలికాడు।

Verse 23

जयध्वज उवाच । शृणुष्व विप्रशार्दूल मयैवाचरितं पुरा । जातिस्मरत्वाज्जानामि श्रोतॄणां विस्मयप्रदम् ॥ २३ ॥

జయధ్వజుడు అన్నాడు— ఓ విప్రశార్దూలా! నేను పూర్వకాలంలో చేసిన కార్యాన్ని విను. జన్మస్మరణ శక్తివల్ల అది నాకు తెలుసు; శ్రోతలకు ఆశ్చర్యకరం అవుతుంది।

Verse 24

आसीत्पुरा कृतयुगे ब्रह्मन्स्वारोचिषेऽन्तरे । रैवतो नाम विप्रेन्द्रो वेदवेदाङ्गपारगः ॥ २४ ॥

ఓ బ్రాహ్మణా! ప్రాచీన కాలంలో— కృతయుగంలో, స్వారోచిష మన్వంతరంలో— రైవతుడు అనే ఒక శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు; అతడు వేదాలు, వేదాంగాలలో పారంగతుడు।

Verse 25

अयाज्ययाजकश्चैव सदैव ग्रामयाजकः । पिशुनो निष्ठुरश्चैव ह्यपण्यानां च विक्रयी ॥ २५ ॥

యజ్ఞానికి అర్హులు కానివారికి యజ్ఞం చేయించే వాడు, ఎల్లప్పుడూ గ్రామయాజకుడిగా పారితోషికం కోసం తిరిగే వాడు, పరనిందకుడు మరియు కఠినుడు, అలాగే అమ్మకూడని వాటిని అమ్మేవాడు— ఇలాంటి వాడు నిందనీయం।

Verse 26

निषिद्धकर्माचरणात्परित्यक्तः स बन्धुभिः । दरिद्रो दुःखितश्चैव शीर्णाङ्गो व्याधितोऽभवत् ॥ २६ ॥

నిషిద్ధ కర్మాలను ఆచరించినందున బంధువులు అతన్ని విడిచిపెట్టారు. అతడు దరిద్రుడై దుఃఖితుడయ్యాడు; శరీరం క్షీణించి వ్యాధిగ్రస్తమైంది।

Verse 27

स कदाचिद्धनार्थं तु पृथिव्यां पर्यटन् द्विजः । ममार नर्मदातीरे श्वासकासप्रपीडितः ॥ २७ ॥

ఆ ద్విజుడు ఒకసారి ధనార్థం భూమిపై సంచరిస్తూ నర్మదా తీరంలో శ్వాసకష్టం, దగ్గుతో బాధపడుతూ మరణించాడు।

Verse 28

तस्मिन्मृते तस्य भार्या नाम्ना बन्धुमती मुने । कामचारपरा सा तु परित्यक्ता च बन्धुभिः ॥ २८ ॥

మునీంద్రా, అతడు మరణించిన తరువాత అతని భార్య బంధుమతి స్వేచ్ఛాచారిణిగా మారి, బంధువులచే పరిత్యజింపబడింది।

Verse 29

तस्यां जातोऽस्मि चण्डालो दण्डकेतुरिति श्रुतः । महापापरतो नित्यं ब्रह्मद्वेषपरायणः ॥ २९ ॥

అదే వంశంలో/గర్భంలో నేను చండాలుడిగా జన్మించాను; దండకేతు అని ప్రసిద్ధి. నిత్యం మహాపాపాలలో మునిగి, బ్రాహ్మణధర్మంపై ద్వేషంతో ఉండేవాడిని।

Verse 30

परदारपरद्र व्यलोलुपो जन्तुहिंसकः । गावश्च विप्रा बहवो निहता मृगपक्षिणः ॥ ३० ॥

పరస్త్రీ, పరధనాలపై లోభంతో అతడు జీవహింసకుడయ్యాడు; అనేక గోవులు, అనేక బ్రాహ్మణులు, అలాగే లెక్కలేనన్ని జింకలు, పక్షులు హతమయ్యాయి।

Verse 31

मेरुतुल्यसुवर्णानि बहून्यपहृतानि च । मद्यपानरतो नित्यं बहुशो मार्गरोधकृत् ॥ ३१ ॥

అతడు మేరుపర్వతసమానమైన అపార స్వర్ణాన్ని దోచుకున్నాడు; నిత్యం మద్యపానానికి బానిసై, ఎన్నోసార్లు మార్గాలను అడ్డగించాడు।

Verse 32

पशुपक्षिमृगादीनां जन्तूनामन्तकोपमः । कदाचित्कामसन्तप्तो गन्तुकामो रतिं स्त्रियः ॥ ३२ ॥

అతడు పశు, పక్షి, మృగాది జీవులకు యమునివలె భయంకరుడై ఉండెను. అయితే ఒకసారి కామతాపంతో దగ్ధుడై, స్త్రీలతో రతిసుఖం కోరుతూ బయలుదేరెను.

Verse 33

शून्यं विष्णुगृहं दृष्ट्वा प्रविष्टश्च स्त्रिया सह । निशि रामोपभोगार्थं शयितं तत्र कामिना ॥ ३३ ॥

విష్ణుగృహం ఖాళీగా ఉందని చూసి, ఆ కామి ఒక స్త్రీతో కలిసి లోనికి ప్రవేశించాడు. రాత్రి భోగార్థం అక్కడే పడుకున్నాడు.

Verse 34

ब्रह्मन्स्ववस्त्रप्रान्तेन कियद्देशः प्रमार्जितः । यावन्त्यः पांशुकणिकास्तत्र सम्मार्जिता द्विज ॥ ३४ ॥

హే బ్రాహ్మణా! నీ వస్త్రపు అంచుతో ఎంత స్థలాన్ని తుడిచితివి? అక్కడ ఎంతెన్ని సూక్ష్మ ధూళికణాలు ఊడ్చితివి, ఓ ద్విజా!

Verse 35

तावज्जन्मकृतं पापं तदैव क्षयमागतम् । प्रदीपः स्थापितस्तत्र सुरतार्थं द्विजोत्तम ॥ ३५ ॥

హే ద్విజోత్తమా! జన్మజన్మలుగా కూడిన పాపమంతా ఆ క్షణమే నశించెను—అక్కడ (దేవారాధనార్థం) దీపం స్థాపించబడినప్పుడు.

Verse 36

तेनापि मम दुष्कर्म निःशेषं क्षयमागतम् । एवं स्थिते विष्णुगृहे ह्यागताः पुरपालकाः ॥ ३६ ॥

ఆ కార్యం వలన నా దుష్కర్మమూ పూర్తిగా నశించెను. ఇట్లుండగా విష్ణుగృహానికి నగరరక్షకులు వచ్చిరి.

Verse 37

जारोऽयमिति मां तां च हतवन्तः प्रसह्य वै । आवां निहत्य ते सर्वे निवृत्ताः पुररक्षकाः ॥ ३७ ॥

“ఇతడు జారుడు!” అని కేకలు వేస్తూ నగరరక్షకులు బలవంతంగా నన్ను మరియు ఆమెను హతమార్చారు. మమ్మల్ని చంపి వారు అందరూ వెనుదిరిగారు.

Verse 38

यदा तदैव सम्प्राप्ता विष्णुदूताश्चतुर्भुजाः । किरीटकुण्डलधरा वनमालाविभूषिताः ॥ ३८ ॥

అదే క్షణంలో చతుర్భుజులైన విష్ణుదూతలు వచ్చారు—కిరీటం, కుండలాలు ధరించి, వనమాలలతో అలంకరించబడి.

Verse 39

तैस्तु स्रंपेरितावावां विष्णुदूतैरकल्मषैः । दिव्यं विमानमारुह्य सर्वभोगसमन्वितम् ॥ ३९ ॥

ఆ నిర్మలమైన విష్ణుదూతల ప్రేరణతో మేమిద్దరం సమస్త దివ్యభోగాలతో నిండిన దివ్య విమానాన్ని అధిరోహించాము.

Verse 40

दिव्यदेहधरौ भूत्वा विष्णुलोकमुपागतौ । तत्र स्थित्वा ब्रह्मकल्पशतं साग्रं द्विजोत्तम ॥ ४० ॥

దివ్యదేహాలను ధరించి మేమిద్దరం విష్ణులోకాన్ని చేరాము. ఓ ద్విజోత్తమా, అక్కడ వంద బ్రహ్మకల్పాలకు కొద్దిగా మించిన కాలం నిలిచాము.

Verse 41

दिव्यभोगसमायुक्तौ तावत्कालं दिवि स्थितौ । ततश्च भूभिभागेषु देवयोगेषु वै क्रमात् ॥ ४१ ॥

దివ్యభోగాలతో సమాయుక్తులై మేము అంతకాలం స్వర్గంలో నిలిచాము. అనంతరం క్రమంగా దేవయోగాల ప్రకారం భూమి విభాగాలలో ప్రవేశించాము.

Verse 42

तेन पुण्यप्रभावेण यदूनां वंशसंभवः । तेनैव मेऽच्युता संपत्तथा राज्यमकण्टकम् ॥ ४२ ॥

ఆ పుణ్యప్రభావంతో యదువంశము ఉద్భవించింది; అదే పుణ్యంతో, హే అచ్యుతా, నాకు అక్షయ సంపదയും కంటకరహితమైన (అడ్డంకులు-శత్రువులేని) రాజ్యమూ లభించాయి।

Verse 43

ब्रह्मन्कृत्वोपभोगार्थमेवं श्रेयो ह्यवाप्तवान् । भक्त्या कुर्वन्ति ये सन्तस्तेषां पुण्यं न वेद्म्यहम् ॥ ४३ ॥

హే బ్రాహ్మణా, భోగార్థంగా ఈ విధంగా కర్మ చేసినా కొంత శ్రేయస్సు నిశ్చయంగా లభిస్తుంది; కానీ భక్తితో చేసే సజ్జనుల పుణ్యానికి హద్దు నాకు తెలియదు।

Verse 44

तस्मात्संमार्जने नित्यं दीपदाने च सत्तम । यतिष्ये परया भक्त्या ह्यहं जातिस्मरो यतः ॥ ४४ ॥

కాబట్టి, హే సత్తమా, నేను నిత్యం పవిత్రస్థల సంమార్జనములోను దీపదానములోను పరమ భక్తితో యత్నిస్తాను; ఎందుకంటే వీటివల్లనే నాకు పూర్వజన్మస్మృతి కలిగింది।

Verse 45

यः पूजयेज्जगन्नाथमेकाकी विगतस्पृहः । सर्वपापविनिर्मुक्तः प्रयाति परमं पदम् ॥ ४५ ॥

ఎవడు ఏకాంతంలో, ఆశలేని వాడై, జగన్నాథుని పూజిస్తాడో, వాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై పరమపదాన్ని చేరుతాడు।

Verse 46

अवशेनापि यत्कर्म कृत्वेमां श्रियमागतः । भक्तिमद्भिः प्रशान्तैश्च किं पुनः सम्यगर्चनात् ॥ ४६ ॥

అనుకోకుండా చేసిన కర్మతోనే ఈ సమృద్ధి లభిస్తే, భక్తితో నిండిన, ప్రశాంతులైన భక్తులు విధిపూర్వకంగా సమ్యగర్చన చేస్తే ఫలం ఎంత గొప్పదో—ఇంకేమి చెప్పాలి!

Verse 47

इति भूपवचः श्रुत्वा वीतिहोत्रो द्विजोत्तमः । अनन्ततुष्टिमापन्नो हरिपूजापरोऽभवत् ॥ ४७ ॥

రాజు మాటలు విని ద్విజోత్తముడైన వీతిహోత్రుడు అపార తృప్తిని పొందెను; శ్రీహరి పూజలో పరాయణుడయ్యెను।

Verse 48

तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र देवो नारायणोऽव्ययः । ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि पूजकानां विमुक्तिदः ॥ ४८ ॥

కాబట్టి, ఓ విప్రేంద్రా, వినుము—అవ్యయుడైన దేవుడు నారాయణుడు జ్ఞానంతో గానీ అజ్ఞానంతో గానీ పూజించే పూజకులకు ముక్తిని ప్రసాదించును।

Verse 49

अनित्या बान्धवाः सर्वे विभवो नैव शाश्वतः । नित्यं सन्निहितो मृत्युः कर्तव्यो धर्मसङ्ग्रहः ॥ ४९ ॥

బంధువులందరూ అనిత్యులు; వైభవం కూడా శాశ్వతం కాదు. మరణం నిత్యం సమీపంలోనే ఉంది; కాబట్టి ధర్మసంగ్రహం చేయవలెను।

Verse 50

अज्ञो लोको वृथा गर्वं करिष्यति महोद्धतः । कायः सन्निहितापायो धनादीनां किमुच्यते ॥ ५० ॥

అజ్ఞుడైన లోకం అహంకారంతో మదించి వ్యర్థంగా గర్వించును. శరీరమే నాశానికి సమీపమై ఉన్నప్పుడు ధనాదుల గురించి ఏమని చెప్పాలి?

Verse 51

जन्मकोटिसहस्रेषु पुण्यं यैः समुपार्जितम् । तेषां भक्तिर्भवेच्छुद्धा देवदेवे जनार्दने ॥ ५१ ॥

కోటి సహస్ర జన్మలలో పుణ్యాన్ని సముపార్జించినవారికే దేవదేవుడైన జనార్దనునందు శుద్ధ భక్తి కలుగును।

Verse 52

सुलभं जाह्नवीस्नानं तथैवातिथिपूजनम् । सुलभाः सर्वयज्ञाश्च विष्णुभक्तिः सुदुर्लभा ॥ ५२ ॥

జాహ్నవీ (గంగా) స్నానం సులభం, అతిథి పూజనమూ సులభమే; సమస్త యజ్ఞకర్మలూ సాధ్యమే, కాని శ్రీవిష్ణుభక్తి అత్యంత దుర్లభం.

Verse 53

दुर्लभा तुलसीसेवा दुर्लभः सङ्गमः सताम् । सर्वभूतदया वापि सुलभा यस्य कस्यचित् ॥ ५३ ॥

తులసీ సేవ దుర్లభం, సత్పురుషుల సంగమమూ దుర్లభం; అయితే సమస్త జీవులపై దయ మాత్రం ఎవరికో ఒకరికైనా తులనాత్మకంగా సులభమే.

Verse 54

सत्सङ्गस्तुलसीसेवा हरिभक्तिश्च दुर्लभा ॥ ५४ ॥

సత్సంగం, తులసీ సేవ, శ్రీహరి భక్తి—ఈ మూడూ దుర్లభమే.

Verse 55

दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं न तथा गमयेद् बुधः । अर्चयेद्धि जगन्नाथं सारमेतद् द्विजोत्तम ॥ ५५ ॥

దుర్లభమైన మానవ జన్మను పొందిన జ్ఞాని దానిని వృథా చేయకూడదు; జగన్నాథుని అర్చన చేయాలి—ఓ ద్విజోత్తమా, ఇదే సారము.

Verse 56

तर्त्तुं यदीच्छति जनो दुस्तरं भवसागरम् । हरिभक्तिपरो भूयादेतदेव रसायनम् ॥ ५६ ॥

దుర్తరమైన భవసాగరాన్ని దాటాలని ఎవడు కోరుతాడో, వాడు శ్రీహరి భక్తిలో పరాయణుడవ్వాలి; ఇదే నిజమైన రసాయనం.

Verse 57

भ्रातराश्रय गोविन्दं मा विलम्बं कुरु प्रिय । आसन्नमेव नगरं कृतान्तस्य हि दृश्यते ॥ ५७ ॥

సోదరా, గోవిందుని శరణు పొందుము; ప్రియమా, ఆలస్యం చేయకు. కృతాంతుడు (మరణం) యొక్క నగరం ఎంతో సమీపంగా కనిపిస్తోంది.

Verse 58

नारायणं जगद्योनिं सर्वकारणकारणम् । समर्चयस्व विप्रेन्द्र यदि मुक्तिमभीप्ससि ॥ ५८ ॥

ఓ విప్రేంద్రా, ముక్తిని కోరితే జగద్యోని, సర్వకారణకారణుడైన నారాయణుని సమ్యకంగా ఆరాధించుము.

Verse 59

सर्वाधारं सर्वयोनिं सर्वान्तर्यामिणं विभुम् । ये प्रपन्ना महात्मानस्ते कृतार्था न संशयः ॥ ५९ ॥

సర్వాధారుడు, సర్వయోని, సర్వాంతర్యామి, సర్వవ్యాపి ప్రభువుని శరణు పొందిన మహాత్ములు నిస్సందేహంగా కృతార్థులే.

Verse 60

ते वन्द्यास्ते प्रपूज्याश्च नमस्कार्या विशेषतः । येऽचयन्ति महाविष्णुं प्रणतार्तिप्रणाशनम् ॥ ६० ॥

వారు వందనీయులు, వారు పూజనీయులు, విశేషంగా నమస్కారార్హులు—ప్రణతుల ఆర్తిని నశింపజేసే మహావిష్ణువును ఆరాధించువారు.

Verse 61

ये विष्णुभक्ता निष्कामा यजन्ति परमेश्वरम् । त्रिःसप्तकुलसंयुक्तास्ते यान्ति हरिमन्दिरम् ॥ ६१ ॥

నిష్కాములైన విష్ణుభక్తులు పరమేశ్వరుని యజించితే, వారు ఇరవై ఒక తరాల కులంతో కూడ హరిమందిరాన్ని చేరుతారు.

Verse 62

विष्णुभक्ताय यो दद्यान्निष्कामाय महात्मने । पानीयं वा फलं वापि स एव भगवत्प्रियः ॥ ६२ ॥

నిష్కాముడైన మహాత్ముడైన విష్ణుభక్తునికి నీరు గానీ ఫలం గానీ అర్పించువాడు నిజంగా భగవంతునికి ప్రియుడు.

Verse 63

विष्णुभक्तिपराणां तु शुश्रूषां कुर्वते तु ये । ते यान्ति विष्णुभुवनं यावदाभूतसंप्लवम् ॥ ६३ ॥

విష్ణుభక్తిలో పరమంగా నిమగ్నులైన భక్తులకు శుశ్రూషా-సేవ చేయువారు విష్ణులోకాన్ని పొందుతూ భూతసంప్లవం (ప్రళయం) వరకు అక్కడే నిలిచెదరు.

Verse 64

ये यजन्ति स्पृहाशून्या हरिभक्तान् हरिं तथा । त एव भुवनं सर्वं पुनन्ति स्वाङिघ्रपांशुना ॥ ६४ ॥

స్పృహలేని వారు హరిభక్తులను మరియు స్వయంగా హరిని ఆరాధించగా, వారు తమ పాదధూళితో సమస్త లోకాన్ని పవిత్రం చేస్తారు.

Verse 65

देवपूजापरो यस्य गृहे वसति सर्वदा । तत्रैव सर्वदेवाश्च तिष्ठन्ति श्रीहरिस्तथा ॥ ६५ ॥

దేవపూజలో నిత్యం నిమగ్నుడైనవాడు నివసించే ఇంటిలోనే సమస్త దేవతలూ, శ్రీహరియు అక్కడే నివసిస్తారు.

Verse 66

पूज्यमाना च तुलसी यस्य तिष्ठति वेश्मनि । तत्र सर्वाणि श्रेयांसि वर्द्धन्त्यहरहर्द्विज ॥ ६६ ॥

ఓ ద్విజా! పూజింపబడే తులసి ఏ ఇంటిలో నిలిచియుంటుందో, అక్కడ సమస్త శ్రేయస్సులు మంగళాలు దినదినమూ వృద్ధి చెందుతాయి.

Verse 67

शालग्रामशिलारूपी यत्र तिष्ठति केशवः । न बाधन्ते ग्रहास्तत्र भूतवेतालकादयः ॥ ६७ ॥

శాలగ్రామశిలారూపంగా కేశవుడు యెక్కడ నివసించునో, అక్కడ గ్రహదోషాలు బాధించవు; భూతవేతాళాదులు కూడా హాని చేయరు।

Verse 68

शालग्रामशिला यत्र तत्तीर्थं तत्तपोवनम् । यतः सन्निहितस्तत्र भगवान्मधुसूदनः ॥ ६८ ॥

శాలగ్రామశిల యెక్కడ ఉన్నదో, ఆ స్థలమే తీర్థం, ఆ స్థలమే తపోవనం; ఎందుకంటే అక్కడ భగవాన్ మధుసూదనుడు సన్నిహితంగా నివసిస్తాడు।

Verse 69

यद् गृहे नास्ति देवर्षे शालग्रामशिलार्चनम् । श्मशानसदृशं विद्यात्तद् गृहं शुभवर्जितम् ॥ ६९ ॥

హే దేవర్షీ! ఏ గృహంలో శాలగ్రామశిలార్చనము లేదు, ఆ గృహాన్ని శ్మశానసమానమని తెలుసుకో; అది శుభరహితం।

Verse 70

पुराणन्यायमीमांसाधर्मशास्राणि च द्विज । साङ्गा वेदास्तथा सर्वे विष्णो रूपं प्रकीर्तितम् ॥ ७० ॥

హే ద్విజా! పురాణాలు, న్యాయము, మీమాంసా, ధర్మశాస్త్రాలు, అలాగే అంగాలతో కూడిన సమస్త వేదాలు—ఇవన్నీ విష్ణువుని రూపాలుగా ప్రకటించబడ్డాయి।

Verse 71

भक्त्या कुर्वन्ति ये विष्णोः प्रदक्षिणचतुष्टयम् । तेऽपि यान्ति परं स्थानं सर्वकर्मनिबर्हणम् ॥ ७१ ॥

భక్తితో విష్ణువుకు నాలుగు ప్రదక్షిణలు చేసే వారు కూడా పరమస్థానాన్ని పొందుతారు; అది సమస్త కర్మబంధాలను నిర్మూలించేది।

Verse 72

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे विष्णुमाहात्म्यंनामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ ३९ ॥

ఇట్లు శ్రీబృహన్నారదీయపురాణం పూర్వభాగం మొదటి పాదంలో ‘విష్ణుమాహాత్మ్య’ నామక తొమ్మిది ముప్పై తొమ్మిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది ॥ ౩౯ ॥