Deity · Ramcharitmanas

శ్రీరాముడు in the Ramcharitmanas

रामNamed in 1,259 verses

Speaks in 233 verses

All about శ్రీరాముడుCharacters of the Ramcharitmanas

In this book

Named as
Rama, Shri Rama, Ramachandra, Sri Rama, Raghunatha, Raghupati, Raghuvira
Places
Ayodhya, Lanka, కాశీ
  1. Kanda 1292
  2. Kanda 2452
  3. Kanda 371
  4. Kanda 449
  5. Kanda 574
  6. Kanda 6149
  7. Kanda 7172

Key chapters

The chapters where శ్రీరాముడు matters most.

  1. त्याग-दीक्षा का सोपान: राजधर्म, गृहधर्म और व्यक्तिगत आसक्ति का परित्याग करके ‘वन-मार्ग’ को ‘अंतर-मार्ग’ बनाना। इस काण्ड में राम का निष्कासन केवल कथा-घटना नहीं, साधक-चित्त का संस्कार है, जहाँ विरह, करुण

    Ramcharitmanas 2.11 · 13 verses

  2. सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’, चित्त का संस्कार, दृष्टि का शुद्धीकरण, और रूप-माधुर्य के द्वारा सगुण ब्रह्म में मन का स्थिरीकरण। इस काण्ड में कथा-श्रवण स्वयं साधना बनता है: बाल-लीला और मिथिला-लीला ‘आकर्

    Ramcharitmanas 1.24 · 11 verses

  3. सोपान-प्रवेश: ‘दर्शन’ से ‘आसक्ति’ और ‘श्रद्धा’ से ‘वर-निश्चय’ तक। बालकाण्ड में भक्ति का जन्म ‘श्रवण-कीर्तन’ से नहीं, ‘साक्षात् रूप-दर्शन’ से भी होता है, नगर-नारी, बालक, मुनि-पत्नी, सबके हृदय में राम-रू

    Ramcharitmanas 1.23 · 7 verses

  4. वन-मार्ग ‘अन्तर्मुख साधना’ का सोपान है: जहाँ गृह-धर्म की संरक्षा (राज्य/समाज) से हटकर साधक ‘विरह, भय, और विवेक’ के माध्यम से आसक्ति-छेदन करता है। यहाँ सीता-वियोग ‘जीव की आत्म-विस्मृति’ और राम का अन्वे

    Ramcharitmanas 3.4 · 19 verses

  5. यह सोपान ‘सखा-धर्म’ और ‘वैराग्य-प्रबोधन’ का द्वार है: साधक-चित्त (सुग्रीव/वानर-समुदाय) को राज्य-भोग, भय, और प्रमाद से निकालकर ‘राम-काज’ में स्थिर करना। बालि-वध के बाद करुणा, ज्ञान, और नीति का संगम दिख

    Ramcharitmanas 4.2 · 19 verses

  6. त्याग-धर्म का सोपान: राजधर्म, कुलधर्म और निजी प्रेम (स्नेह) के टकराव में ‘राम-आज्ञा’ को परम मानकर अहं-क्षय, शरणागति और निष्काम सेवा की सिद्धि। अयोध्या काण्ड साधक को ‘घर’ (सामाजिक भूमिका) के भीतर ही वै

    Ramcharitmanas 2.27 · 18 verses

  7. यह सोपान ‘धर्म-संकट में भक्ति की परख’ है: राज-वैभव का द्वार खुलते ही त्याग का द्वार भी खुलता है। अयोध्या काण्ड में राम का ‘मर्यादा-पुरुषोत्तम’ रूप करुणा, धीरज, और पितृ-आज्ञा-पालन के द्वारा साधक को सिख

    Ramcharitmanas 2.5 · 18 verses

  8. This sopāna is the ‘beauty of bhakti in motion’: devotion becomes effective action (sevā + śaraṇāgati). In the presented unit, the staircase-step is crossed through Vibhīṣaṇa’s renunciation of adharma

    Ramcharitmanas 5.5 · 18 verses

  9. त्याग-धर्म की देहरी: राज-सुख और गृह-आसक्ति के बीच ‘राम-रजाइ’ (दैवी आज्ञा) को सर्वोच्च मानकर मन का राज्य ईश्वर को अर्पित करना। यह सोपान साधक को ‘स्व’ के अधिकार-बोध से निकालकर ‘सेवक-भाव’ और लोकहित-धर्म

    Ramcharitmanas 2.30 · 17 verses

  10. राज्याभिषेक-उपरांत ‘धर्म-स्थापन’ और ‘भक्ति-स्थैर्य’ का सोपान: साधक के भीतर राम-राज्य (अन्तःकरण-राज्य) की प्रतिष्ठा, जहाँ सेवा, सत्संग, और नाम-स्मरण जीवन-व्यवस्था बनते हैं। यह चरण ‘फल-श्रुति’ द्वारा पा

    Ramcharitmanas 7.2 · 17 verses

Key episodes

  1. Rama and Sita in the Flower Garden (Pushpavatika)

    Ramcharitmanas 1.23-1.24

  2. The Boatman Washes Rama's Feet (Kevat)

    Ramcharitmanas 2.11

Every verse that names శ్రీరాముడు

1,259 verses

  1. 1.1.1

    అక్షరాలు, అర్థాల సమూహం, రసాలు, ఛందస్సులు వీటిని సృష్టించేవారు, అన్ని మంగళాలను కల్గించేవారు అయిన వాణీ మరియు వినాయకుడిని వందిస్తున్నాను. వీరిద్దరి లేకుండా సిద్ధులు కూడా తమ హృదయంలో నివసించే ఈశ్వరుడిని చూడలేరు; శ్రద్ధ మరియు విశ్వాస స్వరూపులైన…

  2. 1.1.3

    నా గురువు గారి పాదపద్మాల ధూళికి నమస్కరిస్తున్నాను, అది చక్కని సువాసనను, ఇంపైన తీపిని, భక్తి రుచిని కలిగి ఉంది. అది అమృతం మూలంతో చేసిన అందమైన పొడి, సంసారంలోని సర్వ రోగాల కుటుంబాన్ని నాశనం చేసేది. అది శంభువు శరీరంపై ఉన్న పవిత్ర బూడిద…

  3. 1.1.5

    గురువు పాదాల ధూళి మృదువైన సుందరమైన కాటుక; నయనాలకు అమృతం; దృష్టి దోషాలను నశింపజేయునది. దానితో వివేక నేత్రాలను నిర్మలం చేసి, జననమరణ చక్రం నుండి విముక్తి కలిగించు రాముని చరిత్రను వర్ణిస్తున్నాను. ముందుగా భూలోక దేవతలైన బ్రాహ్మణుల పాదాలకు…

  4. 1.1.7

    ఇక్కడ స్నానం చేయగ ఫలితం తక్షణమే కనిపిస్తుంది: కాకులు కోయిలలుగాను, బక పక్షులు హంసలుగాను మారుతాయి. దీనిని విని ఎవరూ ఆశ్చర్యపడకండి, ఎందుకంటే సత్సంగత్తు మహిమ దాగివున్నది కాదు. వాల్మీకి, నారద, కుంభజనుడైన అగస్త్యుడు తమ తమ నోట తమ తమ కథను…

  5. 1.1.8

    సాధువులను నమస్కరిస్తున్నాను, వారి మనసు సమానమైనది, వారికి మిత్రుడు శత్రువు అనే భేదం లేదు; కూర్చున్న చేతుల్లో ఉన్న మంచి పువ్వులు రెండు చేతులకూ సమానంగా తమ సువాసనను పంచినట్లు. సాధువులారా, నిర్మల హృదయులారా, లోక హితం కోరువారా, నా స్వభావాన్ని…

  6. 1.1.15

    సృష్టికర్త అటువంటి వివేకాన్ని ఇచ్చినప్పుడు, మనసు దోషాలను విడిచి గుణములలో లీనమవుతుంది. అయిననూ, కాలము, స్వభావము మరియు కర్మల మహిమచే, ప్రకృతి ప్రభావములో మంచివారు కూడా కొన్నిసార్లు మంచిలో కొదువబడతారు. హరి భక్తులు ఆ లోపాన్ని సరిచేసి, దుఃఖము…

  7. 1.1.16

    గ్రహాలు, మందులు, నీరు, గాలి, వస్త్రములు చెడు సంయోగమునో మంచి సంయోగమునో పొందినప్పుడు ప్రపంచములో చెడు వస్తువులుగానో మంచి వస్తువులుగానో మారుతాయి; మంచి శకునములను గుర్తించే జ్ఞానులు దీనిని విశదముగా చూస్తారు. కాంతియును చీకటియును గల రెండు పక్షములు…

  8. 1.1.17

    నాలుగు విధాల జన్మలతో పుట్టిన ఎనభై నాలుగు లక్షల జీవజాతులు, నీటిలోను భూమిపైనను ఆకాశంలోను నివసించేవిగా వచ్చి, సీత మరియు రాములచే నిండినదాయె నని ఈ సమస్త జగత్తును తెలిసి, రెండు చేతులను జోడించి అందరికీ నమస్కరిస్తున్నాను. కృపాకరులార, నన్ను కూడా మీ…

  9. 1.1.19

    దుష్టుల అపహాస్యం నాకు మేలు చేస్తుంది; కాకి కోకిల మధురమైన గొంతును కఠినమైనదని చెప్పినట్లు. బక హంసను నవ్వుతుంది, కప్ప చాతక పక్షిని నవ్వుతుంది; అలాగే దుర్మనస్కులైన దుష్టులు శుద్ధమైన మాటను నవ్వుతారు. కవిత్వంలో రుచి లేని, రాముని పాదాలపై ప్రేమ…

  10. 1.2.21

    ఈ గ్రంథంలో రఘుపతి అయిన రాముని ఉదారమైన నామము ఉన్నది; అత్యంత పవిత్రమైనది, పురాణములకును వేదములకును సారమైనది. అది మంగళముల నివాసము, అమంగళములను హరించునది; ఉమాసహిత పురారి అయిన శివుడు జపించు నామము. శ్రేష్ఠ కవి చేసిన విచిత్రమైన రచన కూడా రామ నామము…

  11. 1.2.23

    నా పద్యము, రాముని కీర్తితో కలిసినందున, అందరికీ మిక్కిలి ఇష్టముగా కనిపించును. మలయ కొండల నుండి వచ్చిన కలప ఏ రకమైనదో ఎవరు ఆలోచిస్తారు? చందన తోటలతో సంబంధించినందున అది పూజనీయమైనది. ఆవు నల్లనదైనా, దాని పాలు అత్యంత శుద్ధమైనది, మంచి గుణములతో…

  12. 1.2.25

    పద్యాల ముత్యాలు నేర్పుగా తొలగబడి, రాముని చరిత్ర అనే ఉత్తమ దారంలో పేనబడతాయి; సజ్జనులు వాటిని తమ పరిశుద్ధ హృదయాలలో ధరించి, అత్యంత సౌందర్యంతోనూ గాఢమైన ప్రేమతోనూ ప్రకాశిస్తారు.

  13. 1.2.26

    కలికాలం యొక్క భయంకర కాలంలో పుట్టినవారు చేష్టలలో కాకులవారు, అయినా హంస రూపాన్ని ధరించినవారు. వేదమార్గాన్ని విడిచి దుష్టమార్గాలలో నడుస్తారు; వారు మోసం యొక్క రూపాలు, కలి మాలిన్యం యొక్క పాత్రలు. రాముని భక్తులమని చెప్పుకునే మోసగాళ్ళు…

  14. 1.2.28

    అందరూ ప్రభువు మహిమను తెలుసుకుంటారు; అయినప్పటికీ దానిని చెప్పకుండా ఉండినవాడు ఎవడునూ లేడు. అక్కడ వేదాలు ఇటువంటి కారణాన్ని చెప్పాయి: భక్తి యొక్క శక్తిని అనేక విధాలుగా వివరించాయి. ఒకడు, కోరికలేనివాడు, రూపం లేనివాడు, నామం లేనివాడు…

  15. 1.2.30

    ఈ విధంగా నా మనసుకు దాని బలాన్ని చూపించి, రఘుపతి యొక్క అందమైన కథను చెప్తాను. వ్యాసుడు మొదలైన అనేక శ్రేష్ఠ కవులు, హరి యొక్క కీర్తిని భక్తితో వర్ణించారు. వారి కమల పాదాలకు నమస్కరిస్తాను; నా అన్ని కోరికలను నెరవేర్చండి. రఘుపతి యొక్క గుణ…

  16. 1.2.31

    మళ్లీ సారదను, దేవతల నదియైన గంగను వందిస్తున్నాను; ఇద్దరూ పవిత్రులు, వారి చర్యలు చక్కనివి. ఒకరు స్నానము, పానము చేత పాపమును తీసివేయుదురు, మరొకరు చెప్పి వినుట చేత అజ్ఞానమును తీసివేయుదురు. గురువు, తండ్రి, తల్లి అయిన మహేశుని, భవానిని…

  17. 1.2.33

    అత్యంత పవిత్రమైన అయోధ్యా నగరానికి నమస్కరిస్తున్నాను. కలియుగ మలినాలను నాశనం చేసే సరయూ నదికి కూడా నమస్కరిస్తున్నాను. నగర పురుషులకు స్త్రీలకు ప్రణామం చేస్తున్నాను, వారి మీద ప్రభువుకు చిన్నది కాని ప్రేమ ఉంది. సీతను నిందించినవారి పాప…

  18. 1.2.34

    అవధ దేశాధిపతిని నమస్కరిస్తున్నాను, అతనికి రాముని పాదాల యందు నిజమైన ప్రేమ ఉండేది; దీనులకు మిత్రుడైన రామునితో విడిపోయినప్పుడు, తన ప్రియమైన శరీరాన్ని గడ్డిపోచులా విసర్జించాడు.

  19. 1.2.35

    విదేహుని అతని కుటుంబ సమేతంగా నమస్కరిస్తున్నాను, అతనికి రాముని పాదాలయందు లోతైన గోప్యమైన ప్రేమ ఉండేది. యోగ భోగాలలో దానిని దాచిపెట్టాడు, రాముని చూడగానే అది ప్రకటమైంది. ముందుగా భరతుని పాదాలకు నమస్కరిస్తున్నాను, అతని నియమ వ్రతాలు వర్ణించలేనివి.…

  20. 1.2.36

    వాయువు యొక్క కుమారుడైన పవన్‌కుమారుని వందిస్తున్నాను; అతడు దుష్టుల అడవికి అగ్ని, జ్ఞాన సంపద; అతని హృదయమనే నివాసంలో ధనుస్సు మఱియు బాణం ధరించిన రాముడు నివసిస్తాడు.