పార్వతి in the Ramcharitmanas

అక్షరాలు, అర్థాల సమూహం, రసాలు, ఛందస్సులు వీటిని సృష్టించేవారు, అన్ని మంగళాలను కల్గించేవారు అయిన వాణీ మరియు వినాయకుడిని వందిస్తున్నాను. వీరిద్దరి లేకుండా సిద్ధులు కూడా తమ హృదయంలో నివసించే ఈశ్వరుడిని చూడలేరు; శ్రద్ధ మరియు విశ్వాస స్వరూపులైన…

మళ్లీ సారదను, దేవతల నదియైన గంగను వందిస్తున్నాను; ఇద్దరూ పవిత్రులు, వారి చర్యలు చక్కనివి. ఒకరు స్నానము, పానము చేత పాపమును తీసివేయుదురు, మరొకరు చెప్పి వినుట చేత అజ్ఞానమును తీసివేయుదురు. గురువు, తండ్రి, తల్లి అయిన మహేశుని, భవానిని…

కలలో గానీ నిజంలో గానీ శివుడు గౌరి నాపై అనుగ్రహం చూపించినట్లయితే, నేను చెప్పినవన్నీ తక్షణమే నిజమవుతుంది, ప్రాచీన భాషలో నేను పాడిన పద్యం శక్తివంతమవుతుంది.

రఘు కులశ్రేష్ఠుడైన రాముని నామానికి నమస్కరిస్తున్నాను, అది అగ్ని, సూర్య, చంద్రులకు కారణము. అది బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుల సత్యస్వరూపము, వేదముల ప్రాణము; అది గుణరహితము, సాటిలేనిది, సర్వగుణ నిధానము. అది మహేశుడే జపించే మహామంత్రము, కాశీలో ముక్తి…

తెలుసుకున్నప్పుడు నామము, నామమున్నవారు ఒక్కటే అని తోస్తుంది; వాటి మధ్య ప్రేమ పరస్పరమైనది, ప్రభువు నామమును అనుసరిస్తారు. నామము, రూపము ఈశ్వరుని రెండు ఉపాధులు, రెండూ చెప్పలేనివి, ఆది లేనివి; సరైన అవగాహనతోనే గ్రహించబడేవి. ఏది పెద్దది, ఏది…

నామ ప్రసాదముతో శంభువు నశించనివాడు; అతని ఆభరణాలు అశుభమైనవై ఉన్ననూ, అతడు శుభముల ఖని. శుకుడు, సనకాదులు, సిద్ధులు, మునులు, యోగులు నామ ప్రసాదముతో బ్రహ్మసుఖమును అనుభవించువారు. నారదుడు నామ ప్రతాపమును తెలిసికొన్నాడు: హరి జగతికి ప్రియమైనవాడు, అతడే…

భవాని ఎలా ప్రశ్నలు అడిగిందో, శంకరుడు ఎలా వివరించాడో, అన్నీ కారణాలతో నేను పాడెదను, అద్భుతమైన కథా ప్రబంధాన్ని రచించి. ఈ కథ ముందు వినని వాడు, విన్నప్పుడు ఆశ్చర్యపడకుమీ. అలౌకిక కథను వినే జ్ఞానులు, విషయాలను తెలిసి ఆశ్చర్యపడరు. లోకంలో రామకథకు…

ఈ మానస్ ఎట్లా పుట్టింది, ఎట్లా నిర్మించబడింది, దేని కారణంగా ప్రపంచమంతటా వ్యాపించిందో ఆ సమస్త కథను ఇప్పుడు ఉమా మరియు వృషకేతువైన శివుని స్మరించి చెబుతాను.

రాముని భక్తి అనే స్వర్గనదిలో కలిసేందుకు, రాముని కీర్తితో అందమైన సరయూ నది వెళ్లి కలుస్తుంది. యుద్ధంలో రామునికి సోదరులకు ఉన్న పవిత్ర కీర్తి, వారితో కలిసిన అందమైన మహానది సోన్ అవుతుంది. ఆ రెండు నదుల మధ్య, దైవిక నది అయిన భక్తి ప్రవాహం…

వారి చూపులు, వారి మాటలు, వారి సమాగమాలు, వారి ప్రేమ, ఒకరితో ఒకరు నవ్వడం, నలుగురు సోదరుల మంచి సోదర ప్రేమ - ఇవియే నీటి తీపియు, సువాసనయు.

నా బుద్ధికి తగ్గట్లుగా ఈ ఉత్తమ జలము యొక్క గుణములను లెక్కించి, మనసును దానిలో స్నానము చేయించి, భవానీ శంకరులను స్మరించి, కవి రమణీయమైన కథను చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు, రఘుపతి యొక్క పద్మ చరణములను హృదయములో ధరించి, ఆయన ప్రసాదమును పొంది, ఇద్దరు…

నా గొప్ప మోహం తొలగునట్లు, స్వామీ, ఆ కథను విస్తారంగా చెప్పండి. యాగ్నవల్క్యుడు చిరునవ్వుతో అన్నాడు: "రఘుపతి గొప్పతనం మీకు బాగా తెలుసు. మనస్సు, కర్మ, వాక్కులలో మీరు రామ భక్తులు; మీ తెలివిని నేను గ్రహించాను. రాముని లోతైన గుణాలను వినాలని మీరు…

ఒకసారి, త్రేతా యుగములో, శంభు కుంభజ మహర్షి వద్దకు వెళ్ళారు. లోకమాత భవాని అయిన సతి కూడా వారితో వెళ్ళింది. మహర్షి వారిని అఖిలేశ్వరులుగా తెలిసి పూజించారు. మునిశ్రేష్ఠుడు రామకథను వివరించాడు; మహేశుడు దానిని విని పరమానందమును పొందాడు. మహర్షి…

వెళ్తూ శివుడు తన హృదయంలో ఆలోచించాడు, ఎలా ప్రభువు దర్శనం కలుగుతుందో అని. ప్రభువు గుప్త రూపంలో అవతరించాడు; నేను వెళితే అందరూ తెలుసుకుంటారు. శంకరుని హృదయంలో అత్యంత క్షోభ ఉంది, సతి ఆ రహస్యం తెలుసుకోలేదు. తులసీదాసు చెబుతాడు: మనసు దర్శనానికి…

రావణుడు తన మరణం మనుష్యుని చేత జరగాలని వరం కోరాడు; ప్రభువు బ్రహ్మ మాటను నిజం చేయాలని కోరారు. "నేను వెళ్ళకపోతే పశ్చాత్తాపం ఉంటుంది" అని ఆలోచించి, శివుడు ఏ మార్గం కనుగొనలేక సందిగ్ధంలో పడ్డారు. ఈ విధంగా ఈశుడు చింతలో మునిగిపోయారు. అదే సమయంలో…

ఆ సమయంలో శంభు రాముని చూచెను, అతని హృదయంలో అత్యంత ఆనందం లేచెను. కళ్లు నిండా సౌందర్య సాగరాన్ని చూచెను, కానీ సరియైన సమయం కాదని తెలిసి తనను తాను ప్రకటించుకోలేదు. "జయము నీకు, సచ్చిదానందా, లోక పవిత్రుడవే!" అని చెప్పి, మనోజుని నాశనం చేసినవాడు తన…

దేవతల మంగళం కోసం మానవ రూపం ధరించిన విష్ణువు, త్రిపురారి అయిన శివునివలె సర్వజ్ఞుడు. జ్ఞాన ధాముడు, శ్రీపతి, అసురారి అయిన ఆయన, అజ్ఞాన స్త్రీవలె వెతుకుతాడా? మరల, శంభువు మాట అసత్యం కాదు; శివుడు సర్వజ్ఞుడని అందరికి తెలుసు. అటువంటి అపారమైన సందేహం…

శివుడు పలుమార్లు ఉపదేశించినా అది ఆమె హృదయంలో నానలేదు. అప్పుడు మహేశుడు, తన మనసులో హరి మాయ యొక్క బలాన్ని తెలుసుకొని, చిరునవ్వుతో మాట్లాడాడు.

రాముని మృదువైన, గూఢమైన మాటలను విని, సతి అత్యంత సంకోచానికి గురైంది. భయపడుతూ, హృదయంలో గొప్ప చింతతో మహేశుని వైపు వెళ్ళింది.

శంకరుని మాటలను నేను లెక్కచేయలేదు, నా అజ్ఞానాన్ని రామునిపై ఆపాదించాను. ఇప్పుడు తిరిగి వెళ్ళితే ఏమి సమాధానం చెప్పగలను? ఆమె హృదయంలో భయంకరమైన దహించు నొప్పి లేచింది. రాముడు సతి బాధపడిందని తెలుసుకుని, తన స్వంత శక్తిని కొంత ప్రకటించాడు. సతి…