Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्व भागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे नीलकण्ठनामोत्पत्तिकथनं नाम पञ्चविंशतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः महादेवस्य महात्म्यं प्रभुत्वं च महात्मनः / श्रोतुमिच्छामहे सम्यगैश्वर्यगुणविस्तरम्

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణంలో, వాయుప్రోక్త పూర్వభాగంలోని ద్వితీయ అనుషంగపాదంలో ‘నీలకంఠనామోత్పత్తి కథనం’ అనే ఇరవై ఐదవ అధ్యాయం. ఋషులు పలికిరి—మహాత్ముడైన మహాదేవుని మహిమను, ప్రభుత్వాన్ని, అలాగే ఆయన ఐశ్వర్యగుణవిస్తారాన్ని సమ్యకంగా వినదలచుకున్నాము।

Verse 2

सूत उवाच पूर्वं त्रैलोक्यविजये विष्णुना समुदात्दृ तम् / बलिं बद्ध्वा महावीर्यं त्रैलोक्याधिपतिं पुरा

సూతుడు పలికెను—మునుపు త్రిలోకవిజయ సందర్భంలో విష్ణువు మహోన్నత కార్యం చేశాడు; పూర్వకాలంలో మహావీర్యుడైన త్రిలోకాధిపతి బలిని బంధించాడు।

Verse 3

प्रनष्टेषु तु दैत्येषु प्रहृष्टे तु शचीपतौ / अथाजग्मुः प्रभुं द्रष्टुं सर्वे देवाः सनातनम्

దైత్యులు నశించినప్పుడు, శచీపతి ఇంద్రుడు హర్షించినప్పుడు, అప్పుడు సమస్త దేవతలు సనాతన ప్రభువును దర్శించుటకు వెళ్లిరి।

Verse 4

यत्रास्ते विश्वरूपात्मा क्षीरोदस्य मसीपतः / सिद्धा ब्रह्मर्षयो यक्षा गन्धर्वाप्सरसां गणाः

క్షీరోదసాగర తీరమున విశ్వరూపాత్ముడు విరాజిల్లుచున్న చోట సిద్ధులు, బ్రహ్మర్షులు, యక్షులు, గంధర్వ-అప్సరాగణములు కూడ ఉన్నారు।

Verse 5

नागा देवर्षयश्चैव नद्यः सर्वे च पर्वताः / अभिगम्य महात्मानं स्तुवन्ति पुरुषं हरिम्

నాగులు, దేవర్షులు, సమస్త నదులు మరియు పర్వతాలు—అన్నీ మహాత్ముడైన పురుష హరిని సమీపించి స్తుతించుచున్నారు।

Verse 6

त्वं धाता त्वं च कर्तासि त्वं लोकान्सृजसि प्रभो / त्वत्प्रसादाच्च कल्याणं प्राप्तं त्रैलोक्यमव्ययम्

ప్రభో! నీవే ధాత, నీవే కర్త, నీవే లోకాలను సృష్టించుచున్నావు; నీ ప్రసాదముచేత అవ్యయమైన త్రైలోక్యమునకు కల్యాణం లభించింది।

Verse 7

असुराश्च जिताः सर्वे बलिर्बद्धश्च वै त्वया / एवमुक्तः सुरैर्विष्णः सिद्धैश्च परमर्षिभिः

నీవు సమస్త అసురులను జయించితివి, బలిని కూడ బంధించితివి; దేవులు, సిద్ధులు, పరమర్షులు ఇలా పలికినప్పుడు విష్ణువు సమ్బోధింపబడెను।

Verse 8

प्रत्युवाच तदा देवान् सर्वांस्तान्पुरुषोत्तमः / श्रूयतामभिधास्यामि कारणं सुरसत्तमाः

అప్పుడు పురుషోత్తముడు ఆ దేవతలందరితో పలికెను— “హే సురశ్రేష్ఠులారా, వినుడి; కారణాన్ని నేను చెప్పుదును।”

Verse 9

यः स्रष्टा सर्वभूतानां कालः कालकरः प्रभुः / येनाहं ब्रह्मणा सार्द्धं सृष्टा लोकाश्च मायया

సర్వభూతముల స్రష్టయైనవాడు, ఆయనే ప్రభువు కాలుడు, కాలకర్త; ఆయనచేతనే నేను బ్రహ్మతో కలిసి మాయద్వారా లోకములను సృష్టించితిని।

Verse 10

तस्यैव च प्रसादेन आदौ सिद्धत्वमागतः / पुरा तमसि चाव्यक्ते त्रैलोक्ये ग्रसिते मया

ఆయన అనుగ్రహముచేతనే నేను ఆదిలో సిద్ధత్వమును పొందితిని; పూర్వం అవ్యక్తమైన తమస్సులో నా చేత త్రైలోక్యం గ్రసింపబడినప్పుడు।

Verse 11

उदरस्थेषु भूतेषु त्वेको ऽहं शयित स्तदा / सहस्रशीर्षा भूत्वा च सहस्राक्षः सहस्रपात्

అప్పుడు ఉదరస్థమైన భూతముల మధ్య నేను ఒంటరిగా శయనించితిని; సహస్రశిరస్సు, సహస్రనేత్రాలు, సహస్రపాదములు గలవాడనై।

Verse 12

शङ्खचक्रगदापाणिः शयितो विमलेंऽभसि / एतस्मिन्नन्तरे दूरात्पश्यामि ह्यमितप्रभम्

శంఖచక్రగదలను ధరించిన నేను నిర్మల జలములో శయనించియుండగా; ఆ మధ్యలో దూరమునుండి అపారప్రభను నేను దర్శించితిని।

Verse 13

शतसूर्यप्रतीकाशं ज्वलन्तं स्वेन तेजसा / चतुर्वक्त्रं महायोगं पुरुषं काञ्चनप्रभम्

ఆయన తన తేజస్సుతో జ్వలిస్తూ, శతసూర్యసమాన ప్రకాశముతో, చతుర్ముఖుడై, మహాయోగస్వరూపుడై, కాంచనప్రభతో వెలిగెను.

Verse 14

कृष्णाजिनधरं देवं कमण्डलुविभूषितम् / निमेषान्तरमात्रेण प्राप्तो ऽसौ पुरुषोत्तमः

కృష్ణాజినధారియై, కమండలువుతో అలంకృతుడైన ఆ దేవుని ఆ పురుషోత్తముడు ఒక నిమిషాంతరమాత్రంలోనే చేరెను.

Verse 15

ततो मामब्रवीद्ब्रह्मा सर्वलोकनमस्कृतः / कस्त्वं कुतो वा कि चेह तिष्ठसे वद मे विभो

అప్పుడు సమస్తలోకనమస్కృతుడైన బ్రహ్మ నన్ను ఇలా అడిగెను— ‘హే విభో, నీవెవరు? ఎక్కడి నుండి వచ్చితివి? ఇక్కడ ఎందుకు నిలిచితివి? నాకు చెప్పు.’

Verse 16

अहं कर्तास्मि लोकानां स्वयंभूर्विश्वतोमुखः / एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मणाहमुवाच तम्

అతడు చెప్పెను— ‘నేనే లోకాల కర్తను, స్వయంభువును, విశ్వతోముఖుడను.’ అలా బ్రహ్మ చెప్పినపుడు నేను అతనితో ఇలా పలికితిని.

Verse 17

अहं कर्त्ता हि लोकानां संहर्ता च पुनः पुनः / एवं संभाषमाणौ तु परस्परजयैषिणौ

‘నేనే లోకాల కర్తను, మళ్లీ మళ్లీ సంహర్తను కూడా.’ ఈ విధంగా వారు ఇద్దరూ పరస్పర విజయం కోరుతూ సంభాషించుచుండిరి.

Verse 18

उत्तरां दिशमास्थाय ज्वालामद्राक्ष्व विष्ठिताम् / ज्वालां ततस्तामालोक्य विस्मितौ च तदानघाः

ఉత్తర దిశను ఆశ్రయించి వారు అక్కడ స్థిరంగా నిలిచిన జ్వాలను చూశారు. ఆ జ్వాలను దర్శించి ఆ ఇద్దరు నిర్దోషులు విస్మయంతో నిండిపోయారు.

Verse 19

तेजसा च बलेनाथ शार्वं ज्योतिः कृताञ्जली / वर्द्धमानां तदा ज्वालामत्यन्तपरमाद्भुताम्

తేజస్సు, బలంతో కూడి, కృతాంజలిగా వారు శార్వ జ్యోతికి నమస్కరించారు. అప్పుడు ఆ జ్వాల మరింత పెరిగి అత్యంత పరమాద్భుతంగా కనిపించింది.

Verse 20

अभिदुद्राव तां ज्वालां ब्रह्मा चाहं च सत्वरौ / दिवं भूमिं च निर्भिद्य तिष्ठन्तं जवालमण्डलम्

బ్రహ్మా మరియు నేను ఇద్దరం వేగంగా ఆ జ్వాల వైపు పరుగెత్తాము. ఆ జ్వాలమండలం ఆకాశాన్ని, భూమిని చీల్చి నిలిచి ఉంది.

Verse 21

तस्या ज्वालस्य मध्ये तु पश्यावो विपुलप्रभम् / प्रादेशमात्रमव्यक्तं लिङ्गं परमदीप्तिमत्

ఆ జ్వాల మధ్యలో మేము అపార ప్రకాశంతో ఉన్న—ప్రదేశమాత్రమైన, అవ్యక్తమైన, పరమదీప్తిమంతమైన లింగాన్ని చూశాము.

Verse 22

न च तत्काञ्चनं मध्ये नशैलं न च राजतम् / अनिर्देश्यमचिन्त्यं च लक्ष्यालक्ष्यं पुनः पुनः

దాని మధ్యలో బంగారం లేదు, శిల లేదు, వెండి కూడా లేదు. అది అనిర్దేశ్యము, అచింత్యము—మళ్లీ మళ్లీ లక్ష్యమై కూడా, అలక్ష్యమై కూడా కనిపించింది.

Verse 23

ज्वालामालासहस्राढ्यं विस्मयं परमद्भुतम् / महता तेजसायुक्तं वर्दभमानंभृशन्तथा

వెయ్యి జ్వాలామాలలతో సమృద్ధమైన ఆ దృశ్యం పరమ ఆశ్చర్యకరమై విస్మయాన్ని కలిగించింది; మహత్తర తేజస్సుతో యుక్తమై అది అత్యంతంగా వృద్ధి చెందుతోంది।

Verse 24

ज्वालामालाततं न्यस्तं सर्वभूतभयङ्करम् / घोररूपिणमत्यर्थं भिन्दं तमिव रोदसी

జ్వాలామాలలతో కప్పబడిన ఆ రూపం సమస్త భూతాలకు భయంకరమైంది; అత్యంత ఘోరరూపుడై, చీకటిని చీల్చుతూ ఆకాశభూములను కూడా చీల్చినట్లుగా కనిపించింది।

Verse 25

ततो मामब्रवीद्ब्रह्मा अधो गच्छ त्वमाशु वै / अन्तमस्य विजानीवो लिङ्गस्य तु महात्मनः

అప్పుడు బ్రహ్మ నాతో అన్నాడు—‘నీవు వెంటనే క్రిందికి వెళ్ళి, ఆ మహాత్మ లింగమునకు అంతం ఎక్కడో తెలుసుకో.’

Verse 26

अहमूर्ध्वं गमिष्यामि यावदन्तो ऽस्य दृश्यते / तदा तु समयं कृत्वा गत उर्द्ध्वमधश्च हि

‘నేను పైకి వెళ్తాను, దీని అంతం కనిపించే వరకు.’ అని నిర్ణయించి, ఒప్పందం చేసుకొని, మేము ఒకరు పైకి మరొకరు క్రిందికి వెళ్లాము.

Verse 27

ततो वर्षसहस्रं तु ह्यहं पुनरधो गतः / न पश्यामि च तस्यान्तं भीतश्चाहं ततो ऽभवम्

తర్వాత నేను వెయ్యి సంవత్సరాలు మళ్లీ క్రిందికే సాగాను; అయినా దాని అంతం నాకు కనిపించలేదు, అప్పుడు నేను భయపడిపోయాను।

Verse 28

तथैव ब्रह्मा ह्यूध्व च न चान्तं तस्य लब्धवान् / समागतो मया सार्द्ध तत्रैव च महाभसि

అలాగే బ్రహ్మ కూడా పైకి వెళ్లాడు; కానీ ఆయనకు దాని అంతం లభించలేదు. అతడు నాతో కలిసి అక్కడే ఆ మహాజ్యోతిలో చేరాడు.

Verse 29

ततो विस्मयमापन्नौ भीतौ तस्य महात्मनः / मायया मोहितौ तेन नष्टसंज्ञै व्यवस्थितौ

అప్పుడు ఆ మహాత్ముని ప్రభావంతో మేమిద్దరం ఆశ్చర్యంతో కూడి భయపడిపోయాము. ఆయన మాయచే మోహితులమై, స్మృతి కోల్పోయినవారిలా నిలిచాము.

Verse 30

ततो ध्यानरतौ तत्र चेश्वरं सर्वतोमुखम् / प्रभवं निधनं चैव लौकानां प्रभुमव्ययम्

తర్వాత మేము అక్కడ ధ్యానంలో లీనమై, సర్వతోముఖుడైన ఈశ్వరుని దర్శించాము—ఆయనే లోకాల ఆది, అంతము, అవ్యయ ప్రభువు.

Verse 31

प्रह्वाञ्जलिपुटौ भूत्वा तस्मै शर्वाय शूलिने / महाभैरवनादाय भीमरूपाय दंष्ट्रिणे / अव्यक्तायाथ महते नमस्कारं प्रकुर्वहे

మేమిద్దరం వంగి అంజలి బద్ధులమై, శర్వుడైన శూలధారికి—మహాభైరవ నాదముతో, భీమరూపుడై దంష్ట్రలతో—అవ్యక్తుడైన మహానుభావునికి నమస్కరించాము.

Verse 32

नमो ऽस्तु ते लोकसुरेश देव नमो ऽस्तु ते भूतपते महात्मन् / नमो ऽस्तु ते शाश्वतसिद्धयोगिने नमोस्तु ते सर्वजगत्प्रतिष्ठित

హే దేవా, లోకసురేశా! నీకు నమస్కారం. హే మహాత్మా, భూతపతే! నీకు నమస్కారం. హే శాశ్వత సిద్ధయోగీ! నీకు నమస్కారం. హే సర్వజగత్ ప్రతిష్ఠా! నీకు నమస్కారం.

Verse 33

परमेष्ठी परं ब्रह्म त्वक्षरं परमं पदम् / ज्येष्ठस्त्वं वामदेवश्च रुद्रः स्कन्दः शिवः प्रभुः

హే పరమేష్ఠీ! నీవే పరబ్రహ్మము, నీవే అక్షరము, పరమపదము. నీవే జ్యేష్ఠుడు, వామదేవుడు, రుద్రుడు, స్కందుడు, శివుడు, ప్రభువు.

Verse 34

त्वं य५स्त्वं वषट्कारस्त्वमोङ्कारः परन्तपः / स्वाहाकारो नमस्कारः संस्कारः सर्वकर्मणाम्

నీవే యజ్ఞము, నీవే వషట్కారము; హే పరంతపా, నీవే ఓంకారము. నీవే స్వాహాకారము, నమస్కారము, సమస్త కర్మల సంస్కారము.

Verse 35

स्वधाकारश्च यज्ञश्च व्रतानि नियमास्तथा / वेदा लोकाश्च देवाश्च भगवानेव सर्वशः

నీవే స్వధాకారము, నీవే యజ్ఞము; వ్రతములు, నియమములు కూడా నీవే. వేదములు, లోకములు, దేవతలు—సర్వత్ర నీవే భగవంతుడు.

Verse 36

आकाशस्य च शब्दस्त्वंभूतानां प्रभवाप्ययः / भूमौ गन्धो रसश्चाप्सु तेजोरूपं महेश्वरः

ఆకాశంలోని శబ్దము నీవే; సమస్త భూతముల ఉద్భవమూ లయమూ నీవే. భూమిలో గంధము, నీటిలో రసము, తేజస్సు రూపము—హే మహేశ్వరా—నీవే.

Verse 37

वायोः स्पर्शश्च देवेश वपुश्चन्द्रमसस्तथा

హే దేవేశా! వాయువులోని స్పర్శ నీవే; అలాగే చంద్రుని కాంతిమయమైన వపువూ నీవే.

Verse 38

बुद्धौ ज्ञानं च देवेश प्रकृतेर्बीजमेव च

హే దేవేశా! బుద్ధిలో జ్ఞానం ఉంది; అదే ప్రకృతికి బీజముగా నిలుస్తుంది.

Verse 39

संहर्त्ता सर्वलोकानां कालो मृत्युमयोंऽतकः / त्वं धारयसि लोकांस्त्रींस्त्वमेव सृजसि प्रभो

హే ప్రభో! నీవే సమస్త లోకాల సంహర్త, మృత్యురూప కాలమైన అంతకుడు; నీవే త్రిలోకాలను ధరిస్తావు, నీవే సృష్టిస్తావు.

Verse 40

पूर्वेण वदनेन त्वमिन्द्रत्वं प्रकरोषि वै / दक्षिणेन तु वक्त्रेण लोकान्संक्षिपसे पुनः

నీ తూర్పు ముఖంతో నీవు నిశ్చయంగా ఇంద్రత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తావు; దక్షిణ ముఖంతో మళ్లీ లోకాలను సంక్షిప్తం చేసి లయపరుస్తావు.

Verse 41

पश्चिमेन तु वक्त्रेण वरुणस्थो न संशयः / उत्तरेण तु वक्त्रेण सोमस्त्वं देवसत्तमः

పడమర ముఖంతో నీవు వరుణస్థానంలో ఉన్నావు—సందేహం లేదు; ఉత్తర ముఖంతో, హే దేవసత్తమా, నీవే సోముడు.

Verse 42

एकधा बहुधा देव लोकानां प्रभवाप्ययः / आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्च सहाश्विनः

హే దేవా! నీవు ఏకుడవై ఉండి కూడా బహురూపుడవు; లోకాల ఉద్భవమూ లయమూ నీలోనే. ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, మరుతులు, అశ్వినులు—అన్నీ నీవే.

Verse 43

साध्या विद्याधरा नागाश्चारणाश्च तपोधनाः / वालखिल्या महात्मानस्तपः सिद्धाश्च सुव्रताः

సాధ్యులు, విద్యాధరులు, నాగులు, చారణులు, తపోధనులు; అలాగే వాలఖిల్య మహాత్ములు, తపఃసిద్ధులు, సువ్రతులు కూడా (అక్కడ ఉన్నారు)।

Verse 44

त्वत्तः प्रसूता देवेश ये चान्ये नियतव्रताः / उमा सीता सिनीवाली कुहूर्गायत्र्य एव च

హే దేవేశా! నీ నుండే ఇతర నియతవ్రత శక్తులు జన్మించాయి—ఉమా, సీత, సినీవాళీ, కుహూ మరియు గాయత్రీ కూడా।

Verse 45

लक्ष्मीः कीर्त्तिर्धृतिर्मेधा लज्जा कान्तिर्वपुः स्वधा / तुष्टिः पुष्टिः क्रिया चैव वाचां देवी सरस्वती / त्वत्तः प्रसूता देवेश संध्या रात्रिस्तथैव च

హే దేవేశా! లక్ష్మి, కీర్తి, ధృతి, మేధ, లజ్జ, కాంతి, వపుః, స్వధా; తుష్టి, పుష్టి, క్రియ మరియు వాక్దేవి సరస్వతి; అలాగే సంధ్య, రాత్రి కూడా—ఇవన్నీ నీ నుండే జన్మించాయి।

Verse 46

सूर्यायुतानामयुतप्रभाव नमो ऽस्तु ते चन्द्रसहस्रगौर / नमो ऽस्तु ते वज्रपिनाकधारिणे नमोस्तु ते देव हिरण्यवाससे

సూర్యాయుతాలంత అయుతప్రభావముగలవాడా, సహస్ర చంద్రులవలె గౌరవర్ణుడా—నీకు నమస్కారం. వజ్రం, పినాకం ధరించినవాడా; హే దేవా, హిరణ్యవాససా—నీకు నమస్కారం.

Verse 47

नमोस्तु ते भस्मविभूषिताङ्ग नमो ऽस्तु ते कामशरीरनाशन / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यरेतसे नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवाससे

భస్మవిభూషితాంగుడా, నీకు నమస్కారం. కామదేహనాశకుడా, నీకు నమస్కారం. హే దేవా, హిరణ్యరేతసే (సువర్ణవీర్యుడా), నీకు నమస్కారం. హే దేవా, హిరణ్యవాససా, నీకు నమస్కారం.

Verse 48

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्ययोने नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यनाभ / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यरेतसे नमो ऽस्तु ते नेत्रसहस्रचित्र

హే దేవా! హిరణ్యయోని, నీకు నమస్కారం; హే దేవా! హిరణ్యనాభ, నీకు నమస్కారం. హే దేవా! హిరణ్యరేతస, నీకు నమస్కారం; సహస్ర నేత్రవిచిత్రా, నీకు నమస్కారం.

Verse 49

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवर्ण नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यकेश / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवीर नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यदायिने

హే దేవా! హిరణ్యవర్ణా, నీకు నమస్కారం; హే దేవా! హిరణ్యకేశా, నీకు నమస్కారం. హే దేవా! హిరణ్యవీరా, నీకు నమస్కారం; హే దేవా! హిరణ్యదాయినే, నీకు నమస్కారం.

Verse 50

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यनाथ नमो ऽश्तुते देव हिरण्यनाद / नमो ऽस्तु ते देव पिनाकपाणे नमो ऽश्तुते ते शङ्कर नीलकण्ठ

హే దేవా! హిరణ్యనాథా, నీకు నమస్కారం; హే దేవా! హిరణ్యనాదా, నీకు నమస్కారం. హే దేవా! పినాకపాణే, నీకు నమస్కారం; హే శంకరా! నీలకంఠా, నీకు నమస్కారం.

Verse 51

एवं संस्तूयमानस्तु व्यक्तो भूत्वा महामतिः / देवदेवो जगद्योनिः सूर्य कोटिसमप्रभः

ఇలా స్తుతింపబడుతుండగా ఆ మహామతి దేవదేవుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు—జగత్తుకు మూలకారణుడు, కోటి సూర్యుల సమాన ప్రభతో.

Verse 52

आबभाषे कृपाविष्टो महादेवो महाद्युतिः / वक्त्रकोटिसहस्रेण ग्रसमान इवांबरम्

కరుణతో నిండిన మహాద్యుతి మహాదేవుడు పలికాడు—కోటి సహస్ర ముఖాలతో ఆకాశాన్ని మింగుతున్నట్లుగా.

Verse 53

कंबुग्रीवः सुज ठरो नानाभूषणभूषितः / नानारत्नविचित्राङ्गो नानामाल्यानुलेपनः

శంఖసమానమైన గ్రీవ కలవాడు, సుగఠితుడు, నానావిధ ఆభరణాలతో అలంకృతుడు; నానారత్నాలతో విచిత్రమైన అంగాలు కలవాడు, నానామాల్యాలు మరియు సుగంధ లేపనాలతో శోభించెను.

Verse 54

पिनाकपाणिर्भगवान्सुरपूज्यस्त्रिशूलधृक् / व्यालय ज्ञोपवीती च सुराणामभयङ्करः

పినాకాన్ని చేతబట్టి ఉన్న భగవంతుడు, దేవతలచే పూజ్యుడు, త్రిశూలధారి; సర్పాన్ని యజ్ఞోపవీతంగా ధరించినవాడు, దేవులకు అభయాన్ని ప్రసాదించువాడు.

Verse 55

दुन्दुभिस्वरनिर्घोषः पर्जन्यनिनदोपमः / मुक्तो हासस्तदा तेन सर्वमापूरयञ्जगत्

దుందుభి ధ్వనిలా ఘనంగా మ్రోగి, వర్షమేఘ గర్జనతో సమానంగా; అప్పుడు ఆయన విడిచిన హాస్యం సమస్త జగత్తును నింపివేసెను.

Verse 56

तेन शब्देन महता चावां भीतौ महात्मनः / अथोवाच महादेवः प्रीतो ऽहं सुरसत्तमौ

ఆ మహాశబ్దంతో, ఓ మహాత్మా, మేమిద్దరం భయపడితిమి. అప్పుడు మహాదేవుడు పలికెను—ఓ దేవశ్రేష్ఠులారా, నేను ప్రసన్నుడను.

Verse 57

पश्यतां च महायोगं भयं सर्व प्रमुच्यताम् / युवां प्रसूतौ गात्रेभ्यो मम पूर्वं सनातनौ

నా ఈ మహాయోగాన్ని దర్శించి, సమస్త భయాన్ని విడిచిపెట్టండి. మీరు ఇద్దరూ నా గాత్రాల నుండే పూర్వమే ప్రసూతులై, సనాతనులై ఉన్నారు.

Verse 58

यं मे दक्षिणो बाहुर्ब्रह्मा लोकपितामहः / वामो बाहुश्च मे विष्णुर्नित्यं युद्धेष्वनिर्जितः

నా కుడి భుజం లోకపితామహుడైన బ్రహ్మ; నా ఎడమ భుజం విష్ణువు—యుద్ధాలలో నిత్యం అజేయుడు।

Verse 59

प्रीतो ऽहं युवयोः सम्यग्वरं दद्यां यथैप्सितम् / ततः प्रहृष्टमनसौ प्रणतौ पादयोः प्रभोः

నేను మీ ఇద్దరిపై సమ్యకంగా ప్రసన్నుడను; మీరు కోరినట్లే వరం ఇస్తాను. అప్పుడు వారు హర్షితమనసులతో ప్రభువు పాదాలకు నమస్కరించారు।

Verse 60

अब्रूतां च महादेवं प्रसादाभिमुखं स्थितम् / यदि प्रीतिः समुत्पन्ना यदि देयो वरश्च ते / भक्तिर्भवतु नौ नित्यं त्वयि देव सुरेश्वर

ప్రసాదాభిముఖంగా నిలిచిన మహాదేవునితో వారు అన్నారు—మీకు ప్రీతి కలిగితే, వరం ఇవ్వదగినదైతే, ఓ దేవా సురేశ్వరా, మీయందు మా భక్తి నిత్యంగా ఉండుగాక।

Verse 61

देवदेव उवाच एवमस्तु महाभागौ सृजतां विपुलाः प्रजाः / एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवातरधाद्विभुः

దేవదేవుడు పలికెను—అలాగే కావుగాక, ఓ మహాభాగులారా; విస్తారమైన ప్రజలను సృష్టించండి. ఇలా చెప్పి ఆ విభువు భగవంతుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు।

Verse 62

एष एव मयोक्तो वः प्रभावस्तस्य धीमतः / एतद्धि परमं ज्ञानमव्यक्तं शिवसंज्ञितम्

ఇదే నేను మీకు ఆ ధీమంతుని ప్రభావంగా చెప్పినది; ఇదే పరమ జ్ఞానం—అవ్యక్తం, ‘శివ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధం।

Verse 63

एतत्सूक्ष्ममचिन्त्यं च पश्यन्ति ज्ञ३नचक्षुषः / तस्मै देवाधिदेवाय नमस्कारं प्रकुर्महे / महादेव नमस्ते ऽस्तु महेश्वर नमो ऽस्तु ते

ఈ సూక్ష్మమూ అచింత్యమూ అయిన తత్త్వాన్ని జ్ఞానచక్షువులు దర్శిస్తారు. ఆ దేవాధిదేవునికి మేము నమస్కారం చేస్తాము. ఓ మహాదేవా, నీకు నమస్కారం; ఓ మహేశ్వరా, నీకు ప్రణామం.

Verse 64

सूत उवाच एतच्छ्रुत्वा गताः सर्वे सुराः स्वं स्वं निवेशनम् / नमस्कारं प्रकुर्वाणाः शङ्कराय महात्मने

సూతుడు పలికెను—ఇది విని సమస్త దేవతలు తమ తమ నివాసాలకు వెళ్లారు; మహాత్ముడైన శంకరునికి నమస్కారం చేస్తూ వెళ్లారు.

Verse 65

इमं स्तवं पठिद्यस्तु चेश्वरस्य महात्मनः / कामांश्च लभते सर्वान् पापेभ्यश्च प्रमुच्यते

మహాత్ముడైన ఈశ్వరుని ఈ స్తవాన్ని ఎవడు పఠిస్తాడో, అతడు అన్ని కోరికలను పొందుతాడు మరియు పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 66

एतत्सर्वं तदा तेन न विष्णुना प्रभविष्णुना / महादेवप्रसादेन ह्युक्तं ब्रह्म सनातनम् / एतद्वः सर्वमाख्यातं मया माहेश्वरं बलम्

ఇది అంతా అప్పట్లో ప్రభవిష్ణువైన విష్ణువు చెప్పినది కాదు; మహాదేవుని ప్రసాదంతో సనాతన బ్రహ్మనే పలికాడు. ఈ సమస్తం—మాహేశ్వర బలాన్ని—నేను మీకు వివరించాను.