Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

एतत्सूक्ष्ममचिन्त्यं च पश्यन्ति ज्ञ३नचक्षुषः / तस्मै देवाधिदेवाय नमस्कारं प्रकुर्महे / महादेव नमस्ते ऽस्तु महेश्वर नमो ऽस्तु ते

etatsūkṣmamacintyaṃ ca paśyanti jña3nacakṣuṣaḥ / tasmai devādhidevāya namaskāraṃ prakurmahe / mahādeva namaste 'stu maheśvara namo 'stu te

ఈ సూక్ష్మమూ అచింత్యమూ అయిన తత్త్వాన్ని జ్ఞానచక్షువులు దర్శిస్తారు. ఆ దేవాధిదేవునికి మేము నమస్కారం చేస్తాము. ఓ మహాదేవా, నీకు నమస్కారం; ఓ మహేశ్వరా, నీకు ప్రణామం.

etatthis
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd; प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
sūkṣmamsubtle
sūkṣmam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsūkṣma (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd; प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन); agreeing with etat
acintyaminconceivable
acintyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-cintya (प्रातिपदिक; नञ्-पूर्वक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd; प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन); agreeing with etat
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चय-अव्यय)
paśyantithey see
paśyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश्) (धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
jñāna-cakṣuṣaḥthose with the eye of knowledge
jñāna-cakṣuṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक) + cakṣus (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st; प्रथमा), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: jñānena cakṣuḥ yasya/yeṣām (instrumental-determinative sense)
tasmaito him
tasmai:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Dative (4th; चतुर्थी), Singular (एकवचन)
deva-adhi-devāyato the god over gods
deva-adhi-devāya:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + adhi (उपसर्ग/अव्यय) + deva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (4th; चतुर्थी), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: devānām adhi devaḥ (over-god)
namaskāramsalutation
namaskāram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnamaskāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd; द्वितीया), Singular (एकवचन)
prakurmahewe offer / we perform
prakurmahe:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + √kṛ (कृ) (धातु)
FormPresent tense (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 1st person (उत्तमपुरुष), Plural (बहुवचन)
mahādevaO Mahādeva
mahādeva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th; सम्बोधन), Singular (एकवचन)
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootnamaḥ (अव्यय/निपात)
FormParticle/indeclinable used in salutation (नमः-निपात)
teto you
te:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormDative (4th; चतुर्थी), Singular (एकवचन)
astumay it be
astu:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्) (धातु)
FormImperative/benedictive sense (लोट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
maheśvaraO Maheśvara
maheśvara:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th; सम्बोधन), Singular (एकवचन)
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootnamaḥ (अव्यय/निपात)
FormParticle/indeclinable used in salutation (नमः-निपात)
astumay it be
astu:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्) (धातु)
FormImperative/benedictive sense (लोट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
teto you
te:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormDative (4th; चतुर्थी), Singular (एकवचन)