
దైవ ప్రేరణ, సామాజిక అధికారము, సంతానసంపద, వర్షము ద్వారా పౌష్టిక సమృద్ధిని స్థిరపరచి—గృహజీవితమునూ ప్రజాజీవితమునూ విజయాన్ని నిలిపే అనువాకము. ఉపవిషయాలు: సరస్వతీ పోషణనిచ్చి ఇష్టనిధులను ప్రసాదించునది; సవితృదేవుని సత్యసవము (సత్యప్రేరణ) సంకల్పాన్ని నడిపి ధనసాధనను ఆకర్షించునది; సభా–సమితులలో రక్షితమైన, ప్రభావవంతమైన వాక్చాతుర్యముతో విజయము; వర్చస్సు (తేజస్సు) పెరిగి ప్రత్యర్థులపై పోటీ-అధిక్యత; ధాతృ, ప్రజాపతి వంటి ‘స్థాపక’ దేవతలచే గృహస్థితి స్థిరీకరణ, వర్ష-సారవంతతతో అభివృద్ధి.
ఈ ఒక్క మంత్రంతో కూడిన పౌష్టిక సూక్తం, ‘ఎంచుకున్న ధనసంపదలు’ (vāryāṇi) పుట్టి వికసించే అక్షయమైన, పోషించే స్తనముగా సరస్వతీదేవిని ఆహ్వానిస్తుంది. ఆనందాన్ని ప్రసాదించే, అనుగ్రహాన్ని కోరబడే, సులభంగా పిలువదగిన, ఉదారిణిగా ఆమెను స్తుతించడం ద్వారా—ఆమె ప్రవహించే సమృద్ధి వల్ల విలువైన వస్తువుల స్థిర వృద్ధి, ఐశ్వర్యం, క్షేమం లభించునట్లు ఈ మంత్రం లక్ష్యంగా ఉంచుతుంది.
అథర్వవేదం 7.12 సభ (సభా) మరియు సమితి (మండలి) లో ప్రవేశించేటప్పుడు రక్షణ, ఆమోదం, ప్రభావవంతమైన వాక్చాతుర్యంతో సామాజిక విజయాన్ని పొందేందుకు చేసే మంత్రరూప ఆకర్షణ. ఇందులో సభా–సమితులను ప్రజాపతి యొక్క సమ్మతితో కూడిన “కుమార్తెలు”గా చిత్రించి, మండలి భాగ్యంలోని గుర్తింపబడిన వాటా కోసం ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తుంది; అలాగే శ్రోతల మనస్సును తిప్పి వక్త వైపు దృష్టి, సమ్మతి ఆకర్షించే మనస్సు-మార్పు సూత్రాన్ని ప్రయోగిస్తుంది.
ఈ సంక్షిప్త ఆథర్వణ శత్రునాశన సూక్తం సౌర్య ఉపమానంతో కార్యసాధన చేస్తుంది: ఉదయంలో సూర్యుడు నక్షత్రాల కాంతిని మించి వాటి వెలుగును ‘తీసుకున్నట్లు’, అలాగే సాధకుడు శత్రుత్వ ప్రత్యర్థుల వర్చస్సు (తేజస్సు, కార్యసామర్థ్యం, ప్రతిష్ఠ)ను కర్మకాండ ద్వారా తనవైపు ఆకర్షించుకుంటాడు. ఇది రెండు మంత్రాల మంత్రోపాయం; సమీపిస్తున్న సపత్నులను (పోటిదారులు/శత్రువులు) బహిర్గతం చేసి, వారిని శక్తిహీనులుగా చేస్తుంది—పఠకుడు విజయ తేజస్సుతో నిలిచినపుడు వారు ‘నిద్రించిన’ స్థితిలో మిగులుతారు.
ఈ నాలుగు మంత్రాల సవితృ స్తోత్రం దేవుని “సత్య ప్రేరణ” (సత్యసవ)ను ఆశ్రయించి, ఉపాసకుని సంకల్పం/బుద్ధి (మతి)ని శుభ మార్గంలో స్థిరపరచి, కావలసిన వరాలు (వార్యాణి)—ప్రత్యేకంగా పశుసంపద మరియు స్థిరమైన ఐశ్వర్యం—ఆకర్షించేందుకు ఉద్దేశించబడింది. “మొదటి తండ్రి”కి సవితృ దేవుడు ఆదిలోనే ఉన్నతత్వం మరియు విశాల స్థలాన్ని ప్రసాదించిన కార్యాన్ని స్మరింపజేస్తూ, ప్రస్తుత సమృద్ధిని ధర్మరూపమైన సృష్టిక్రమం మరియు పితృపారంపర్య క్షేమం కొనసాగింపుగా ప్రతిపాదిస్తుంది.
ఈ ఒక్క మంత్రపు పౌష్టిక సూక్తం సవితృదేవుని వద్ద “సత్యసవా” (నిజంగా ప్రేరేపించే) అనుగ్రహాన్ని వేడుకుంటుంది—అది సుందరమైనది, వివేకవంతమైనది, సమస్తులకు హితకరమైనది. సంపదను సమృద్ధిగా “పాలుగా దోచుకోగల”దిగా—వెయ్యి ధారలుగా ప్రవహించేదిగా—చిత్రిస్తుంది; అట్టి సంపదను భగుడు ఒక్కొక్కరికి వారి న్యాయమైన భాగంగా పంచి, క్షేమాన్ని మరియు కోరతగిన శుభభాగ్యాన్ని ప్రసాదించుగాక అని ప్రార్థిస్తుంది.
ఈ ఏకమంత్ర పౌష్టిక సూక్తం సవితృదేవుని మరియు బృహస్పతిని ప్రార్థిస్తూ, యజమాని/లబ్ధిదారుని ప్రాణశక్తి, స్పష్టబుద్ధి, మరియు సామాజికంగా ప్రకాశించే ‘సౌభాగ్యం’ విస్తరించమని వేడుకుంటుంది. ఆ వ్యక్తి సంపూర్ణంగా ‘విజయానికి సిద్ధంగా’ ఉండి, అడ్డంకులను దాటిపోగలిగి, సమస్త దేవతల సమ్మతి మరియు అనుగ్రహంతో—ధృవీకరించే దివ్య సభగా—ఆహ్వానింపబడాలని కోరుతుంది.
ఈ సంక్షిప్త పౌష్టిక సూక్తం ధాతృ, సవితృ, ప్రజాపతి, అగ్ని, త్వష్టృ, విష్ణు వంటి ధర్మం మరియు వృద్ధిని ‘స్థాపించే’ దేవతలను ఆహ్వానించి, హవిస్సును స్వీకరించి యజమాని గృహసౌభాగ్యాన్ని స్థిరపరచమని ప్రార్థిస్తుంది. దీని శక్తి జీవనాధారమైన నివాసాన్ని దృఢం చేయడం, ఇంటిలో ఉత్తమమైన వస్తువులు/సంపదను నిలిపివేయడం, మరియు శిరోమణి లక్ష్యమైన సంతానప్రాప్తిని కలిగించడం—అనేక దేవతల ఏకసమ్మతిగా—అనే భావంలో ఉంది. ‘ధా-’ (స్థాపించు) అనే భావంతో, నివాసం, ద్రవిణం (సంపద), వంశపారంపర్యం—ఈ మూడింటినీ యజమాని జీవితంలో స్థాపితమైన శ్రేయస్సుగా ఈ సూక్తం ముద్రిస్తుంది.
AV 7.18 ఒక సంక్షిప్త వర్ష-బలవంత హిమ్నం. ఇందులో మేఘాన్ని ముద్రించబడిన పాత్ర/చర్మసంచిలా భావించి, దానిని చీల్చి ఆకాశీయ జలాలు సమాజంపై కురియాలని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. భూమిని స్వీకరించే క్షేత్ర-దేహంగా, ధాతృను ‘జలచర్మాన్ని తెరచే’ విశ్వ నియంత్రకుడిగా ఆహ్వానించి, వినాశకరంగా కాక పోషకంగా ఉండే వర్షాన్ని స్థిరపరుస్తుంది. రెండో మంత్రం లక్ష్యాన్ని కేవలం వర్షానికే పరిమితం చేయకుండా సమతుల్య వాతావరణంగా విస్తరిస్తుంది—దహించే కరువు, ప్రాణాంతక హిమం లేకుండా—సోమం (శుభ జీవశక్తి/యజ్ఞక్రమం) నివసించే చోట క్షేమం, సారవంతత ప్రబలేలా చేస్తుంది.
ఈ ఒక్క శ్లోకపు పౌష్టిక సూక్తం ప్రజాపతి మరియు ధాతృ యొక్క సంతానోత్పత్తి, స్థిరీకరణ శక్తులను ఏకాగ్రపరచి, దృఢంగా “స్థాపితమైన” మరియు సదాశయంతో ఉన్న సంతానాన్ని ప్రసాదించమని కోరుతుంది. అలాగే గృహసామరస్యాన్ని—బంధువులు “ఏకమతంగా, ఏకమనస్సుతో, ఒకే గర్భం/మూలం నుండి వచ్చినవారిగా” ఉండాలని—అభ్యర్థిస్తుంది. చివరికి పుష్టిపతి, యజమాని/పోషకుని కేంద్రంగా నిలిచే నిరంతర వృద్ధి మరియు సుస్థిర సమృద్ధి అనే వరాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
ఈ ఆరు ఋచల స్తోత్రం దైవిక సమ్మతి, అనుగ్రహప్రదాత అయిన అనుమతిని ప్రార్థిస్తుంది—యజమానుని గురించి “శుభంగా ఆలోచించి”, దేవతల మధ్య హవిస్సును ఆమోదించి స్థిరపరచమని. ఆమె సమ్మతి లభిస్తే యజ్ఞం నిర్బంధరహితంగా, ఫలప్రదంగా సాగి క్షేమం, మంచి పొలాలు, బలమైన కుమారులు, సుసంపన్నంగా జనించిన సంతానం కలుగుతాయని కోరుతుంది. ఈ స్తోత్రంలోని శక్తి—కర్మకాండను దేవతలచే అంగీకరింపబడిన, రక్షితమైన ఫలితసిద్ధిగా మార్చడంలో ఉంది; సమ్మతియే సంపదకూ గృహవంశ నిరంతరతకూ ద్వారం అవుతుంది.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.