Opening the text

ఇంద్రకేంద్రిత రక్షణ, విజయం ప్రధానంగా నిలిచే ఈ అనువాకంలో, సంక్షిప్త మంత్రచార్మాల ద్వారా భయరహితత్వం, రక్షణ స్థిరపడతాయి; యజ్ఞస్థలం స్థిరీకరించబడుతూ సంపద కూడా ఆహ్వానించబడుతుంది. సూత్రామా-ఇంద్రుడు భయరహితత్వానికి, సామాజిక భద్రతకు హామీదారుగా వర్ణితుడు. శత్రువులపై అభిచార ప్రయోగాలు—వారిని తరిమివేయడం, అడ్డంకులను ఛేదించడం, హృదయ/శరీర పీడలను తొలగించడం—చెప్పబడతాయి. గృహస్థితిలో ధ్రువంగా సంపదను నిలిపి, శుభనివాసాన్ని స్థాపించే విధానాలు ఉన్నాయి. యజ్ఞక్రమశుద్ధి కోసం బర్హిస్/హవిస్ సమర్పణ-ప్రేరణ, వేది పరిమితి-ఆవరణ వంటి నియమాలు సూచించబడతాయి. చివరగా సామరస్యము (సాంమనస్య) మరియు నాయకత్వ స్థిరత్వం కూడా లక్ష్యంగా ఉంచబడుతుంది.
ఈ ఒక్క మంత్ర హిమ్నంలో సుత్రామా (“మంచి రక్షకుడు”)గా ఇంద్రుని ఆహ్వానించి, ఆయన కృపామయ రక్షణను పొందుతూ, శత్రుత్వాన్ని తిప్పికొట్టి, నిర్భయత్వాన్ని స్థాపించమని ప్రార్థిస్తుంది. అలాగే ఇంద్రుని రక్షణశక్తి కింద సంపద, ప్రతిష్ఠ, విజయబలాన్ని ఏకీకరించే “ఉత్తమ వీరత్వాధిపత్యం” (సువీర్య)ను ప్రసాదించమని కోరుతుంది.
ఈ ఒక్క శ్లోకమున్న అథర్వవేద మంత్రం సుత్రామా (“మంచి రక్షకుడు”) అయిన ఇంద్రుని ఆహ్వానించి, పఠించువాడి మరియు అతని సమాజం నుండి శత్రుత్వం, దురభిప్రాయం, ద్వేషాన్ని దూరంగా తోసివేయమని కోరుతుంది. దీని శక్తి అపోత్రోపాయకమైనది (ద్వేషాలను తరిమివేయడం) మరియు సామాజిక-నైతికమైనది (భద్ర-సౌమానసము—శుభకరమైన సౌహార్దాన్ని స్థాపించడం) రెండింటిగా వర్ణించబడుతుంది. భద్రత మరియు సమరసతను, ఉపాసకుని పట్ల ఇంద్రుని అనుకూల మనస్సు (సుమతి) ప్రసాదించే వరాలుగా ఈ సూక్తం ప్రతిపాదిస్తుంది.
ఈ ఏకఋచా యుద్ధమంత్రం యుద్ధక్రోధమైన మన్యు శక్తితో బలపరచబడిన ఇంద్రుని ఆహ్వానించి, శత్రుత్వ దాడిచేసే ప్రత్యర్థిపై ఉప్పొంగి దూసుకెళ్లి, వృత్రసదృశమైన అన్ని అడ్డంకులను ఛేదించమని కోరుతుంది. దీని ప్రభావం అపోత్రోపాయకం మరియు అభిచారికం: శత్రువు ప్రతిఘటనను వ్యర్థం చేసి, సాధకుని ముందడుగును “అప్రతిహతం”గా చేయడం దీని లక్ష్యం.
ఈ ఏకమంత్ర అథర్వవేదీయ సామ్మనస్య (సామరస్య) మంత్రంలో “ధృవ” (స్థిర) హవిని ఆధారంగా చేసుకొని, స్థిరపరిచే యజ్ఞసారంగా సోమాన్ని అవతరింపజేస్తారు. కేవలీ (“ఏకాధిపతి/అప్రతిహత నాయకుడు”) అయిన ఇంద్రుని ప్రార్థించి, విశః (కులాలు/ప్రజలు) ఒకే మనస్సుగా ఏకమై, సముదాయ స్థిరత్వం మరియు సమన్విత కార్యాచరణ బలపడాలని కోరుతుంది.
ఈ సంక్షిప్త శత్రునాశన సూక్తం జంటగా ఉన్న శత్రుత్వ శక్తులను తరిమివేస్తుంది—ఒకవైపు చీకటి మరణ-పక్షులుగా, మరొకవైపు శత్రువు హృదయం, శరీరంలో కూరుకుపోయిన “దహించే/చీల్చే” వేదనకారులుగా వాటిని ఊహిస్తుంది. వక్త తన బలవంతపు ఆధిపత్యాన్ని ప్రకటిస్తూ—ఎత్తి, బయటకు తోసి, చివరికి బంధించి—అశుభ సూచనలు వెనుదిరిగేలా చేస్తాడు; అలాగే దోషి జీవశక్తి (ప్రత్యేకించి లైంగిక సామర్థ్యం) నియంత్రితమవుతుంది. అందువల్ల ఈ సూక్తం ప్రమాదాన్ని నిర్వీర్యం చేసి సామాజిక క్రమాన్ని నిలుపుటకు ఉద్దేశించిన, తరిమివేత-మరియు-బంధన అపోత్రోపాయిక మంత్రంగా పనిచేస్తుంది.
ఈ ఒక్క శ్లోకమైన అథర్వవేద మంత్రం గృహసంపదను దృఢంగా స్థిరపరచి, శత్రుత్వ సూచక అపశకునాలు మరియు దోపిడీ స్వభావపు హానికర శక్తులను దూరం చేస్తుంది. స్థిరంగా నిలిచిన పశుసంపద, కదలని పర్వతాల ప్రతిమలతో ఇంటిని సమన్వయపరచి, ప్రమాదాన్ని (తోడేళ్ల రూపకంగా) ‘స్థానపరచి’ అది తిరుగాడి యజమానికి హాని చేయలేని విధంగా కట్టడి చేస్తుంది. ఈ సూక్తి శక్తి అపోత్రోపాయిక స్థిరీకరణలో ఉంది: నివాసాన్ని సంపద, భద్రతలు లీక్ కాకుండా నిలిచే, సురక్షితమైన పాత్రగా చేయడం.
ఈ సూక్తం యజ్ఞ-చట్రంలో నిలిచిన పౌష్టిక–స్వస్త్యయన గీతం. విజయానికి ఆధారమైన సమస్త సహాయాలను—మనస్సు/సంకల్పం, పశుసంపద, యజమానులు/పోషకులు, మంత్రశక్తి, దేవానుగ్రహం—ఒకే సమన్విత ఫలితంగా ఏకీకరిస్తుంది. ఇంద్రుని ‘సమ్-’ (కలిపి, సమేతంగా) యజ్ఞాన్ని మరియు దాని వనరులను నడిపించమని ప్రార్థిస్తారు; సంక్షిప్త స్వాహా-సూత్రాలు ఆహుతిని సమర్పించి, అది లోకత్రయమంతటా ఫలప్రదంగా నిలిచేలా స్థిరపరుస్తాయి. ఈ గీతబలం ఏకత్వంలోనే ఉంది: మానవ సంకల్పం, యాజ్ఞిక వాక్కు, దైవ సమ్మతి—మూడింటినీ ఒకే రేఖలో నిలిపి, యాగం సరిగా దిగిపడి క్షేమం మరియు వీర్యాన్ని ప్రసాదించునట్లు చేస్తుంది.
ఈ ఏకమంత్ర సూక్తం శ్రౌత విధానంలోని “ప్రేషణ” (dispatch) సూత్రంగా, బర్హిస్ మరియు హవిస్ను ఘృతంతో అభిషేకించి, అనంతరం ఆ ఆహుతిని ఇంద్రునికి కర్మక్రమంగా పంపిస్తుంది. ఇంద్రుని పేరుతో పాటు వసువులు, మరుతులు, విశ్వేదేవాఃలను పేర్కొనడం ద్వారా, ఈ అర్పణం దివ్యసహచర్యంతో, విశ్వసభలో సామాజిక-కాస్మిక సమ్మతితో సాగుతుందని సూచించి, దేవతాసనంలో స్వీకృతి నిశ్చయమవుతుంది. ఈ సూక్తశక్తి దాని కార్యాత్మక క్రమంలోనే ఉంది: అభిషేకం → దివ్యగణాలతో ఏకీకరణ → ‘స్వాహా’ అనే ముద్రాకార పిలుపుతో ఆహుతిని తగిన గ్రహీతకు దిశానిర్దేశం చేయడం.
ఈ ఏకమంత్ర సూక్తం వేదికై రక్షణాత్మక పరివేష్టనం (పరి-ధా/పరి-స్తరణ)గా నిలుస్తుంది. యజ్ఞస్థలాన్ని జీవశక్తిగా భావించి, దానిని సరిగా పరచి, సరిహద్దులు కట్టి, కాపాడాలని ప్రార్థిస్తుంది. నిద్ర వంటి అసురక్షిత స్థితుల్లో ప్రత్యేకంగా, తన “స్వకీయ” (జామి)—మనుషులు, వస్తువులు, యజ్ఞోపకరణాలు—దొంగిలింపబడకూడదని వేడుకుంటుంది. యజమానుని పరిధిలో స్థిరమైన సంపదకు చిహ్నాలుగా బంగారు, హరితఛాయ గల హోతృ-ఆసనం మరియు నిష్కాన్ని ఆధారంగా నిలిపి శ్రేయస్సును బలపరుస్తుంది.
ఈ ఒక్క మంత్ర శాంతి-చార్మం దుఃస్వప్నం—అశుభమో భయంకరమో అయిన కలలు—మరియు వాటి వల్ల కలుగుతాయని నమ్మే దురదృష్టాన్ని తిరిగి తిప్పివేస్తుంది. “నేను దానిని అన్ని వైపులా తిరిగి పంపుతున్నాను” అనే బలమైన వాచిక క్రియ ద్వారా, కలల నుంచి పుట్టే పాపాన్ని హిమ్నం త్రోసివేసి, భూతి (వృద్ధి, క్షేమం)ను పునఃస్థాపిస్తుంది. నిద్ర అనే సరిహద్దు-క్షణంలో ఉంచే అపోత్రోపాయిక్ ముద్రలా ఇది పనిచేసి, మేల్కొనే జీవితంలో హాని వ్యక్తమయ్యే ముందే దానిని తిరగదీస్తుంది.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.