Atharva Veda 5.19.5: Kanda 5, Anuvaka 2, Sukta 19, Mantra 5

Sukta 19

Sanskrit (Devanagari)

क्रू॒रम॑स्या आ॒शस॑नं तृ॒ष्टं पि॑शि॒तम॑स्यते । क्षी॒रं यद॑स्याः पी॒यते॒ तद् वै पि॒तृषु॒ किल्बि॑षम्

Recitation with translationAtharva Veda 5.19.5

IAST Transliteration

krūrám asyā́ āśásanaṁ tṛṣṭáṁ piśitám asyate | kṣīráṁ yád asyā́ḥ pī́yate tád vái pitṛ́ṣu kílbiṣam ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Cruel is the eating of her—her flesh is devoured in greedy thirst; and the milk of her that is drunk, that verily is guilt among the Fathers.

Translation

ఆమెను భక్షించడం క్రూరం—తృష్ణతో లోభించి ఆమె మాంసాన్ని తింటారు. ఆమె పాలు ఏవి త్రాగబడతాయో, అది పితృలలో నిశ్చయంగా పాపం/కల్మషం.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• क्रूरम्: cruel, harsh
• क्रूरम्: Karma (विशेषणरूपेण ‘आशसनम्’ इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: क्रूर (प्रातिपदिक)

• अस्याः: of her
• अस्याः: सम्बन्ध (genitive: ‘of her’)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आशसनम्: eating/consumption; devouring
• आशसनम्: Kartā (वाक्ये ‘अस्यते’ इत्यस्य कर्तृपदम्)
• Type: Noun
• Root: आ-शस् (धातु) → आशसन (कृदन्त-प्रातिपदिक; भाव/करणार्थ)

• तृष्टम्: parched/dried; hard
• तृष्टम्: Karma (विशेषणरूपेण ‘पिशितम्’ इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: तृष् (धातु) → तृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; भूतकृदन्त)

• पिशितम्: flesh, meat
• पिशितम्: Karma (यत् ‘अस्यते’—भक्ष्यते)
• Type: Noun
• Root: पिशित (प्रातिपदिक; ‘मांस’)

• अस्यते: is eaten/consumed
• अस्यते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु; ‘भक्ष्/अद्’ अर्थे वैदिकप्रयोगः)

• क्षीरम्: milk
• क्षीरम्: Karma (यत् ‘पीयते’)
• Type: Noun
• Root: क्षीर (प्रातिपदिक)

• यत्: which/that
• यत्: Karma (सम्बन्धसूचकं—‘that which’)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्याः: of her
• अस्याः: सम्बन्ध (genitive: ‘of her’)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पीयते: is drunk
• पीयते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु; ‘पिब्’ अर्थे) → पीयते (कर्मणि)

• तत्: that
• तत्: Kartā/प्रत्यवस्थान (copular subject: ‘that indeed is…’)
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वै: indeed
• वै: सम्बोधक/निपात (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (निपात)

• पितृषु: among the Fathers (manes)
• पितृषु: Adhikaraṇa (locative: ‘among/in the fathers/manes’)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• किल्बिषम्: sin, guilt, offence
• किल्बिषम्: प्रत्यय (predicate noun with implied ‘अस्ति’)
• Type: Noun
• Root: किल्बिष (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition

Devata: Pitṛs (as moral witnesses) and brahma-tejas (as sanctioning force)

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara