Atharva Veda 5.19.4: Kanda 5, Anuvaka 2, Sukta 19, Mantra 4

Sukta 19

Sanskrit (Devanagari)

ब्र॒ह्म॒ग॒वी प॒च्यमा॑ना॒ याव॒त् साभि वि॒जङ्ग॑हे । तेजो॑ रा॒ष्ट्रस्य॒ निर्ह॑न्ति॒ न वी॒रो जा॑यते॒ वृषा॑

Sanskrit recitationAtharva Veda 5.19.4

IAST Transliteration

brahma-gavī́ pacyámānā yā́vat sā́bhí vijáṅgahe | téjo rāṣṭrásya nír-hanti ná vīró jā́yate vṛ́ṣā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

So long as the Brahman’s cow is being cooked, so long she assails: she smites away the kingdom’s fiery might; no hero, no bull-like champion is born.

Translation

బ్రాహ్మణుని గోవును వండుతున్నంతకాలం ఆమె ప్రతిఘాతం చేస్తూనే ఉంటుంది. ఆమె రాజ్యపు తేజస్సును నిర్మూలిస్తుంది; వీరుడూ పుట్టడు, వృషభసముడైన యోధుడూ జన్మించడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ब्रह्मगवी: the ‘brahma-cow’ (sacred cow/ritual cow)
• ब्रह्मगवी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मगवी (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + गवी)

• पच्यमाना: being cooked / while being cooked
• पच्यमाना: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: √पच् (पचति) → पच्यमान (वर्तमान-कर्मणि कृदन्त)

• यावत्: as long as / so long as
• यावत्: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)

• सा: she
• सा: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अभि: towards, against
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• विजङ्गहे: we move about / we bestir ourselves / we go forth
• विजङ्गहे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: वि + √जङ्घ्/जङ्ग् (आत्मनेपद; जङ्गते) (वेदिक-रूप: ‘विजङ्गहे’ = १ पु. बहु. आत्मनेपद, लट्/विधिलिङ्-प्रायः)

• तेजः: splendour, vigor, fiery power
• तेजः: कर्म
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)

• राष्ट्रस्य: of the kingdom/realm
• राष्ट्रस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: राष्ट्र (प्रातिपदिक)

• निः: out, away
• निः: —
• Type: Indeclinable
• Root: निः/निर् (उपसर्ग/अव्यय)

• हन्ति: strikes down, destroys
• हन्ति: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √हन् (हन्ति)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• वीरः: a hero, a man (valiant one)
• वीरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• जायते: is born, arises
• जायते: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √जन् (जायते)

• वृषा: a bull; (fig.) a virile/strong male
• वृषा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वृषन्/वृष (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition

Devata: Brahma-tejas embodied in the brahma-gavī; also rāṣṭra-tejas (royal splendour) as affected entity

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: bhayankara

Secondary: raudra