Opening the text

Rishi: Atharvanic/anonymous (as typical for many AV domestic-apotropaic verses; hymn-level attribution varies by anukramaṇī tradition)
Devata: Apotropaic address to misfortune/hostile agents (alakṣmī-type personifications rather than a single deva)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; AV 12.4 largely uses anuṣṭubh-like cadence)
AV 12.4 గృహ-అపోత్రోపాయిక (అపశకున నివారణ) సూక్తం. ఇది ఇంటి నాశనానికి దాగి ఉన్న మూలాలను—అగ్ని ప్రమాదం, ఆస్తి నష్టం, వ్యాధి, శత్రుత్వ మంత్రతంత్రాలు—పేరు పెట్టి బయటపెట్టి, వాటిని తరచుగా అమంగళ స్త్రీరూప శక్తులు మరియు అపశకున లక్షణాలుగా వ్యక్తీకరించి, ఇంటి నుంచి తరిమివేస్తుంది. దీని శక్తి ముందుగా ‘లక్షణాల ద్వారా’ దురదృష్టాన్ని నిర్ధారణగా పేరు పెట్టడంలో, ఆపై బలవంతపు బహిష్కరణలో, మరియు పశువులు, దానాలు, ఆచరణ/నియమపాలన వంటి అంశాల చుట్టూ సరైన గృహవ్యవస్థను మళ్లీ స్థాపించడంలో ఉంది. ఈ సూక్తం ఇల్లు, పశుసంపద, పిల్లల చుట్టూ రక్షాకవచంలా నిలిచి, అపశకునాలను ఆచరణయోగ్యమైన కర్మకాండ ప్రతికారాలుగా మార్చుతుంది.
Mantra 1
वशा गौः। ददा॒मीत्ये॒व ब्रू॑या॒दनु॑ चैना॒मभु॑त्सत । व॒शां ब्र॒ह्मभ्यो॒ याच॑द्भ्य॒स्तत् प्र॒जाव॒दप॑त्यवत्
వశా-ఆవు. ‘నేను ఇస్తున్నాను’—అని నిశ్చయంగా చెప్పాలి; ఆ తరువాత ఆమెను ముందుకు నడిపించాలి. అడిగే బ్రాహ్మణులకు వశా-ఆవును దానం చేయడం—ఆ కర్మ ప్రజాసంపత్తి, సంతానసంపత్తి కలిగించేది.
Mantra 2
प्र॒जया॒ स वि क्री॑णीते प॒शुभि॒श्चोप॑ दस्यति । य आ॑र्षे॒येभ्यो॒ याच॑द्भ्यो दे॒वानां॒ गां न दित्स॑ति
ప్రజతో అతడు దానిని కొనుగోలు చేసి తప్పించుకుంటాడు; పశువుల ద్వారానూ శిక్షను పొందుతాడు—ఆర్షేయులు అడిగినప్పుడు దేవతల ఆవును ఇవ్వడానికి ఇష్టపడని వాడు.
Mantra 3
कू॒टया॑स्य॒ सं शी॑र्यन्ते श्लो॒णया॑ का॒टम॑र्दति । ब॒ण्डया॑ दह्यन्ते गृ॒हाः का॒णया॑ दीयते॒ स्वम्
కుబ్జుడు (కూటయా) వలన అతని సంపత్తి పూర్తిగా చిద్రమై పోతుంది; లంగడు (శ్లోణయా) వలన ఇంటి మంచం/శయ్య నలిగిపోతుంది. గుండు (బండయా) వలన ఇళ్లు దగ్ధమవుతాయి; కన్ను ఒకటే ఉన్నవాడు (కాణయా) వలన అతని స్వంతమే (స్వమ్) ఇచ్చివేయబడి నశిస్తుంది.
Mantra 4
वि॒लो॒हि॒तो अ॑धि॒ष्ठाना॑च्छ॒क्नो वि॑न्दति॒ गोप॑तिम्। तथा॑ व॒शायाः॒ संवि॑द्यं दुरद॒भ्ना ह्यु॑१च्यसे॑
ఎర్రవాడు (విలోహిత) తన అధిష్ఠానం—శక్తిస్థానం—నుండి సమర్థుడై, గోపతి (పశువుల అధిపతి)ని పొందుతాడు. అలాగే, వాశా (vāśā) యొక్క సంవిద్ (ఒప్పందం/సంధి)—నీవు నిజంగా దురదభ్యుడు, దాడికి అందనివాడవని ప్రకటించబడుతున్నావు.
Mantra 5
प॒दोर॑स्या अधि॒ष्ठाना॑द् वि॒क्लिन्दु॒र्नाम॑ विन्दति । अ॒ना॒म॒नात् सं शी॑र्यन्ते॒ या मुखे॑नोप॒जिघ्र॑ति
ఆమె పాదాల అధిష్ఠానం నుండి ‘విక్లిందు’ అనే పేరుగలవాడు ఆమెను కనుగొంటాడు. నోటితో దగ్గరకు వచ్చి వాసన చూసే ఆమెకు నమస్కార-భావం లేకపోవడం వల్ల వారు పూర్తిగా చిద్రించి నశిస్తారు.
Mantra 6
यो अ॑स्याः॒ कर्णा॑वास्कु॒नोत्या स दे॒वेषु॑ वृश्चते । लक्ष्म॑ कुर्व॒ इति॒ मन्य॑ते॒ कनी॑यः कृणुते॒ स्वम्
ఆమె రెండు చెవులను లాగేవాడు—దేవుల మధ్యనే కోసివేయబడతాడు. ‘నేను నాకు లక్ష్మిని చేసుకుంటున్నాను’ అని అతడు అనుకుంటాడు; కానీ తన స్వంత సంపదను తానే తగ్గించుకుంటాడు.
Mantra 7
यद॑स्याः॒ कस्मै॑ चि॒द् भोगा॑य॒ बाला॒न् कश्चि॑त् प्रकृ॒न्तति॑ । ततः॑ किशो॒रा म्रि॑यन्ते व॒त्सांश्च॒ घातु॑को॒ वृकः॑
ఏదైనా భోగార్థంగా ఎవడైనా ఆమె పిల్లల్లో ఏదైనా కోసివేస్తే, దాని వల్ల కిశోరాలు చనిపోతాయి—దూడలూ అలాగే; సంహారక తోడేలు వారిపై పడుతుంది.
Mantra 8
यद॑स्या गोप॑तौ स॒त्या लोम॒ ध्वाङ्क्षो॒ अजी॑हिडत्। ततः॑ कुमा॒रा म्रि॑यन्ते॒ यक्ष्मो॑ विन्दत्यनाम॒नात्
ఆమె గోపతా (రక్షకుడు) ఉన్న గోశాలలో నిశ్చిత సూచకం నిజమయ్యే వేళ—కాకి ఆమె లోమం (వెంట్రుకలు) నాకినప్పుడు—అప్పటి నుంచే కుమారులు మరణిస్తారు; యక్ష్మా ‘అనామనాత్’ (యథోచిత నమస్కారం/గౌరవం లేకపోవడం) వల్ల వారిని పట్టుకుంటుంది.
Mantra 9
यद॑स्याः॒ पल्पू॑लनं॒ शकृ॑द् दा॒सी स॒मस्य॑ति । ततोऽप॑रूपं जायते॒ तस्मा॒दव्ये॑ष्य॒देन॑सः
ఆమె జేరును (పల్పూలనం) దాసి పేడతో కలిపి కుప్పగా వేసినప్పుడు, అక్కడి నుంచి వికృతరూపమైనది పుడుతుంది; అందువల్ల పాప-దోషం (ఏనస్) నుండి దూరంగా ఉండాలి.
Mantra 10
जाय॑माना॒भि जा॑यते दे॒वान्त्सब्रा॑ह्मणान् व॒शा। तस्मा॑द् ब्र॒ह्मभ्यो॒ देयै॒षा तदा॑हुः॒ स्वस्य॒ गोप॑नम्
పుట్టిన వెంటనే ఆమె—వాశా ఆవు—దేవులతో పాటు బ్రాహ్మణులకూ పుట్టినదానిలా అవుతుంది. కాబట్టి ఆమెను బ్రాహ్మణులకు దానంగా ఇవ్వాలి; అదే, వారు చెప్పినట్లు, తన స్వంత సంపదకు రక్షణ.
Mantra 11
य ए॑नां व॒निमा॒यन्ति॒ तेषां॑ दे॒वकृ॑ता व॒शा। ब्र॒ह्म॒ज्येयं॒ तद॑ब्रुव॒न् य ए॑नां निप्रिया॒यते॑
ఆమెను గురించి బేరం చేసే వారికి వాశా ఆవు దేవకృతమైన (విపత్తు)గా మారుతుంది. ‘ఇది బ్రహ్మ-శక్తికి విరుద్ధమైన అపరాధం’ అని వారు చెప్పారు—ఆమెను కృపణంగా (అసూయతో) ఆపి ఉంచేవాడి పని అది.
Mantra 12
य आ॑र्षे॒येभ्यो॒ याच॑द्भ्यो दे॒वानां॒ गां न दित्स॑ति । आ स दे॒वेषु॑ वृश्चते ब्राह्म॒णानां॑ च म॒न्यवे॑
ఆర్షేయులు అడిగినప్పుడు దేవతలకు చెందిన (అర్పిత) ఆవును ఇవ్వనివాడు, దేవుల మధ్య నుండి తెగదెంపులు చేయబడతాడు; బ్రాహ్మణుల కోపానికి లోనవుతాడు.
Mantra 13
यो अ॑स्य॒ स्याद् व॑शाभो॒गो अ॒न्यामि॑च्छेत॒ तर्हि॒ सः । हिंस्ते॒ अद॑त्ता॒ पुरु॑षं याचि॒तां च॒ न दित्स॑ति
ఈ వశా (Vaśā) యొక్క భోగి అయి ఉండి కూడా మరొకదాన్ని ఆశిస్తే, అప్పుడు అతడు—విధిగా దత్తం కానిదానిచేత—ఒక మనుష్యునికి హాని చేసి అన్యాయం చేస్తాడు; యాచకునికి ఇవ్వవలసినదాన్ని ఇవ్వడు.
Mantra 14
यथा॑ शेव॒धिर्निहि॑तो ब्राह्म॒णानां॒ तथा॑ व॒शा। तामे॒तद॒च्छाय॑न्ति यस्मि॒न् कस्मिंश्च॒ जाय॑ते
బ్రాహ్మణుల కొరకు నిధిగా దాచిపెట్టిన ధనంలాగానే వశా. ఆమె ఏ స్థలంలో ఎక్కడ జన్మించినా, అక్కడ వారు ఈ (రక్షణ/కాపుదల)ను ఆమెపై నిలుపుతారు.
Mantra 15
स्वमे॒तद॒च्छाय॑न्ति॒ यद् व॒शां ब्रा॑ह्म॒णा अ॒भि। यथै॑नान॒न्यस्मि॑न् जिनी॒यादे॒वास्या॑ नि॒रोध॑नम्
వశాపై బ్రాహ్మణులకు అధికారం ఉన్నందున, వారు దీనిని తమదిగా భావించి కాపాడుతారు. ఎవరూ ఆమెను మరొకరి వద్దకు గెలుచుకొని తీసుకుపోలేకుండా—ఇదే నిజంగా ఆమె యొక్క నిరోధనం (బంధనం/నియంత్రణ).
Mantra 16
चरे॑दे॒वा त्रै॑हाय॒णा दवि॑ज्ञातगदा स॒ती। व॒शां च॑ वि॒द्यान्ना॑रद ब्राह्म॒णास्तर्ह्ये॒ष्याः
మూడు రోజుల గమనముగల (త్రైహాయణ) దేవతలారా, ముందుకు సాగండి; (ఆమె) గుర్తించుటకు కఠినమైన వ్యాధితో బాధపడుతున్నా సత్యమయినది (సతీ). మరియు ఓ నారదా, నీవు ‘వశా’ను తెలుసుకొని గుర్తించు; అప్పుడు బ్రాహ్మణులు నీ వద్దకు వస్తారు.
Mantra 17
य ए॑ना॒मव॑शा॒माह॑ दे॒वानां॒ निहि॑तं नि॒धिम्। उ॒भौ तस्मै॑ भवाश॒र्वौ प॑रि॒क्रम्येषु॑मस्यतः
ఎవడు ఆమెను ‘వశా కాదు’ అని ప్రకటిస్తాడో—దేవతలచే నిక్షిప్తమైన నిధి-ధనం—అతనిపై భవుడు మరియు శర్వుడు ఇద్దరూ చుట్టుముట్టి బాణాన్ని విసురుతారు.
Mantra 18
यो अ॑स्या॒ ऊधो॒ न वेदाथो॑ अस्या॒ स्तना॑नु॒त। उ॒भये॑नै॒वास्मै॑ दुहे॒ दातुं॒ चे दश॑कद् व॒शाम्
ఆమె మడిని (ఊధ) తెలియనివాడూ, ఆమె స్తనాలను కూడా తెలియనివాడూ—రెండింటి ద్వారానే నిజంగా అతనికోసం ఆమె పాలు దోయబడుతుంది; మరియు అతడు ‘వశా’ ఆవును పది రెట్లు దానంగా ఇవ్వాలి.
Mantra 19
दु॒र॒द॒भ्नैन॒मा श॑ये याचि॒तां च॒ न दित्स॑ति । नास्मै॒ कामाः॒ समृ॑ध्यन्ते॒ यामद॑त्त्वा॒ चिकी॑र्षति
దురదభ్న—అజేయమైన, మొండితన స్వభావంతో ఈ మనిషి అలాగే పడి ఉంటాడు; అడిగినదాన్ని కూడా ఇవ్వడు. అడిగినదాన్ని దానం చేయకుండా, అయినా తన కార్యాలను చేయాలని ప్రయత్నించేవాడికి—ఏ కోరికలూ సిద్ధించవు.
Mantra 20
दे॒वा व॒शाम॑याच॒न् मुखं॑ कृ॒त्वा ब्राह्म॑णम्। तेषां॒ सर्वे॑षा॒मद॑द॒द्धेडं॒ न्येऽति॒ मानु॑षः
దేవులు బ్రాహ్మణుణ్ణి తమ ముఖంగా చేసుకొని వశా-గోవును యాచించారు. ఆ దేవులందరిలో ఎవడు దానం ఇవ్వడో, ఆ మర్త్యునిపై కోపం—అపరాధం (హేడం) దిగివచ్చి స్థిరపడుతుంది.
Mantra 21
हेडं॑ पशू॒नां न्येऽति ब्राह्म॒णेभ्योऽद॑दद् व॒शाम्। दे॒वानां॒ निहि॑तं भा॒गं मर्त्य॒श्चेन्नि॑प्रिया॒यते॑
బ్రాహ్మణులకు వశాను ఇవ్వనివాని పశువులపై అపరాధం (హేడం) దిగివస్తుంది. ఎందుకంటే అది దేవుల నిధిగా ఉంచబడిన భాగం; ఒక మర్త్యుడు దానిపై ద్వేషం పెంచుకుంటే,
Mantra 22
यद॒न्ये श॒तं याचे॑युर्ब्राह्म॒णा गोप॑तिं व॒शाम्। अथै॑नां दे॒वा अ॑ब्रुवन्ने॒वं ह॑ वि॒दुषो॑ व॒शा
ఇతరులు—నూరుమంది వరకు—గోపతిని వశా-గోవును అడిగినా, అప్పుడు దేవులు ఆమె గురించి ఇలా అన్నారు: ‘ఇలానే, నిశ్చయంగా, వశా విద్యావంతునిదే.’
Mantra 23
य ए॒वं वि॒दुषेऽद॒त्त्वाथा॒न्येभ्यो॒ दद॑द् व॒शाम्। दु॒र्गा तस्मा॑ अधि॒ष्ठाने॑ पृथि॒वी स॒हदे॑वता
ఈ విధానాన్ని తెలిసికొని కూడా జ్ఞానికి ‘వశా’ (యజ్ఞోపయోగి గోవు) దానం చేయక, ఇతరులకు ఇస్తే—అతనికి తన స్థితిలోనే దేవతలతో కూడిన భూమి ‘దుర్గా’ (దుర్గమం, భయంకరం)గా మారుతుంది.
Mantra 24
दे॒वा व॒शाम॑याच॒न् यस्मि॒न्नग्रे॒ अजा॑यत । तामे॒तां वि॑द्या॒न्नार॑दः स॒ह दे॒वैरुदा॑जत
ఆదిలో, ఆమె జన్మించినప్పుడు దేవతలు ‘వశా’ను యాచించారు; ఆ విధానాన్ని నారదుడు తెలిసికొని—దేవతలతో కలిసి ఆమెను ఉన్నతంగా ప్రతిష్ఠించాడు.
Mantra 25
अ॒न॒प॒त्यमल्प॑पशुं व॒शा कृ॑णोति॒ पूरु॑षम्। ब्रा॒ह्म॒णैश्च॑ याचि॒तामथै॑नां निप्रिया॒यते॑
‘వశా’ మనిషిని సంతానహీనుడిగా, తక్కువ పశుసంపద కలవాడిగా చేస్తుంది—బ్రాహ్మణులు యాచించినప్పటికీ (దానిని) ఇవ్వకపోతే; అప్పుడు అతడు ఆమె పట్ల అప్రీతి (ద్వేషం) పెంచుకొని (దానం నుండి) వెనుతిరుగుతాడు.
Mantra 26
अ॒ग्नीषोमा॑भ्यां॒ कामा॑य मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च । तेभ्यो॑ याचन्ति ब्राह्म॒णास्तेष्वा वृ॑श्च॒तेऽद॑दत्
అగ్ని–సోముల కొరకు, కామం (ఇచ్ఛ) కొరకు, మిత్రుడు మరియు వరుణుడు కొరకు—వారినే బ్రాహ్మణులు యాచిస్తారు; ఇవ్వనివాడు వారికెదురుగా (తన) బంధాన్ని కోసుకుంటాడు.
Mantra 27
याव॑दस्या॒ गोप॑ति॒र्नोप॑शृणु॒यादृचः॑ स्व॒यम्। चरे॑दस्य॒ ताव॒द् गोषु॒ नास्य॑ श्रु॒त्वा गृ॒हे व॑सेत्
అతని గోపతి (పశుపతి) స్వయంగా ఋచలను విననంతవరకు, అతడు గోవుల మధ్య సంచరించాలి; విన్న తరువాత ఇంట్లో నివసించకూడదు.
Mantra 28
यो अ॑स्या॒ ऋच॑ उप॒श्रुत्याथ॒ गोष्वची॑चरत्। आयु॑श्च॒ तस्य॒ भूतिं॑ च दे॒वा वृ॑श्चन्ति हीडि॒ताः
ఇదాని ఋచలను దొంగచాటుగా విని, ఆపై గోవుల మధ్య తిరుగాడెవడో—అతని ఆయుష్షును, అతని భూతిని (సంపదను) కూడా, కోపించిన దేవతలు కత్తిరించి తీసివేస్తారు.
Mantra 29
व॒शा चर॑न्ती बहु॒धा दे॒वानां॒ निहि॑तो नि॒धिः । आ॒विष्कृ॑णुष्व रू॒पाणि॑ य॒दा स्थाम॒ जिघां॑सति
వశా అనేక విధాలుగా సంచరిస్తుంది—దేవతలచే నిహితమైన నిధి (ఖజానా). శత్రువు కొట్టడానికి ఉద్ధతుడైనప్పుడు, నీ రూపాలను ప్రకటించు.
Mantra 30
आ॒विरा॒त्मानं॑ कृणुते य॒दा स्थाम॒ जिघांसति । अथो॑ ह ब्र॒ह्मभ्यो॑ व॒शा या॒ञ्च्याय॑ कृणुते॒ मनः॑
శత్రువు సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో లేచినప్పుడు ఆమె (వశా) తన ఆత్మస్వరూపాన్ని ప్రత్యక్షం చేస్తుంది. అప్పుడు వశా బ్రాహ్మణుల కొరకు తన మనస్సును యాచన/ప్రార్థనకు పాత్రమైనదిగా చేస్తుంది.
Mantra 31
मन॑सा॒ सं क॑ल्पयति॒ तद् दे॒वां अपि॑ गच्छति । ततो॑ ह ब्र॒ह्माणो॑ व॒शामु॑प॒प्रय॑न्ति॒ याचि॑तुम्
మనస్సుతో అతడు దానిని సంకల్పించి/క్రమబద్ధం చేస్తాడు; అది నిశ్చయంగా దేవతల వద్దకు చేరుతుంది. అప్పుడు బ్రాహ్మణులు వశా దగ్గరకు యాచించుటకు సమీపిస్తారు.
Mantra 32
स्व॒धा॒का॒रेण॑ पि॒तृभ्यो॑ य॒ज्ञेन॑ दे॒वता॑भ्यः । दाने॑न राज॒न्योऽ व॒शाया॑ मा॒तुर्हेडं॒ न ग॑च्छति
స్వధా-కారంతో పితృదేవతలకు, యజ్ఞంతో దేవతలకు, దానంతో—రాజన్యుడు (క్షత్రియుడు) వశా-మాత యొక్క కోపాధీనంలోకి రాడు.
Mantra 33
व॒शा मा॒ता रा॑ज॒न्यऽस्य॒ तथा॒ संभू॑तमग्र॒शः । तस्या॑ आहु॒रन॑र्पणं॒ यद् ब्र॒ह्मभ्यः॑ प्रदी॒यते॑
వశా రాజన్యుని తల్లి; అలాగే ఆమె ఆద్యారంభం నుంచే ఉద్భవించింది. ఆమె గురించి ఇలా అంటారు—బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చే దానం ‘అనర్పణం’, అంటే తిరిగి తీసుకోలేనిది.
Mantra 34
यथाज्यं॒ प्रगृ॑हीतमालु॒म्पेत् स्रु॒चो अ॒ग्नये॑ । ए॒वा ह॑ ब्र॒ह्मभ्यो॑ व॒शा म॒ग्नय॒ आ वृ॑श्च॒तेऽद॑दत्
ఎలా నెయ్యిని తీసుకొని స్రుచీ (చమచం) నుండి అగ్నికి చిందించాలో, అలాగే నిజంగా వశాను—అతడు బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు; దాతకు, మరియు (పాప/దోషాన్ని) కోసి తొలగించేవాడైన (అగ్ని)కి.
Mantra 35
पु॒रो॒डाश॑वत्सा सु॒दुघा॑ लो॒के॑ऽस्मा॒ उप॑ तिष्ठति । सास्मै॒ सर्वा॒न् कामा॑न् व॒शा प्र॑द॒दुषे॑ दुहे
పురోడాశాన్ని (యజ్ఞకేక్) దూడగా భావించి, మంచి పాలు ఇచ్చే ఆమె ఈ లోకంలో అతని దగ్గర నిలుస్తుంది. వశా—ఆమెను దానం చేసినవానికి—అన్ని కోరికలను పాలు లాగా దోహించి ఇస్తుంది.
Mantra 36
सर्वा॒न् कामा॑न् यम॒राज्ये॑ व॒शा प्र॑द॒दुषे॑ दुहे । अथा॑हु॒र्नार॑कं लो॒कं नि॑रुन्धा॒नस्य॑ याचि॒ताम्
యమరాజ్యంలో, వశా (గోవు) ఎవరికైతే దానంగా ఇవ్వబడిందో, అతనికి వశా సమస్త కోరికలను పాలు దోసినట్లు దోసి ఇస్తుంది. కానీ యాచించినవాడికి (దానాన్ని) అడ్డగించే వానికి—అని చెబుతారు—నరకలోకం నిరోధించబడుతుంది.
Mantra 37
प्र॒वी॒यमा॑ना चरति क्रु॒द्धा गोप॑तये व॒शा। वे॒हतं मा॒ मन्य॑मानो मृ॒त्योः पाशे॑षु बध्यताम्
తరిమివేయబడుతూ, క్రోధంతో, వశా గోపతి (గోధనాధిపతి/పశుపాలకుడు) వైపు నడుస్తుంది. ఆమెను ‘వేహత’ (బంజరు/నిష్ఫలము) అని భావించే వాడు, మృత్యువు పాశాలలో దృఢంగా బంధింపబడుగాక.
Mantra 38
यो वे॒हतं॒ मन्य॑मानो॒ऽमा च॒ पच॑ते व॒शाम्। अप्य॑स्य पु॒त्रान् पौत्रां॑श्च या॒चय॑ते॒ बृह॒स्पतिः॑
బంజరు ఆవును యోగ్యమని భావించి ఇంట్లోనే ‘వశా’ (वशाम्)ను వండేవాడు—బృహస్పతి అతనికి అట్టి దండన విధించుగాక; అతని కుమారులు, మనుమలూ దారిద్ర్యంతో భిక్షాటనకు దిగిపోవుదురు.
Mantra 39
म॒हदे॒षाव॑ तपति॒ चर॑न्ती॒ गोषु॒ गौरपि॑ । अथो॑ ह॒ गोप॑तये व॒शाद॑दुषे वि॒षं दु॑हे
ఈ ఆవు గోవుల మధ్య సంచరిస్తూ మహా దహనాన్ని కలిగిస్తుంది; ఇంకా ‘వశా’ను తినే ఆ గోపతి (మందాధిపతి) కోసం అది విషాన్నే పాలు పితికినట్లు దోహిస్తుంది.
Mantra 40
प्रि॒यं प॑शू॒नां भ॑वति॒ यद् ब्र॒ह्मभ्यः॑ प्रदी॒यते॑ । अथो॑ व॒शाया॒स्तत् प्रि॒यं यद् दे॑व॒त्रा ह॒विः स्यात्
పశువులకు ఇది ప్రియమగును—ఇది బ్రాహ్మణులకు ప్రసాదించబడినప్పుడు. అలాగే వశాకూ అదే ప్రియము—హవిస్ దేవతల వైపుకు అర్పింపబడినప్పుడు.
Mantra 41
या व॒शा उ॒दक॑ल्पयन् दे॒वा य॒ज्ञादु॒देत्य॑ । तासां॑ विलि॒प्त्यं भी॒मामु॒दाकु॑रुत नार॒दः
యజ్ఞం నుండి ఉద్భవించి దేవతలు నియమించిన ఆ వశాలలో—నారదుడు భయంకరమైన ‘లేపనం/చిహ్న-లేపనం’ చేసి వాటిని గుర్తుపెట్టాడు.
Mantra 42
तां दे॒वा अ॑मीमांसन्त व॒शेया३मव॒शेति॑ । ताम॑ब्रवीन्नार॒द ए॒षा व॒शानां॑ व॒शत॒मेति॑
ఆమె గురించి దేవతలు విచారించారు—‘ఇది వశా అవుతుందా, అవశా అవుతుందా?’ అప్పుడు నారదుడు అన్నాడు: ‘ఇది వశాలలో అత్యంత వశా.’
Mantra 43
कति॒ नु व॒शा ना॑रद॒ यास्त्वं वेत्थ मनुष्य॒जाः । तास्त्वा॑ पृच्छामि वि॒द्वांसं॒ कस्या॒ नाश्नी॑या॒दब्रा॑ह्मणः
ఓ నారదా, మనుష్యుల మధ్య జన్మించినవని నీవు తెలిసిన ‘వశా’ ఆవులు ఎన్ని? వాటి విషయమై నేను నిన్ను—విద్వాంసుని—ప్రశ్నిస్తున్నాను: ఎవరి నిమిత్తం అబ్రాహ్మణుడు వాటిని (మాంసంగా) తినకూడదు?
Mantra 44
वि॒लि॒प्त्या बृ॑हस्पते॒ या च॑ सू॒तव॑शा व॒शा। तस्या॒ नाश्नी॑या॒दब्रा॑ह्मणो॒ या आ॒शंसे॑त॒ भूत्या॑म्
ఓ బృహస్పతే! ‘విలిప్తీ’ మరియు ‘సూతవశా’ అని పిలువబడే ‘వశా’—భూతి (సమృద్ధి) కోరుకునే అబ్రాహ్మణుడు ఆమెను (దానిని) భక్షించకూడదు.
Mantra 45
नम॑स्ते अस्तु नारदानु॒ष्ठु वि॒दुषे॑ व॒शा। क॒त॒मासां॑ भी॒मत॑मा॒ यामद॑त्त्वा परा॒भवे॑त्
ఓ నారదా! విధి-క్రమాన్ని తెలిసినవాడా; ఓ వశా! నీకు నమస్కారం. వీటిలో ఏది అత్యంత భయంకరం—దానిని తింటే మనిషి పరాభవం (పతనం/వినాశం) పొందుతాడు?
Mantra 46
वि॒लि॒प्ती या बृ॑हस्प॒तेऽथो॑ सू॒तव॑शा व॒शा। तस्या॒ नाश्नी॑या॒दब्रा॑ह्मणो॒ य आ॒शंसे॑त॒ भूत्या॑म्
ఓ బృహస్పతే! నీకు చెందిన ‘విలిప్తీ’యూ, అలాగే ‘సూతవశా’ అని పిలువబడే ‘వశా’యూ—భూతి (సమృద్ధి) కోరుకునే అబ్రాహ్మణుడు ఆమెను (దానిని) భక్షించకూడదు.
Mantra 47
त्रीणि॒ वै व॑शाजा॒तानि॑ विलि॒प्ती सू॒तव॑शा व॒शा। ताः प्र यच्छेद् ब्र॒ह्मभ्यः॒ सोऽनाव्र॒स्कः प्र॒जाप॑तौ
వశా-జాతమైన మూడు రకాలు—విలిప్తీ, సూతవశా, వశా. వీటిని అతడు బ్రాహ్మణులకు దానంగా సమర్పించాలి; అప్పుడు ప్రజాపతి అధీనంలో అతడు అనావ్రస్కః (దాడికి లోనుకాని వాడు)గా ఉంటాడు.
Mantra 48
ए॒तद् वो॑ ब्राह्मणा ह॒विरिति॑ मन्वीत याचि॒तः । व॒शां चेदे॑नं॒ याचे॑यु॒र्या भी॒माद॑दुषो गृ॒हे
‘ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఇది మీ హవి (ఆహుతి)’—అని, యాచించబడినప్పుడు అతడు అలా భావించాలి. ఇంకా వారు అతనిని వశా (బంజరు ఆవు)ను కూడా అడిగితే—ఇచ్చని భీముని ఇంటిలో ఉన్నదైనా—
Mantra 49
दे॒वा व॒शां पर्य॑वद॒न् न नो॑ऽदा॒दिति॑ हीडि॒ताः । ए॒ताभि॑रृ॒ग्भिर्भे॒दं तस्मा॒द् वै स परा॑भवत्
దేవులు ‘వశా’ (బంజరు ఆవు) విషయమై—“ఇతడు దానిని మాకు ఇవ్వలేదు” అని చెప్పి కోపించారు. ఈ ఋక్ మంత్రాలతో వారు ‘భేద’ను జయించారు; అందువల్ల అతడు నిశ్చయంగా నాశనానికి లోనయ్యాడు.
Mantra 50
उ॒तैनां॑ भे॒दो नाद॑दाद् व॒शामिन्द्रे॑ण याचि॒तः । तस्मा॒त् तं दे॒वा आग॒सोऽवृ॑श्चन्नहमुत्त॒रे
ఇంద్రుడు స్వయంగా అడిగినప్పటికీ ‘భేద’ ఆ ‘వశా’ (బంజరు ఆవు)ను ఇవ్వలేదు. అందుచేత అతని అపరాధం కారణంగా దేవులు అతనిని కోసి తొలగించారు; దీనిని నేను ఉత్తరకాలంలో ప్రకటిస్తున్నాను.
Mantra 51
ये व॒शाया॒ अदा॑नाय॒ वद॑न्ति परिरा॒पिणः॑ । इन्द्र॑स्य म॒न्यवे॑ जा॒ल्मा आ वृ॑श्चन्ते॒ अचि॑त्त्या
‘వశా’ (బంజరు ఆవు)ను ఇవ్వకుండేందుకు హానికర కుట్రకారుల్లా మాట్లాడేవారు—ఆ జాల్మా (దుష్టులు) ఇంద్రుని మన్యు (కోపం) చేత కోసి పడవేయబడతారు; అది వారి స్వంత అచిత్త్య (అవివేకం) వల్లనే.
Mantra 52
ये गोप॑तिं परा॒णीयाथा॒हुर्मा द॑दा॒ इति॑ । रु॒द्रस्या॒स्तां ते हे॒तिं परि॑ य॒न्त्यचि॑त्त्या
గోపతి (పశువుల అధిపతి)ని దారి తప్పించి తరువాత ‘ఇవ్వకండి’ అని చెప్పేవారిపై, తమ అవివేకం వల్లనే, రుద్రుని ఆ హేతి (ప్రహారక ఆయుధం) చుట్టూరా వచ్చి ఆవరించును; అట్లే కావుగాక.
Mantra 53
यदि॑ हु॒तं यद्यहु॑ताम॒मा च॒ पच॑ते व॒शाम्। दे॒वान्त्सब्रा॑ह्मणानृ॒त्वा जि॒ह्मो लो॒कान्निरृ॑च्छति
అతడు హవనం చేసినా, చేయకపోయినా, ఇంకా ఇంట్లో ‘వశా’ (బంజరు ఆవు) ను వండితే—బ్రాహ్మణులతో కూడిన దేవతలను అపరాధపరచి, ఆ వక్రుడు లోకాల నుండి వెలివేయబడతాడు.
It is used to ward off household misfortune—fire, loss of property, disease, hostile witchcraft, and dangerous omens—by naming the threat and ritually expelling it beyond the home’s boundary.
Because the cattle-stall is treated as a sensitive ritual space; certain signs (like a crow touching an animal) are read as omens that can lead to illness (yakṣma) or child-harm unless promptly countered by observance and protective recitation.
Both. Alongside expulsion of hostile forces, it reinforces correct conduct—especially around gifts and obligations—by warning that contempt or wrongdoing can invite punitive consequences symbolized by Mṛtyu’s noose.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.