
Rishi: Traditionally connected with Pitṛ/Śrāddha liturgy in AV 12.3 (Ancestral complex; specific r̥ṣi attributions vary by anukramaṇī tradition).
Devata: Yama with the Pitṛs (ancestral collective).
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like cadence (AV 12.3 shows mixed meters; this verse is not strict anuṣṭubh).
AV 12.3 శ్రాద్ధ–పితృయజ్ఞానికి చెందిన స్తోత్ర-సముదాయం. ఇది పితరులను వారి యథోచిత దిశ/భాగంలో ఆచారపూర్వకంగా ఆసీనులుగా చేసి, హవన-స్థలాన్ని స్థాపించి, పక్వ హవిస్సు ప్రమాదానికి కాక రక్షణ (శర్మన్)కు మార్గమయ్యేలా యముని సమ్మతిని కోరుతుంది. దిశలు, పాత్రలు, దర్భాసనం, రక్షక దేవతలను విధివిధానంగా అమర్చి యజ్ఞాన్ని చుట్టూ రక్షణావరణంగా నిర్మిస్తుంది; దుఃఖం మరియు మరణభావాన్ని క్రమబద్ధమైన నిరంతరత్వంగా మార్చి—జీవులకు దీర్ఘాయుష్షును, పితరులకు తృప్తిని ప్రసాదిస్తుంది.
Mantra 1
स्वर्गैदनः। १३, १७ स्वराडार्षी पङ्क्तिः, ३४ विराड् गर्भा, ३९ अनुष्टुब्गर्भा, ४४ परा बृहती, पुमा॑न् पुं॒सोऽधि॑ तिष्ठ॒ चर्मे॑हि॒ तत्र॑ ह्वयस्व यत॒मा प्रि॒या ते । याव॑न्ता॒वग्रे॑ प्रथ॒मं स॑मे॒यथु॒स्तद् वां॒ वयो॑ यम॒राज्ये॑ समा॒नम्
ఓ పురుషా! చర్మం (ఖాలు) మీద ఆ పురుషుని పై నిలువు; ఇక్కడికి రా—అక్కడే నీకు ప్రియమైన ఆమెను, ఏ ప్రియురాలైనా సరే, పిలువు. ఆదిలో మొదట మీరు ఇద్దరూ కలిసినట్లే, యమరాజ్యంలో మీ జీవితం సమానంగా, సమరసంగా, ఒకేలా ఉండుగాక.
Mantra 2
ताव॑द् वां॒ चक्षु॒स्तति॑ वी॒र्याऽणि॒ ताव॒त् तेज॑स्तति॒धा वाजि॑नानि । अ॒ग्निः शरी॑रं सचते य॒दैधोऽधा॑ प॒क्वान्मि॑थुना॒ सं भ॑वाथः
మీ దృష్టి ఎంత దూరం విస్తరించిందో, అంత దూరం మీ వీర్యాలు, పరాక్రమాలు విస్తరిస్తాయి; తేజస్సు ఎంత దూరం వ్యాపించిందో, అంత దూరం బలవంతుల బలాలు. ఇంధనం ఉన్నప్పుడు అగ్ని శరీరాన్ని అనుసరిస్తుంది; అప్పుడు పరిపక్వమై, మీరు ఇద్దరూ జంటగా సంపూర్ణంగా సంయుక్తులవుతారు.
Mantra 3
सम॑स्मिंल्लो॒के समु॑ देव॒याने॒ सं स्मा॑ स॒मेतं॑ यम॒राज्ये॑षु । पू॒तौ प॒वित्रै॒रुप॒ तद्ध्व॑येथां॒ यद्य॒द् रेतो॒ अधि॑ वां संब॒भूव॑
ఈ ఇదే లోకంలో, దేవయానం (దేవుల మార్గం) పై కలిసి—అవును, కలిసి—మీరు యమరాజ్యాలలో (రాజా యముని రాజ్యాలలో) కలుసుకోండి. పవిత్రీకరించే పవిత్రాలతో శుద్ధులై, ఆ స్థానం/అధికారానికి దగ్గరగా వెళ్లి దానిని స్వీకరించండి—అక్కడ మీ రేతస్ (విత్తు) కలిసి ఏర్పడిన ఏదైనా.
Mantra 4
आप॑स्पुत्रासो अ॒भि सं वि॑शध्वमि॒मं जी॒वं जी॑वधन्याः स॒मेत्य॑ । तासां॑ भजध्वम॒मृतं॒ यमा॒हुर्यमो॑द॒नं पच॑ति वां॒ जनि॑त्री
హే ఆపఃపుత్రులారా (జలపుత్రులారా), మీరు అందరూ సమేతంగా వచ్చి ఈ జీవించి ఉన్న మనిషిని చుట్టుముట్టి లోనికి ప్రవేశించండి—జీవితాన్నే ధనంగా భావించేవారారా—కూడి రండి. మనుష్యులు ‘యముని ఓదనం’ (యమ-భోజనం) అని పిలిచే ఆ అమృతసమ భాగాన్ని భుజించండి—యమునికి అర్పించే హవిస్-గంజి—దానిని మీ జనిత్రీ తల్లి (జనింపజేసే తల్లి) మీ ఇద్దరికోసం వండుతుంది.
Mantra 5
यं वां॑ पि॒ता पच॑ति॒ यं च॑ मा॒ता रि॒प्रान्निर्मु॑क्त्यै॒ शम॑लाच्च वा॒चः । स ओ॑द॒नः श॒तधा॑रः स्व॒र्ग उ॒भे व्याऽप नभ॑सी महि॒त्वा
మీ తండ్రి మీకోసం వండేది, మీ తల్లీ—కలంకం నుండి, పాపం నుండి, అలాగే వాక్దోషం నుండి విముక్తి కోసం—వండేదీ; ఆ ఓదనం శతధార (వంద ప్రవాహాల) గలది, స్వర్గప్రదం; తన మహిమతో రెండు నభస్సులను వ్యాపింపజేస్తుంది.
Mantra 6
उ॒भे नभ॑सी उ॒भयां॑श्च लो॒कान् ये यज्व॑नाम॒भिजि॑ताः स्व॒र्गाः । तेषां॒ ज्योति॑ष्मा॒न् मधु॑मा॒न् यो अग्रे॒ तस्मि॑न् पु॒त्रैर्ज॒रसि॒ सं श्र॑येथाम्
రెండు నభస్సులు, రెండు లోకాలు—యజ్వులు జయించిన ఆ స్వర్గధామాలు—వాటిలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నది జ్యోతిష్మంతం, మధుమంతం (మధురరసపూరితం); అందులోనే మీరు ఇద్దరూ పుత్రులతో కలిసి, దీర్ఘ జరా (దీర్ఘాయువు) తో, సమేతంగా ఆశ్రయం పొందండి.
Mantra 7
प्राचीं॑प्राचीं प्र॒दिश॒मा र॑भेथामे॒तं लो॒कं श्र॒द्दधा॑नाः सचन्ते । यद् वां॑ प॒क्वं परि॑विष्टम॒ग्नौ तस्य॒ गुप्त॑ये दंपती॒ सं श्र॑येथाम्
తూర్పు వైపు—మరింత తూర్పు వైపు—మీరిద్దరూ ఆ దిశను అధికరించండి; శ్రద్ధగలవారు ఈ లోకానికే అంటుకుని దానిని అనుసరిస్తారు. అగ్నిలో మీ ఇద్దరికోసం వండబడి విధిగా పరివేష్టితమైనదాన్ని కాపాడుటకు, ఓ దంపతులారా (భర్త–భార్య), మీరు ఇద్దరూ కలిసి మీ స్థానాన్ని స్వీకరించండి.
Mantra 8
दक्षि॑णां॒ दिश॑म॒भि नक्ष॑माणौ प॒र्याव॑र्तेथाम॒भि पात्र॑मे॒तत्। तस्मि॑न् वां य॒मः पि॒तृभिः॑ संविदा॒नः प॒क्वाय॒ शर्म॑ बहु॒लं नि य॑च्छात्
దక్షిణ దిశను లక్ష్యంగా చేసుకొని మీరు ఇద్దరూ పరిభ్రమించండి, ఈ పాత్రను చుట్టుముట్టండి. అందులో యముడు పితృలతో సమ్మతిగా ఉండి, పక్వ ఆహుతికి విస్తారమైన ఆశ్రయమును, దృఢమైన రక్షణను ప్రసాదించుగాక.
Mantra 9
प्र॒तीची॑ दि॒शामि॒यमिद् वरं॒ यस्यां॒ सोमो॑ अधि॒पा मृ॑डि॒ता च॑ । तस्यां॑ श्रयेथां सु॒कृतः॑ सचेथा॒मधा॑ प॒क्वान्मि॑थुना॒ सं भ॑वाथः
దిశలలో ఈ పశ్చిమ దిశయే నిజంగా శ్రేష్ఠమైనది; అందులో సోముడు అధిపతిగా, కృపాళువైనవాడూ (మృడితా) ఉన్నాడు. ఆ దిశలో మీరు ఇద్దరూ ఆశ్రయించండి, సుకృతులు; పరస్పర సఖ్యతలో ఉండండి. అప్పుడు పక్వ ఆహుతి నుండి మీరు ఇద్దరూ జంటగా సంయుక్తులవుతారు.
Mantra 10
उत्त॑रं रा॒ष्ट्रं प्र॒जयो॑त्त॒राव॑द् दि॒शामुदी॑ची कृणवन्नो॒ अग्र॑म्। पाङ्क्तं॒ छन्दः॒पुरु॑षो बभूव॒ विश्वै॑र्विश्वा॒ङ्गैः स॒ह सं भ॑वेम
ఉత్తర రాజ్యం—ప్రజతో ఉత్తమమై, శ్రేష్ఠమై—దిశలలోని ఉత్తర దిశ మాకు అగ్రస్థానాన్ని కలిగించుగాక. పాంక్త ఛందస్సు ‘పురుషుడు’గా అవతరించింది; అందరితో, ఆయన సమస్త అంగాలతో కూడి, మనమంతా కలిసి సంపూర్ణంగా ఏకమగుదుము గాక.
Mantra 11
ध्रु॒वेयं वि॒राण्नमो॑ अस्त्व॒स्यै शि॒वा पु॒त्रेभ्य॑ उ॒त मह्य॑मस्तु । सा नो॑ देव्यदिते विश्ववार॒ इर्य॑ इव गो॒पा अ॒भि र॑क्ष प॒क्वम्
ఈ ధ్రువమైన విరాజ్కు నమస్కారం కలుగుగాక; ఆమె మా పుత్రులకు శివా (మంగళమయి)గా, నాకు కూడా మంగళమయిగా ఉండుగాక. హే దేవి అదితి, విశ్వవారా (సర్వదాయిని), గోపాలుడిలా జాగ్రత్తగా మా పక్వ హవి (వండిన ఆహుతి)ని చుట్టూరా రక్షించు.
Mantra 12
पि॒तेव॑ पु॒त्रान॒भि सं स्व॑जस्व नः शि॒वा नो॒ वाता॑ इ॒व वा॑न्तु॒ भूमौ॑ । यमो॑द॒नं पच॑तो दे॒वते॑ इ॒ह तं न॒स्तप॑ उ॒त स॒त्यं च॑ वेत्तु
తండ్రి తన పుత్రులను ఆలింగనం చేసుకున్నట్లే, మమ్మల్ని చుట్టూరా సంపూర్ణంగా ఆలింగనం చేయు; భూమిపై మా కోసం వాయువులు శివంగా (మంగళకరంగా) వీచుగాక. హే దేవత యమా, ఇక్కడ మేము ఓదన (బియ్యపు పాయసం/అన్నం) వండుతున్నప్పుడు, మా కోసం ఆ తపస్ (ఉత్సాహం/తేజస్సు) మరియు ఆ సత్యాన్ని తెలిసి అంగీకరించు.
Mantra 13
यद्य॑त् कृ॒ष्णः श॑कु॒न एह ग॒त्वा त्सर॒न् विष॑क्तं॒ बिल॑ आस॒साद॑ । यद् वा॑ दा॒स्या॒३र्द्रह॑स्ता सम॒ङ्क्त उ॒लूख॑लं॒ मुस॑लं शुम्भतापः
ఏ నల్ల శకున పక్షియైనా ఇక్కడికి వచ్చి, దొంగచాటుగా జారుతూ, అంటుకున్న బిలం/గుహను చేరి ఉంటే; లేదా చేతులు ఇంకా తడిగా ఉన్న దాసీ ఉలూఖలం–ముసలం (ఉరలు–ఉలక)ను లేపి పూసి ఉంటే—ఓ తాపదీప్త శుద్ధికారకులారా, వీటిని శుద్ధి చేయండి.
Mantra 14
अ॒यं ग्रावा॑ पृ॒थुबु॑ध्नो वयो॒धाः पू॒तः प॒वित्रै॒रप॑ हन्तु॒ रक्षः॑ । आ रो॑ह॒ चर्म॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ मा दंप॑ती॒ पौत्र॑म॒घं नि गा॑ताम्
ఈ గ్రావా (రాయి), విశాల పునాది గలది, ప్రాణధారకము; పవిత్రాలతో శుద్ధి చేయబడినది—రక్షస్సును కొట్టి దూరం చేయుగాక. నీవు చర్మంపై ఎక్కు; మహాశరణం ప్రసాదించు. దంపతులు తమ పౌత్రుల వరకూ తాకే పాపం/అనిష్టంలో పడకూడదు.
Mantra 15
वन॒स्पतिः॑ स॒ह दे॒वैर्न॒ आग॒न् रक्षः॑ पिशा॒चाँ अ॑प॒बाध॑मानः । स उच्छ्र॑यातै॒ प्र व॑दाति॒ वाचं॒ तेन॑ लो॒काँ अ॒भि सर्वा॑न् जयेम
దేవులతో కూడిన వనస్పతి-అధిపతి మా వద్దకు వచ్చాడు; రక్షస్సులను, పిశాచులను అడ్డగించి దూరం తోలివేస్తున్నాడు. ఆయనను ఎత్తుగా స్థాపించినప్పుడు, ఆయన గొంతెత్తి వాక్యాన్ని పలుకుతాడు; ఆ వాక్యబలంతో మేము సమస్త లోకాలను అభిముఖంగా జయించి, అన్నింటినీ గెలుచుకొందాం.
Mantra 16
स॒प्त मेधा॑न् प॒शवः॑ पर्य॑गृह्ण॒न् य ए॑षां॒ ज्योति॑ष्मां उ॒त यश्च॒कर्श॑ । त्रय॑स्त्रिंशद् दे॒वता॒स्तान्त्स॑चन्ते॒ स नः॑ स्व॒र्गम॒भि ने॑ष लो॒कम्
ఏడు మేధలు (అంతర్దృష్టి-శక్తులు) పశువులు చుట్టుముట్టాయి—వాటిలో జ్యోతిష్మంతుడు ఎవడో, వాటిని నిర్మించినవాడు ఎవడో. ముప్పై మూడు దేవతలు అతనితో కలిసి ఉంటారు; అతడే మమ్మల్ని స్వర్గలోకానికి నడిపించుగాక.
Mantra 17
स्व॒र्गं लो॒कम॒भि नो॑ नयासि॒ सं जा॒यया॑ स॒ह पु॒त्रैः स्या॑म । गृ॒ह्णामि॒ हस्त॒मनु॒ मैत्वत्र॒ मा न॑स्तारी॒न्निरृ॑ति॒र्मो अरा॑तिः
నీవు మమ్మల్ని స్వర్గలోకానికి నడిపిస్తున్నావు; భార్యతో కలిసి, కుమారులతో కలిసి మేము ఏకంగా ఉండుగాక. నేను చేతిని పట్టుకొని అనుసరిస్తాను; నీవు ముందుకు సాగు—ఇక్కడ నిరృతి మమ్మల్ని అపహరించకూడదు, శత్రురూప అరాతి (అపాయం) కూడా కాదు.
Mantra 18
ग्राहिं॑ पा॒प्मान॒मति॒ तां अ॑याम॒ तमो॒ व्यऽस्य॒ प्र व॑दासि व॒ल्गु। वा॒न॒स्प॒त्य उद्य॑तो॒ मा जि॑हिंसी॒र्मा त॑ण्डु॒लं वि श॑रीर्देव॒यन्त॑म्
పట్టిపీడించే పాప్మాన్ (అశుభం)—దానిని దాటి—మేము దూరం చేశాము; నీవు చీకటిని చెదరగొట్టి, మనోహరమైనదాన్ని ప్రకటిస్తావు. ఓ వానస్పత్య (అరణ్యజ) ఎత్తబడినదా, నన్ను హింసించకు; దేవయంత్ (దేవుని కోరే) ఉపాసకుని తండులం (బియ్యపు గింజ)ను విరగదీయకు, చూర్ణం చేయకు.
Mantra 19
वि॒श्वव्य॑चा घृ॒तपृ॑ष्ठो भवि॒ष्यन्त्सयो॑निर्लो॒कमुप॑ याह्ये॒तम्। व॒र्षवृ॑द्ध॒मुप॑ यच्छ॒ शूर्पं॒ तुषं॑ प॒लावा॒नप॒ तद् वि॑नक्तु
సర్వవ్యాపి, ఘృతపృష్ట (నెయ్యి-ఆధారిత/నెయ్యితో ఆవృత), అభివృద్ధి చెందబోయేవాడా, సుయోని (మంచి ఆధారమున్నవాడా)—ఈ లోక-వలయంలోకి రా. వర్షవృద్ధమైన శూర్పం (చాట/విన్నోవింగ్ ఫ్యాన్)ను పట్టుకో; అది తుషం, పలావం వంటి చెత్తను వడకట్టి దూరం చేయనీ—అది విడిచి తొలగిపోవనీ.
Mantra 20
त्रयो॑ लो॒काः संमि॑ता॒ ब्राह्म॑णेन॒ द्यौरे॒वासौ पृ॑थि॒व्य॑१न्तरि॑क्षम्। अं॒शून् गृ॑भी॒त्वान्वार॑भेथा॒मा प्या॑यन्तां॒ पुन॒रा य॑न्तु॒ शूर्प॑म्
మూడు లోకాలు బ్రాహ్మణ (బ్రహ్మ-శక్తి) యొక్క ప్రమాణంతో సంక్షిప్తమై స్థిరపడ్డాయి—అది ద్యౌః (స్వర్గం), ఇది పృథివి, మరియు అంతరిక్షం. తంతువులను/నారలను (అంశూన్) పట్టుకొని క్రమంగా ఆధారపడు; అవి మళ్లీ పుష్టిగా నిండుగాక, మరియు శూర్పం (సూపు/వడకట్టే పంకా) వద్దకు తిరిగి రాగాక.
Mantra 21
पृथ॑ग् रू॒पाणि॑ बहु॒धा प॑शू॒नामेक॑रूपो भवसि॒ सं समृ॑द्ध्या । ए॒तां त्वचं॒ लोहि॑नीं॒ तां नु॑दस्व॒ ग्रावा॑ शुम्भाति मल॒ग इ॑व॒ वस्त्रा॑
పశువుల రూపాలు వేరువేరు, అనేక విధాలుగా ఉంటాయి; అయినా సంపూర్ణ సమృద్ధి కోసం నీవు ఏకరూపుడవు అవుతావు. ఈ ఎర్రటి చర్మాన్ని తోసి తొలగించు; మలాన్ని తొలగించే రాయి వస్త్రాలను ప్రకాశవంతంగా, శుభ్రంగా చేసే విధంగా.
Mantra 22
पृ॒थि॒वीं त्वा॑ पृथि॒व्यामा वे॑शयामि त॒नूः स॑मा॒नी विकृ॑ता त ए॒षा। यद्य॑द् द्यु॒त्तं लि॑खि॒तमर्प॑णेन॒ तेन॒ मा सु॑स्रो॒र्ब्रह्म॒णापि॒ तद् व॑पामि
పృథివీ—నిన్ను పృథివిలోనే స్థాపిస్తున్నాను; నీ ఈ దేహం ఏకరూపంగా చేయబడింది, ఎలా మలచబడిందో అలా. ఏదైనా ప్రకాశించే గుర్తు, ఏదైనా గీరి వ్రాసిన లిఖితం, అర్పణ/హస్తాంతరణ క్రియచేత (అర్పణేన) ఏర్పడినదైతే—దాని వల్ల ఇది నన్ను విడిచి పారిపోనివ్వకు; బ్రాహ్మణ (బ్రహ్మ-శక్తి) చేత నేనూ దానిని చెక్కి తొలగిస్తాను.
Mantra 23
जनि॑त्रीव॒ प्रति॑ हर्यासि सू॒नुं सं त्वा॑ दधामि पृथि॒वीं पृ॑थि॒व्या। उ॒खा कु॒म्भी वेद्यां॒ मा व्य॑थिष्ठा यज्ञायु॒धैराज्ये॒नाति॑षक्ता
తల్లిలాగా నీవు సూనువును (సంతానాన్ని) ముందుకు మోసుకొస్తావు; నేను నిన్ను స్థిరపరుస్తున్నాను—భూమిని భూమిపై. ఓ ఉఖా, ఓ కుంభీ, వేదికపై కంపించకు; యజ్ఞాయుధాలతోను, ఆజ్యం (ఘృతం) తోను, నీవు బలంగా అంటుకొని/స్థిరంగా ఉండుగాక.
Mantra 24
अ॒ग्निः पच॑न् रक्षतु त्वा पु॒रस्ता॒दिन्द्रो॑ रक्षतु दक्षिण॒तो म॒रुत्वा॑न्। वरु॑णस्त्वा दृंहाद्ध॒रुणे॑ प्र॒तीच्या॑ उत्त॒रात् त्वा॒ सोमः॒ सं द॑दातै
అగ్ని—వండుచూ—ముందు దిశ నుండి నిన్ను రక్షించుగాక; ఇంద్రుడు మరుతులతో కలిసి దక్షిణ దిశ నుండి నిన్ను రక్షించుగాక. వరుణుడు పశ్చిమ దిశలోని ధారణ-ఆధారం (ధరుణే) లో నిన్ను దృఢం చేయుగాక; ఉత్తర దిశ నుండి సోముడు నిన్ను సంపూర్ణంగా యథాస్థానంలో స్థాపించుగాక.
Mantra 25
पू॒ताः प॒वित्रैः॑ पवन्ते अ॒भ्राद् दिवं॑ च॒ यन्ति॑ पृथि॒वीं च॑ लो॒कान्। ता जी॑व॒ला जी॒वध॑न्याः प्रति॒ष्ठाः पात्र॒ आसि॑क्ताः॒ पर्य॒ग्निरि॑न्धाम्
పవిత్రం చేసే పవిత్రాలచే శుద్ధమై ఆ (జలాలు) నిర్మలంగా ప్రవహిస్తాయి; మేఘం నుండి అవి స్వర్గానికీ భూమికీ—లోకాలకు—వెళ్తాయి. ఆ జలాలు—జీవనదాయినులు, జీవధన్యాలు, దృఢ ప్రతిష్ఠలు—పాత్రంలో పోసినవి—వాటి చుట్టూ అగ్ని ప్రజ్వలించుగాక.
Mantra 26
आ य॑न्ति दि॒वः पृ॑थि॒वीं स॑चन्ते॒ भूम्याः॑ सचन्ते॒ अध्य॒न्तरि॑क्षम्। शु॒द्धाः स॒तीस्ता उ॒ शुम्भ॑न्त ए॒व ता नः॑ स्व॒र्गम॒भि लो॒कं न॑यन्तु
అవి (జలాలు) స్వర్గం నుండి వచ్చి భూమితో కలుస్తాయి; భూమితో కలసి అవి అంతరిక్షం వరకు చేరుతాయి. శుద్ధమైనవి, మంగళకరమైనవి—అవి నిజంగా ప్రకాశిస్తాయి; ఆ జలాలు మమ్మల్ని స్వర్గలోకమునకు దారి చూపుగాక.
Mantra 27
उ॒तेव॑ प्र॒भ्वीरु॒त संमि॑तास उ॒त शु॒क्राः शु॒च॑यश्चा॒मृता॑सः । ता ओ॑द॒नं दंप॑तिभ्यां॒ प्रशि॑ष्टा आपः॒ शिक्ष॑न्तीः पचता सुनाथाः
అవును, అవి (ఆపః) మహా శక్తిమంతమైనవి; అవును, అవి సుమితమైనవి/సువ్యవస్థితమైనవి; అవును, అవి ప్రకాశవంతమైనవి, శుచియైనవి, అమృతస్వరూపమైనవి. ఆ జలములు—దంపతుల కొరకు విధిపూర్వకంగా నియమింపబడినవి—బోధిస్తూ (నిట్టూర్చినట్లు) అంటున్నవి: ‘ఓదనము (వండిన అన్నము) వండుడి’; మీరు సురక్షితులై ఉండుడి.
Mantra 28
संख्या॑ता स्तो॒काः पृ॑थि॒वीं स॑चन्ते प्राणापा॒नैः संमि॑ता॒ ओष॑धीभिः । असं॑ख्याता ओ॒प्यमा॑नाः सु॒वर्णाः॒ सर्वं॒ व्याऽपुः॒ शुच॑यः शुचि॒त्वम्
లెక్కించబడిన చుక్కలు భూమితో అంటుకొని కలుస్తాయి—ప్రాణ-అపానాలతో, ఓషధులతో, సరిగా కొలిచి సమ్మితమైనవిగా. లెక్కలేనివి, నిర్మితమైనవి, స్వర్ణవర్ణమైనవి—ఆ శుచయః (పవిత్రులు) సమస్తాన్ని వ్యాపించాయి; అవే శుచిత్వం (పవిత్రత) స్వయంగా.
Mantra 29
उद्यो॑धन्त्य॒भि व॑ल्गन्ति त॒प्ताः फेन॑मस्यन्ति बहु॒लांश्च॑ बि॒न्दून्। योषे॑व दृ॒ष्ट्वा पति॒मृत्वि॑यायै॒तैस्त॑ण्डु॒लैर्भ॑वता॒ समा॑पः
వేడెక్కినప్పుడు అవి పైకి ఎగసి దూకుతాయి; నురుగును, ఇంకా అనేక చుక్కలను విసురుతాయి. యోషా (భార్య) ఋతుకాలంలో పతిని చూసినట్లుగా—అలాగే, హే ఆపః (జలములారా), ఈ తండులాలతో (బియ్యపు గింజలతో) మీరు సంపూర్ణ సమ్మేళనంలో ఉండండి.
Mantra 30
उत्था॑पय॒ सीद॑तो बु॒ध्न ए॑नान॒द्भिरा॒त्मान॑म॒भि सं स्पृ॑शन्ताम्। अमा॑सि॒ पात्रै॑रुद॒कं यदे॒तन्मि॒तास्त॑ण्डु॒लाः प्र॒दिशो॒ यदी॒माः
అడుగున (బుధ్న) కూర్చుని పడిపోయిన వీటిని అక్కడి నుంచి పైకి లేపుము; జలములతో అవి తమ తమ స్వరూపాన్ని పూర్తిగా స్పర్శించుగాక. ఇక్కడి ఈ నీరు—ఇంటిలో, పాత్రలతో—మరియు కొలిచిన తండులాలు (బియ్యపు గింజలు), అలాగే ఇవే దిక్కులు (ప్రదిశః).
Mantra 31
प्र य॑च्छ॒ पर्शुं॑ त्व॒रया ह॑रौ॒समहिं॑सन्त॒ ओष॑धीर्दान्तु॒ पर्व॑न्। यासां॒ सोमः॒ परि॑ रा॒ज्यं ब॒भूवाम॑न्युता नो वी॒रुधो॑ भवन्तु
త్వరగా హరౌస (Harousa) వైపు గొడ్డలిని ముందుకు చాపు. అహింసతో, సంధి మరియు ముడి (పర్వన్) వద్ద ఓషధులు (ఔషధి మొక్కలు) వెలువడుగాక. ఎవరి మీద సోముని రాజ్యం స్థాపితమైందో—వారు మా పట్ల అమన్యు (కోపరహితులు)గా ఉండి, ఈ వీరుధ్ (లతలు/వృక్షజాతి) అనుగ్రహించుగాక.
Mantra 32
नवं॑ ब॒र्हिरो॑द॒नाय॑ स्तृणीत प्रि॒यं हृ॒दश्चक्षु॑षो व॒ल्ग्वऽस्तु । तस्मि॑न् दे॒वाः स॒ह दै॒वीर्वि॑शन्त्वि॒मं प्राश्न॑न्त्वृ॒तुभि॑र्नि॒षद्य॑
ఓదన (అన్ననైవేద్యం/బియ్యపు వంటకం) కోసం కొత్త బర్హిస్ పరచండి; అది హృదయానికి ప్రియంగా, కంటికి మనోహరంగా ఉండుగాక. దానిపై దేవులు దైవీ శక్తులతో కలిసి ప్రవేశించుగాక; ఋతువుల క్రమంతో ఆసీనులై, దీనిని వారు ప్రాశన చేయుగాక.
Mantra 33
वन॑स्पते स्ती॒र्णमा सी॑द ब॒र्हिर॑ग्निष्टो॒भैः संमि॑तो दे॒वता॑भिः । त्वष्ट्रे॑व रू॒पं सुकृ॑तं॒ स्वधि॑त्यै॒ना ए॒हाः परि॒ पात्रे॑ ददृश्राम्
ఓ వనస్పతే, పరచిన బర్హిస్పై కూర్చో—అగ్నిష్టోభ స్తోత్రాలతో, దేవతలతో కలిసి, విధిగా కొలచబడినదానిపై. త్వష్టృవలె గొడ్డలికి సక్రమ కార్యసాధనకై సుగఢ రూపం—ఇవన్నీ ఇక్కడ పాత్ర చుట్టూ క్రమంగా అమర్చాము; చూపుకు ప్రత్యక్షం చేశాము.
Mantra 34
ष॒ष्ट्यां श॒रत्सु॑ निधि॒पा अ॒भीच्छा॒त् स्वःऽ प॒क्वेना॒भ्यश्नवातै । उपै॑नं जीवान् पि॒तर॑श्च पु॒त्रा ए॒तं स्व॒र्गं ग॑म॒यान्त॑म॒ग्नेः
అరవయ్యవ శరదృతువులలో (సంవత్సరాలలో) నిధి-రక్షకులు ఇతనిని కోరుకొనుగాక; పరిపక్వ లాభంతో ఇతడు స్వర్గాన్ని పొందుగాక. జీవించి ఉన్నవారు, పితరులు, పుత్రులు—అందరూ ఇతని సమీపానికి రాగాక; అగ్ని ఇతనిని స్వర్గలోకమునకు ముందుకు నడిపిస్తున్నవాడు ఇతడే.
Mantra 35
ध॒र्ता ध्रि॑यस्व ध॒रुणे॑ पृथि॒व्या अच्यु॑तं त्वा दे॒वता॑श्च्यावयन्तु । तं त्वा॒ दंप॑ती॒ जीव॑न्तौ जी॒वपु॑त्रा॒वुद् वा॑सयातः॒ पर्य॑ग्नि॒धाना॑त्
ఓ ధర్తా (ధారకా), భూమి యొక్క ధారణ-ఆధారంలో నీవు దృఢంగా స్థిరపడుము; దేవతలు నిన్ను అచ్యుతంగా కాపాడుగాక, నీవు చలించకుండునట్లు. జీవించి ఉన్న దంపతులు, జీవపుత్రులతో కూడి, అగ్నిధానీ (అగ్ని-ఆధారం) చుట్టూ నిన్ను స్థాపించి, అక్కడే నివసింపజేయుగాక.
Mantra 36
सर्वा॑न्त्स॒मागा॑ अभि॒जित्य॑ लो॒कान् याव॑न्तः॒ कामाः॒ सम॑तीतृप॒स्तान्। वि गा॑हेथामा॒यव॑नं च॒ दर्वि॒रेक॑स्मि॒न् पात्रे॒ अध्युद्ध॑रैनम्
అన్ని సభలనూ, అన్ని లోకాలనూ జయించి, ఎంతటి కోరికలు ఉన్నాయో—అవన్నీతో మీరు సంపూర్ణంగా తృప్తిపొందండి. గమనమార్గంలో ముందుకు సాగండి; మరియు దర్వి (యజ్ఞ-చమచం) ఒకే పాత్రలో దీనిని ఎత్తి పైకి ఉంచి, అక్కడే స్థాపించుగాక.
Mantra 37
उप॑ स्तृणीहि प्र॒थय॑ पु॒रस्ता॑द् घृ॒तेन॒ पात्र॑म॒भि घा॑रयै॒तत्। वा॒श्रेवो॒स्रा तरु॑णं स्तन॒स्युमि॒मं दे॑वासो अभि॒हिङ्कृ॑णोत
దగ్గరకు వచ్చి పరచు; ముందుగా విస్తారంగా విరచు. ఘృతంతో ఈ పాత్రపై అభిఘార (నెయ్యి-ధార) పోయి కప్పు. ఎర్రటి గోవులు మ్రోగుతూ, స్తనాసక్తుడైన యువ దూడను పిలిచినట్లే—అలాగే, ఓ దేవులారా, ‘హింగ్’ అనే ధ్వనితో దీనిని అభిహింగ్కృతం చేసి ప్రేరేపించండి.
Mantra 38
उपा॑स्तरी॒रक॑रो लो॒कमे॒तमु॒रुः प्र॑थता॒मस॑मः स्व॒र्गः । तस्मिं॑छ्रयातै महि॒षः सु॑प॒र्णो दे॒वा ए॑नं दे॒वता॑भ्यः॒ प्र॑च्यछान्
నీవు క్రింద విస్తరించి ఈ క్రమబద్ధమైన లోకాన్ని నిర్మించావు; విశాలంగా విస్తరించే, సాటిలేని స్వర్గం మరింత విస్తరించి స్థిరపడుగాక. దానిపై మహిషుడు, సు-పర్ణుడు (సుందర పక్షాలవాడు) తన స్థానాన్ని అధిష్ఠించుగాక; దేవులు అతనిని దేవతలకు తగిన భాగంగా భాగాలుగా నియమించి పంచారు.
Mantra 39
यद्य॑ज्जा॒या पच॑ति॒ त्वत् प॒रःप॑रः॒ पति॑र्वा जाये॒ त्वत् ति॒रः । सं तत् सृ॑जेथां स॒ह वां॒ तद॑स्तु संपा॒दय॑न्तौ स॒ह लो॒मेक॑म्
హే భార్యా, నీవు ఏది ఏది వండుతావో, అందులో నీ భర్త నీ నుండి మరింత దూరంగా పోకూడదు; హే భార్యా, నిన్ను దాటి ముందుకు వెళ్లకూడదు. మీరు ఇద్దరూ కలిసి ఆ విషయాన్ని సరిచేసుకోండి—మీ ఇద్దరికీ అది అలాగే కలుగుగాక—ఏకమై సాధించండి; ఒక్క వెంట్రుకంత కూడా భేదం లేకుండా.
Mantra 40
याव॑न्तो अ॒स्याः पृ॑थि॒वीं सच॑न्ते अ॒स्मत् पु॒त्राः परि॒ ये सं॑बभू॒वुः । सर्वां॒स्तां उप॒ पात्रे॑ ह्वयेथां॒ नाभिं॑ जाना॒नाः शिश॑वः स॒माया॑न्
ఆమె—పృథివి—సంతానంగా ఎంతమంది భూమిని ఆశ్రయించి ఉంటారో, మా నుండి చుట్టూ పుట్టిన మా కుమారులెవరో—వారందరినీ పాత్ర దగ్గరకు ఇక్కడికి పిలవండి. నాభి-కేంద్రాన్ని తెలిసిన శిశువులు సమూహంగా చేరి వచ్చారు.
Mantra 41
वसो॒र्या धारा॒ मधु॑ना॒ प्रपी॑ना घृ॒तेन॑ मि॒श्रा अ॒मृत॑स्य॒ नाभ॑यः । सर्वा॒स्ता अव॑ रुन्धे स्व॒र्गः ष॒ष्ट्यां श॒रत्सु॑ निधि॒पा अ॒भीच्छात्
వసు (ధనం) యొక్క ఈ ధారలు—మధువుతో పరిపూర్ణమై, ఘృతంతో మిశ్రమమై—అమృతస్య నాభయః (అమృతపు కేంద్రాలు)గా ఉన్నాయి. వీటన్నిటినీ స్వర్గం ఆవరించి బిగిగా కాపాడుతుంది; నిధిపాలుడు షష్టి (అరవయ్యవ) సంవత్సరార్థం, శరదృతువుల పరంపరలో, వీటిని పొందాలని అభీష్టం చేసాడు.
Mantra 42
नि॒धिं नि॑धि॒पा अ॒भ्येऽनमिच्छा॒दनी॑श्वरा अ॒भितः॑ सन्तु॒ ये॒३न्ये। अ॒स्माभि॑र्द॒त्तो निहि॑तः स्व॒र्गस्त्रि॒भिः काण्डै॒स्त्रीन्त्स्व॒र्गान॑रुक्षत्
నిధిపాలుడు ఈ నిధిని కోరుకొని వెదకుగాక; కానీ చుట్టూ ఉన్న ఇతరులందరూ అధికారరహితులై, బలహీనులై ఉండుగాక. మా చేత ఇది దత్తమై, ఇది నిహితమై ఉంది—స్వర్గం; మూడు కాండైః (దండాలు/కాండాలు) ద్వారా అతడు మూడు స్వర్గాలను అధిరోహించాడు.
Mantra 43
अ॒ग्नी रक्ष॑स्तपतु॒ यद् विदे॑वं क्र॒व्याद् पि॑शा॒च इ॒ह मा प्र पा॑स्त । नु॒दाम॑ एन॒मप॑ रुध्मो अ॒स्मदा॑दि॒त्या ए॑न॒मङ्गि॑रसः सचन्ताम्
అగ్ని రాక్షసుణ్ని దహించుగాక—ఇక్కడ ఉన్న దేవవిరోధి, క్రవ్యాద్ (మాంసభక్షక) పిశాచుడు మా మీదికి ముందుకు రాకూడదు. మేము అతన్ని తోసి దూరం చేస్తాము; మా నుండి అతన్ని అడ్డగించి వేరుచేస్తాము. ఆదిత్యులు, అంగిరసులు అతనితో అంటుకొని అతన్ని వశపరచుగాక.
Mantra 44
आ॒दि॒त्येभ्यो॒ अङ्गि॑रोभ्यो॒ मध्वि॒दं घृ॒तेन॑ मि॒श्रं प्रति॑ वेदयामि । शु॒द्धह॑स्तौ ब्राह्म॒णस्यानि॑हत्यै॒तं स्व॒र्गं सु॑कृता॒वपी॑तम्
ఆదిత్యులకు, అంగిరసులకు—ఘృతంతో మిశ్రమమైన ఈ మధువును నేను విధిపూర్వకంగా సమర్పిస్తున్నాను. చేతులు శుద్ధి చేసుకొని—బ్రాహ్మణుని అనాహతత్వం/అభేద్యత కొరకు—సుకృతం ద్వారా పొందిన ఈ స్వర్గంలో అతడు ప్రవేశిస్తాడు.
Mantra 45
इ॒दं प्राप॑मुत्त॒मं काण्ड॑मस्य॒ यस्मा॑ल्लो॒कात् प॑रमे॒ष्ठी स॒माप॑ । आ सि॑ञ्च स॒र्पिर्घृ॒तव॒त् सम॑ङ्ग्ध्ये॒ष भा॒गो अङ्गि॑रसो नो॒ अत्र॑
ఇక్కడ నేను దీని ఉత్తమ భాగాన్ని పొందాను—పరమేష్ఠి సంపూర్ణ సిద్ధిని పొందిన ఆ లోకంనుండి. ఘృతసమృద్ధమైన సర్పిస్ (నెయ్యి) పోయండి; దీన్ని బాగా అభ్యంగం చేయండి; ఇదే ఇక్కడ మనకు అంగిరసుల భాగం.
Mantra 46
स॒त्याय॑ च॒ तप॑से दे॒वता॑भ्यो नि॒धिं शे॑व॒धिं परि॑ दद्म ए॒तम्। मा नो॑ द्यू॒तेऽव गा॒न्मा समि॑त्यां॒ मा स्मा॒न्यस्मा॒ उत् सृ॑जता पु॒रा मत्
సత్యానికీ తపస్సుకీ, దేవతలకీ—ఈ నిధిని, ఈ అమూల్య శేవధిని మేము సంపూర్ణంగా అర్పిస్తున్నాము. జూదంలో మేము పడిపోకూడదు; సభా-సమితిలోనూ కాదు; ఇంకా, నేను ఉండగానే మమ్మల్ని మరొకరికి అప్పగించవద్దు.
Mantra 47
अ॒हं प॑चाम्य॒हं द॑दामि॒ ममेदु॒ कर्म॑न्क॒रुणेऽधि॑ जा॒या। कौमा॑रो लो॒को अ॑जनिष्ट पु॒त्रो॒३न्वार॑भेथां॒ वय॑ उत्त॒राव॑त्
నేను వండుతాను, నేను దానం చేస్తాను; ఓ కరుణావతీ, నా కర్మ నిజంగా భార్య బాధ్యతలోనే నిలుస్తుంది. కౌమార-లోకం—యౌవన స్థితి—నుండి ఒక కుమారుడు జన్మించాడు; మీరు ఇద్దరూ అతనిని పట్టుకోండి; మా ప్రాణబలం మరింత ముందుకు సాగుగాక.
Mantra 48
न किल्बि॑ष॒मत्र॒ नाधा॒रो अस्ति॒ न यन्मि॒त्रैः स॒मम॑मान॒ एति॑ । अनू॑नं॒ पात्रं॒ निहि॑तं न ए॒तत् प॒क्तारं॑ प॒क्वः पुन॒रा वि॑शाति
ఇక్కడ కిల్బిషం (పాప-దోషం) లేదు; నిందకు ఆధారం కూడా లేదు; మిత్రులతో ఏకమనస్సుగా నిలిచినప్పుడు ఏ అనిష్టమూ సంభవించదు. మన కోసం ఉంచబడిన ఈ పాత్ర ‘అనూనం’ (పూర్ణం); ఇందులో ఏ లోటూ లేదు. పక్వమైనది (వండినది) మళ్లీ తిరిగి వచ్చి, పక్తార్ (వండేవాడు) వద్ద/లోకి మరల ప్రవేశిస్తుంది.
Mantra 49
प्रि॒यं प्रि॒याणां॑ कृणवाम॒ तम॒स्ते य॑न्तु यत॒मे द्वि॒षन्ति॑ । धे॒नुर॑न॒ड्वान् वयो॑वय आ॒यदे॒व पौरु॑षेय॒मप॑ मृ॒त्युं नु॑दन्तु
ప్రియుల మధ్య ప్రియమైన అనుగ్రహాన్ని మనం కలిగిద్దాం; మనపై ద్వేషం పెట్టేవారికి చీకటి వెళ్లిపోవాలి. ధేను (ఆవు) మరియు అనడ్వాన్ (బలమైన ఎద్దు), యుగయుగాలుగా బలమూ ఆయుష్షూ పెరుగుతూ రావాలి; అలాగే మానవకృతమైన మృత్యువును మన నుండి దూరంగా తరిమివేయాలి.
Mantra 50
सम॒ग्नयो॑ विदुर॒न्यो अ॒न्यं य ओष॑धीः॒ सच॑ते॒ यश्च॒ सिन्धू॑न्। याव॑न्तो दे॒वा दि॒व्या॒३तप॑न्ति॒ हिर॑ण्यं॒ ज्योतिः॒ पच॑तो बभूव
అగ్నులు సమ్మతితో ఒకరినొకరు తెలుసుకుంటాయి—ఓషధులతో సంయుక్తమైనవాడు, సింధువులు (నదులు) తో సంయుక్తమైనవాడు. తపంతో ప్రకాశించే దివ్య దేవులు ఎంతమందో—‘పచించేవారు’ అయిన ఆ ఇద్దరి నుండి జ్యోతి, అవును, స్వర్ణమయమైన కాంతి ఉద్భవించింది.
Mantra 51
ए॒षा त्व॒चां पुरु॑षे॒ सं ब॑भू॒वान॑ग्नाः॒ सर्वे॑ प॒शवो॒ ये अ॒न्ये। क्ष॒त्रेणा॒त्मानं॒ परि॑ धापयाथोऽमो॒तं वासो॒ मुख॑मोद॒नस्य॑
ఇది మనుష్యునిలో చర్మాల రక్షకంగా అయింది; ఓ అగ్నులారా, మరియు ఇతర సమస్త పశువులూ. క్షాత్రబలంతో మీరు ఆత్మను చుట్టూరా ఆవరించండి—అక్షతంగా; ఈ వాసమే వండిన అన్నం (ఓదన) యొక్క ముఖం, అనగా ముందుభాగం.
Mantra 52
यद॒क्षेषु॒ वदा॒ यत् समि॑त्यां॒ यद् वा॒ वदा॒ अनृ॑तं वित्तका॒म्या। स॒मा॒नं तन्तु॑म॒भि सं॒वसा॑नौ॒ तस्मि॒न्त्सर्वं॒ शम॑लं सादयाथः
పాశాలలో నీవు చెప్పినది, సభలో చెప్పినది, లేదా లాభకామనతో నీవు పలికిన అసత్యం—మీరిద్దరూ ఒకే సామాన్య తంతువుపై కలిసి వస్త్రధారులై; అందులో ఆ సమస్త మలినతను కూర్చోబెట్టి, శాంతింపజేయండి.
Mantra 53
व॒र्षं व॑नु॒ष्वापि॑ गच्छ दे॒वांस्त्व॒चो धू॒मं पर्युत् पा॑तयासि । वि॒श्वव्य॑चा घृ॒तपृ॑ष्ठो भवि॒ष्यन्त्सयो॑निर्लो॒कमुप॑ याह्ये॒तम्
వర్షాన్ని జయించి/సంపాదించి, మరింతగా దేవతల వద్దకు వెళ్లు; చర్మం మీద నుండి నీవు ధూమాన్ని వెలుపలికి పంపి, చుట్టూ తిప్పి తరిమివేస్తావు. సర్వవ్యాపి, ఘృతపృష్టుడు (నెయ్యి-ఆధారముగలవాడు), ఏకయోనిగా కావడానికి సిద్ధమై, నీవు ఈ లోకమునకు వెళ్లు—ఈ ధామాన్ని సమీపించు.
Mantra 54
त॒न्वं स्व॒र्गो ब॑हु॒धा वि च॑क्रे॒ यथा॑ वि॒द आ॒त्मन्न॒न्यव॑र्णाम्। अपा॑जैत् कृ॒ष्णां रुश॑तीं पुना॒नो या लोहि॑नी॒ तां ते॑ अ॒ग्नौ जु॑होमि
స్వర్గీయ శక్తి ఈ దేహాన్ని అనేక విధాలుగా నిర్మించింది; జ్ఞానులు ఆత్మలో వర్ణమార్పును గ్రహించునట్లుగా. అది నలుపును తొలగించి, శుద్ధి చేస్తూ ప్రకాశించే కాంతిగా మారుస్తుంది. ఆ లోహినీ (ఎరుపు) — ఆమెనే నీకోసం అగ్నిలో నేను ఆహుతి సమర్పిస్తున్నాను.
Mantra 55
प्राच्यै॑ त्वा दि॒शे॒३ग्नयेऽधि॑पतयेऽसि॒ताय॑ रक्षि॒त्र आ॑दि॒त्यायेषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
తూర్పు దిశకు మేము నిన్ను అప్పగిస్తున్నాము—అధిపతి అగ్నికి, రక్షకుడు అసితకు, బాణాయుధుడైన ఆదిత్యకు. ఈ పరివేష్టన-రక్షను మేము స్థాపిస్తున్నాము; మా వారిపైనే దాడి చేసి వచ్చే శత్రువునుండి ఇది మమ్మల్ని కాపాడుగాక. నియతమైన అపశకునం ఇక్కడ జరకోసమే స్థిరపడుగాక; జర మమ్మల్ని మరణం నుండి దూరంగా అప్పగించుగాక; ఆపై మేము పక్వత్వంతో (పక్వ) కలిసి సమృద్ధిగా ఉండుదుము.
Mantra 56
दक्षि॑णायै त्वा दि॒श इन्द्रा॒याधि॑पतये॒ तिर॑श्चिराजये रक्षि॒त्रे य॒मायेषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
దక్షిణ దిశకు మేము నిన్ను అప్పగిస్తున్నాము—అధిపతి ఇంద్రునికి, రక్షకుడు తిరశ్చిరాజకు, బాణాయుధుడైన యమునికి. ఈ పరివేష్టన-రక్షను మేము స్థాపిస్తున్నాము; మా వారిపైనే దాడి చేసి వచ్చే శత్రువునుండి ఇది మమ్మల్ని కాపాడుగాక. నియతమైన అపశకునం ఇక్కడ జరకోసమే స్థిరపడుగాక; జర మమ్మల్ని మరణం నుండి దూరంగా అప్పగించుగాక; ఆపై మేము పక్వత్వంతో (పక్వ) కలిసి సమృద్ధిగా ఉండుదుము.
Mantra 57
प्र॒तीच्यै॑ त्वा दि॒शे वरु॑णा॒याधि॑पतये॒ पृदा॑कवे रक्षि॒त्रेऽन्ना॒येषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
పశ్చిమ దిశకు నిన్ను మేము సమర్పిస్తున్నాము—అధిపతి వరుణునికి, రక్షకుడు పృదాకునికి, బాణాలతో ఆయుధమై ఉన్న అన్నానికి. దీనిని మేము చుట్టూ స్థాపిస్తున్నాము; మనపైకి, మనవారిపైకి దాడి చేసి వచ్చే శత్రువునుంచి ఇది మమ్మల్ని కాపాడుగాక. ఇక్కడ నియతమైన అపశకునం జర (వృద్ధాప్యం) కోసం స్థిరపడుగాక; జర మమ్మల్ని మరణం నుండి దూరంగా నియమించుగాక; అప్పుడు పక్వమైన (ఫలం/అన్నం) తో కలిసి మేము సమృద్ధిగా ఉండుదుము.
Mantra 58
उदी॑च्यै त्वा दि॒शे सोमा॒याधि॑पतये स्व॒जाय॑ रक्षि॒त्रेऽशन्या इषु॑मत्यै । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ఉత్తర దిశకై నిన్ను నియమిస్తున్నాము—ఆ దిశాధిపతి సోమునికి, రక్షకుడు స్వజాకు, అలాగే వజ్రిణీ, బాణధారిణీ అశనీ-ఇషుమతికి. దీనిని మేము మా చుట్టూ స్థాపిస్తున్నాము; ఇది దాడిచేసేవాడి నుండి మమ్మల్ని కాపాడుగాక. ఇక్కడ మా నియత భాగ్యం మమ్మల్ని జరా (వృద్ధాప్యం) వరకు నడిపించుగాక; జరా మరణానికి వ్యతిరేకంగా మా చుట్టూ కంచె/పరిధి వేయుగాక; ఆపై పరిపక్వతతో మేము సమ్యక్గా ఏకమవుదాం.
Mantra 59
ध्रु॒वायै॑ त्वा दि॒शे विष्ण॒वेऽधि॑पतये क॒ल्माष॑ग्रीवाय रक्षि॒त्र ओष॑धीभ्य॒ इषु॑मतीभ्यः । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ధ్రువ (స్థిర) దిశకై నిన్ను నియమిస్తున్నాము—ఆ దిశాధిపతి విష్ణువుకు, రక్షకుడు కల్మాషగ్రీవునికి, అలాగే బాణధారిణీ ఓషధులకు (ఔషధి-దేవతలకు). దీనిని మేము మా చుట్టూ స్థాపిస్తున్నాము; ఇది దాడిచేసేవాడి నుండి మమ్మల్ని కాపాడుగాక. ఇక్కడ మా నియత భాగ్యం మమ్మల్ని జరా (వృద్ధాప్యం) వరకు నడిపించుగాక; జరా మరణానికి వ్యతిరేకంగా మా చుట్టూ కంచె/పరిధి వేయుగాక; ఆపై పరిపక్వతతో మేము సమ్యక్గా ఏకమవుదాం.
Mantra 60
ऊ॒र्ध्वायै॑ त्वा दि॒शे बृह॒स्पत॒येऽधि॑पतये श्वि॒त्राय॑ रक्षि॒त्रे व॒र्षायेषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ఊర్ధ్వ దిశకై నిన్ను మేము నియమిస్తున్నాము—ఆ దిశాధిపతి బృహస్పతికి, రక్షకుడు శ్విత్రునికి, బాణాయుధముగల వర్షానికి. దీనిని మేము మా చుట్టూ స్థాపిస్తున్నాము; ఇది దాడిచేసేవాడి నుండి మమ్మల్ని కాపాడుగాక. ఇక్కడ మా నియత భాగ్యం మమ్మల్ని జరా (వృద్ధాప్యం) వరకు నడిపించుగాక; జరా మరణానికి వ్యతిరేకంగా మా చుట్టూ కంచె వేయుగాక; ఆపై పరిపక్వతతో మేము కలిసి సమృద్ధిగా ఉండుగాక.
It is used in śrāddha/pitṛyajña settings to invite and satisfy the Fathers under Yama’s oversight, sanctify the cooked offering, and secure protection and continuity for the household.
In Vedic ritual geography the south is the Pitṛ quarter governed by Yama. Aligning the offering and movements with that direction is a way of placing the rite in the Fathers’ proper domain and obtaining their sanctioned favor.
The pātra is the offering vessel, barhis is the grass-seat that stabilizes the ritual base, and pakva is the cooked, ‘ripened’ oblation. Together they form the protected center of the śrāddha act—made safe through enclosure and invocation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.