Sukta 2

Mantra 1

रुद्रः। भवा॑शर्वौ मृ॒डतं॒ माभि या॑तं॒ भूत॑पती॒ पशु॑पती॒ नमो॑ वाम्। प्रति॑हिता॒माय॑तां॒ मा वि स्रा॑ष्टं॒ मा नो॑ हिंसिष्टं द्वि॒पदो॒ मा चतु॑ष्पदः

రుద్రా—భవ, శర్వ—మాపై కరుణ చూపండి; మా మీదికి విరోధంగా రాకండి. ఓ భూతపతి, ఓ పశుపతి, మీ ఇద్దరికీ నమస్కారం. నియంత్రించి ఉంచినది నియమంలోనే విస్తరించి ఉండుగాక; (మీ) బాణాన్ని విడిచిపెట్టకండి; మాకు హింస చేయకండి—ద్విపదులను కాదు, చతుష్పదులను కాదు.

Mantra 2

शुने॑ क्रो॒ष्ट्रे मा शरी॑राणि॒ कर्त॑म॒लिक्ल॑वेभ्यो॒ गृध्रे॑भ्यो॒ ये च॑ कृ॒ष्णा अ॑वि॒ष्यवः॑ । मक्षि॑कास्ते पशुपते॒ वयां॑सि ते विघ॒से मा वि॑दन्त

కుక్క, నక్క మా శరీరాలను చీల్చకూడదు; కేకలు వేసే (క్రూర) వారు కాదు, గద్దలు కాదు, నల్లని విషమయ (జీవులు) కాదు. ఓ పశుపతే, నీ ఈగలు, నీ పక్షులు—ఆహారార్థం మమ్మల్ని కనుగొనకూడదు.

Mantra 3

क्रन्दा॑य ते प्रा॒णाय॒ याश्च॑ ते भव॒ रोप॑यः । नम॑स्ते रुद्र कृण्मः सहस्रा॒क्षाया॑मर्त्य

ఓ గర్జించువాడా, నీ ప్రాణశ్వాసానికి—మరియు ఓ భవా, నీ స్వస్థతనిచ్చే ఔషధి-శక్తులకు—(ఈ నమస్కారం). ఓ రుద్రా, సహస్రాక్షా, అమర్త్యా, మేము నీకు నమస్కరిస్తాము.

Mantra 4

पु॒रस्ता॑त् ते नमः॑ कृण्म उत्त॒राद॑ध॒रादु॒त। अ॒भी॒व॒र्गाद् दि॒वस्पर्य॒न्तरि॑क्षाय ते॒ नमः॑

తూర్పు నుండి మేము నీకు నమస్కారం చేస్తాము; ఉత్తరం నుండి, క్రింద నుండి కూడా. ప్రమాదపు ఉద్ధృత దాడి నుండి, స్వర్గం నుండి అన్ని వైపులా—అంతరిక్షాన్ని (సాక్షిగా చేసుకొని) నీకు నమః.

Mantra 5

मुखा॑य ते पशुपते॒ यानि॒ चक्षूं॑षि ते भव । त्व॒चे रू॒पाय॑ सं॒दृशे॑ प्रती॒चीना॑य ते॒ नमः॑

హే పశుపతే, నీ ముఖానికి నమః; హే భవ, నీ ఆ కన్నులకు నమః. నీ చర్మానికి, నీ రూపానికి, నీ దర్శనానికి—మాపై కాకుండా తిరిగిన ఆ దృష్టికి—నమః.

Mantra 6

अङ्गे॑भ्यस्त उ॒दरा॑य जि॒ह्वाया॑ आ॒स्याऽय ते । द॒द्भ्यो ग॒न्धाय॑ ते॒ नमः॑

అవయవాల నుండి నీకు నమస్కారం; నీ ఉదరానికి నమస్కారం; నీ జిహ్వకూ నీ ముఖానికీ నమస్కారం. దంతాల నుండి—నీ గంధం (ఘ్రాణం) పట్ల—నీకు నమో నమః.

Mantra 7

अस्त्रा॒ नील॑शिखण्डेन सहस्रा॒क्षेण॑ वा॒जिना॑ । रु॒द्रेणा॑र्धकघा॒तिना॒ तेन॒ मा सम॑रामहि

అస్త్రాలతో—నీలశిఖండధారి, సహస్రాక్షుడు, వేగవంతుడు—రుద్రుడు, అర్ధఘాతకుడు—అతనితోనే మేము (ఈ ప్రమాదాన్ని) ఎదుర్కొందుము, నా రక్షణార్థం.

Mantra 8

स नो॑ भ॒वः परि॑ वृणक्तु वि॒श्वत॒ आप॑ इवा॒ग्निः परि॑ वृणक्तु नो भ॒वः । मा नो॒ऽभि मां॑स्त॒ नमो॑ अस्त्वस्मै

ఆ భవుడు మమ్మల్ని అన్ని వైపులా ఆవరించుగాక—నీరు ఆవరించునట్లు, అగ్ని ఆవరించునట్లు; భవుడు మమ్మల్ని చుట్టుముట్టుగాక. మమ్మల్ని కొట్టకుము; అతనికి నమస్కారం.

Mantra 9

च॒तुर्नमो॑ अष्ट॒कृत्वो॑ भ॒वाय॒ दश॒ कृत्वः॑ पशुपते॒ नम॑स्ते । तवे॒मे पञ्च॑ प॒शवो॒ विभ॑क्ता॒ गावो॒ अश्वाः॒ पुरु॑षा अजा॒वयः

భవునికి నాలుగు సార్లు నమస్కారం, ఎనిమిది సార్లు నమస్కారం; మరియు హే పశుపతే, నీకు పది సార్లు నమస్కారం. నీకే ఇవి ఐదు విధాల పశువులు విభజింపబడ్డాయి—గావులు, అశ్వాలు, పురుషులు, అజలు (మేకలు), అవయః (గొర్రెలు).

Mantra 10

तव॒ चत॑स्रः प्र॒दिश॒स्तव॒ द्यौस्तव॑ पृथि॒वी तवे॒दमु॑ग्रो॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। तवे॒दं सर्व॑मात्म॒न्वद् यत् प्रा॒णत् पृ॑थि॒वीमनु॑

నీదే నాలుగు దిక్కులు; నీదే ద్యౌః (ఆకాశం); నీదే పృథివి; ఉగ్రుని ఈ అంతరిక్షమూ నీదే. ప్రాణమున్నదంతా—ఏది ఏది శ్వసిస్తుందో, పృథివి అంతటా వ్యాపించి ఉన్నదో—అది అంతా నీదే.

Mantra 11

उ॒रुः कोशो॑ वसु॒धान॒स्तवा॒यं यस्मि॑न्नि॒मा विश्वा॒ भुव॑नान्य॒न्तः । स नो॑ मृड पशुपते॒ नम॑स्ते प॒रः क्रो॒ष्टारो॑ अभि॒भाः श्वानः॑ प॒रो य॑न्त्वघ॒रुदो॑ विके॒श्यःऽ

విస్తారమైనది నీ ఈ కోశం (నిధి), వసుధానము (సంపదను ధరించేది); దాని అంతరంలో ఈ సమస్త భువనాలు (లోకాలు) నిలిచి ఉన్నాయి. ఓ పశుపతే, మాపై కరుణ చూపు; నీకు నమస్కారం. దూరంగా—అతి దూరంగా—ఆ క్రోష్టారులు (కేకలు వేయువారు), అభిభాః (దాడిచేయువారు), శ్వానులు (కుక్కలు) పోవుగాక; దూరం తొలగుగాక ఆ అఘ-రుదులు (అశుభంగా అరచేవారు), వికేశ్యః (చెదరిన జుట్టువారు).

Mantra 12

धनु॑र्बिभर्षि॒ हरि॑तं हिर॒ण्ययं॑ सहस्र॒घ्नि श॒तव॑धं शिखण्डिनम्। रु॒द्रस्येषु॑श्चरति देवहे॒तिस्तस्यै॒ नमो॑ यत॒मस्यां॑ दि॒शी॒३तः

నీవు ధనుస్సును ధరించుచున్నావు—హరితవర్ణం, హిరణ్యమయం; సహస్రఘ్ని (వెయ్యి సంహారకము), శతవధం (వంద వధకము), శిఖండినం (శిఖ/కల్గి కలది). రుద్రుని ఇషు (బాణం) సంచరిస్తుంది—దేవహేతి (దేవప్రేరిత ఆయుధం); దానికి నమస్కారం—అది ఏ దిశలో ఉన్నా, ఆ దిశ నుంచే (మా నుండి) దూరంగా ఉండుగాక.

Mantra 13

यो॒३भिया॑तो नि॒लय॑ते॒ त्वां रु॑द्र नि॒चिकी॑र्षति । प॒श्चाद॑नु॒प्रयु॑ङ्क्षे॒ तं वि॒द्धस्य॑ पद॒नीरि॑व

ఓ రుద్రా! భయంతో దాగి నిన్ను తప్పించుకొని నీకు హాని చేయదలచినవానిని—గాయపడ్డ (విద్ధమైన) మనిషి అడుగుజాడలను అనుసరించినట్లే, నీవు వెనుకనుంచి వెంటాడి పట్టుకుంటావు.

Mantra 14

भ॒वा॒रु॒द्रौ स॒युजा॑ संविदा॒नावु॒भावु॒ग्रौ च॑रतो वी॒र्याऽय । तभ्यां॒ नमो॑ यत॒मस्यां॑ दिशी३तः

భవుడూ రుద్రుడూ—ఒకే యోగంలో కలసి, ఏకమనసుతో—ఇద్దరూ ఉగ్రులై—వీర్యంతో సంచరిస్తారు. ఆ ఇద్దరికీ నమస్కారం—వారు ఏ దిశలో ఉన్నా; ఇక్కడి నుండి దూరంగా తొలగిపోవుగాక.

Mantra 15

नम॑स्ते ऽस्त्वाय॒ते नमो॑ अस्तु पराय॒ते। नम॑स्ते रुद्र॒ तिष्ठ॑त॒ आसी॑नायो॒त ते॒ नमः॑

నీవు వచ్చుచున్నప్పుడు—నీకు నమస్కారం; నీవు దూరమై పోవుచున్నప్పుడు—నీకు నమస్కారం. ఓ రుద్రా! నిలుచున్నప్పుడూ నీకు నమస్కారం; కూర్చున్నప్పుడూ—నీకు నమస్కారం.

Mantra 16

नमः॑ सा॒यं नमः॑ प्रा॒तर्नमो॒ रात्र्या॒ नमो॒ दिवा॑ । भ॒वाय॑ च श॒र्वाय॑ चो॒भाभ्या॑मकरं॒ नमः॑

సాయంకాలంలో నమస్కారం, ప్రాతఃకాలంలో నమస్కారం; రాత్రికి నమస్కారం, దినానికి నమస్కారం. భవా మరియు శర్వా—ఈ ఇద్దరికీ కలిపి—నేను నమస్కారం అర్పించాను.

Mantra 17

स॒ह॒स्रा॒क्षम॑तिप॒श्यं पु॒रस्ता॑द् रु॒द्रमस्य॑न्तं बहु॒धा वि॑प॒श्चित॑म्। मोपा॑राम जि॒ह्वयेय॑मानम्

సహస్రనేత్రుడైన ఆ రుద్రుని నేను తూర్పున ముందుగా ఉద్భవిస్తూ చూశాను—అనేక విధాలుగా (బాణాలను) విసిరేవాడు, తীক্ষ్ణబుద్ధి, సర్వజ్ఞుడివలె. నాలుకను నాకుతూ (భక్షించేందుకు సిద్ధంగా) ఉన్న అతని దగ్గరకు నేను చేరకూడదు.

Mantra 18

श्या॒वाश्वं॑ कृ॒ष्णमसि॑तं मृ॒णन्तं॑ भी॒मं रथं॑ के॒शिनः॑ पा॒दय॑न्तम्। पूर्वे॒ प्रती॑मो॒ नमो॑ अस्त्वस्मै

దీర్ఘకేశుడైన (కేశిన్) అతని ఆ శ్యామ అశ్వాలతో కూడిన, నల్లని-నీలి వర్ణమైన, నలిపివేసే, భయంకరమైన రథం—మనుష్యులను దాని కింద పడేసేది—పూర్వులవలె మేము దానిని ఎదుర్కొంటాము; అతనికి నమస్కారం కలుగుగాక.

Mantra 19

मा नो॒ऽभि स्रा॑ म॒त्यं देवहे॒तिं मा नः॑ क्रुधः पशुपते॒ नम॑स्ते । अ॒न्यत्रा॒स्मद् दि॒व्यां शाखां॒ वि धू॑नु

ఓ పశుపతే! దేవప్రేరిత (దేవహేతి) నీ క్షేపాస్త్రాన్ని మా మీద, ఈ మర్త్యుని మీద, ప్రయోగించకు. మా మీద కోపపడకు—నీకు నమస్కారం. మమ్మల్ని విడిచి వేరేచోట, ఆ దివ్య శాఖను విదిలించి పడవేయి.

Mantra 20

मा नो॑ हिंसी॒रधि॑ नो ब्रूहि॒ परि॑ णो वृङ्ग्धि॒ मा क्रु॑धः । मा त्वया॒ सम॑रामहि

మమ్మల్ని హింసించకు; మా మీద (రక్షావాక్యం) పలుకు. మమ్మల్ని చుట్టుముట్టి కాపాడు; అపాయాన్ని దూరం చేయి—కోపపడకు. నీతో మాకు సంఘర్షణ రాకూడదు.

Mantra 21

मा नो॒ गोषु॒ पुरु॑षेषु॒ मा गृ॑धो नो अजा॒विषु॑ । अ॒न्यत्रो॑ग्र॒ वि व॑र्तय॒ पिया॑रूणां प्र॒जां ज॑हि

మా గోవులలో మాపై దాడి చేయకు; మా పురుషులలో కూడా మాపై ఆశపడకు; మేకలు-గొర్రెలలోనూ మా మీద లోభపడకు. ఇతరత్ర, హే ఉగ్రా, తిరిగి మళ్లిపో; పియారూణుల ప్రజను నీవు సంహరించు.

Mantra 22

यस्य॑ त॒क्मा कासि॑का हे॒तिरेक॒मश्व॑स्येव॒ वृष॑णः॒ क्रन्द॒ एति॑ । अ॒भि॒पू॒र्वं नि॒र्णय॑ते॒ नमो॑ अस्त्वस्मै

యావనికి తక్ష్మా (జ్వరం) మరియు కాసికా (దగ్గు) ఆయుధంలా—ఒకే దెబ్బగా—బలవంతమైన అశ్వపు హిన్నహిన్నాదంలా క్రందిస్తూ ముందుకు సాగుతాయో; దాడి, ఎదుర్కొనుటలో ముందుగానే తోసి బయటకు నెట్టివేయువానికి—నమస్కారం కలుగుగాక.

Mantra 23

यो॒३न्तरि॑क्षे॒ तिष्ठ॑ति॒ विष्ट॑भि॒तोऽय॑ज्वनः प्रमृ॒णन् दे॑वपी॒यून्। तस्मै॒ नमो॑ द॒शभिः॒ शक्व॑रीभिः

అంతరిక్షంలో దృఢంగా ఆధారపడి నిలిచియున్నవాడు; యజ్ఞం చేయని వారిని (అయజ్వనః) నలిపివేసి, దేవపీయూన్ (దేవ-పానకులు) ను దమనించువాడు—అతనికి పది శక్వరీ ఛందస్సులతో నమస్కారం.

Mantra 24

तुभ्य॑मार॒ण्याः प॒शवो॑ मृ॒गा वने॑ हि॒ता हं॒साः सु॑प॒र्णाः श॑कु॒ना वयां॑सि । तव॑ य॒क्षं प॑शुपते अ॒प्स्व॑१न्तस्तुभ्यं॑ क्षरन्ति दि॒व्या आपो॑ वृ॒धे

ఓ పశుపతే! అరణ్యపు పశువులు, వనంలో నివసించే మృగాలు; హంసలు, సుపర్ణులు, శకునాలు, ఎగిరే పక్షులు—ఇవి అన్నీ నీకే చెందుతాయి. ఓ పశుపతే! జలముల అంతరంలో ఉన్న నీ యక్షం (అద్భుత శక్తి)—నీ వృద్ధికై దివ్య ఆపః (దివ్య జలధారలు) నీ వైపు ప్రవహిస్తాయి.

Mantra 25

शि॒शु॒मारा॑ अजग॒राः पु॑री॒कया॑ ज॒षा मत्स्या॑ रज॒सा येभ्यो॒ अस्य॑सि । न ते॑ दू॒रं न प॑रि॒ष्ठास्ति॑ ते भव स॒द्यः सर्वा॒न् परि॑ पश्यसि॒ भूमिं॒ पूर्व॑स्माद्धं॒स्युत्त॑रस्मिन्समु॒द्रे

శిశుమారాలు, అజగరాలు (మహాసర్పాలు), పురీకయులు, భక్షకులు, మత్స్యాలు—వారికి వ్యతిరేకంగా నీవు రజస్‌ (విస్తారమైన ఆకాశం/అంతరిక్షం) గుండా నీ ప్రహారాన్ని విసురుతావో—నీకు దూరమనే లేదు, సరిహద్దు కూడా లేదు. నీవు అట్లే అవు: వెంటనే నీవు చుట్టూ సమస్త భూమిని దర్శిస్తావు; తూర్పు వైపు నుండి నీవు కొడతావు, ఉత్తర సముద్రంలో.

Mantra 26

मा नो॑ रुद्र त॒क्मना॒ मा वि॒षेण॒ मा नः॒ सं स्रा॑ दि॒व्येना॒ग्निना॑ । अ॒न्यत्रा॒स्मद् वि॒द्युतं॑ पातयै॒ताम्

ఓ రుద్రా, తక్ష్మా (జ్వరం)తో మమ్మల్ని కొట్టవద్దు; విషంతో మమ్మల్ని కొట్టవద్దు; దివ్య అగ్నితో మమ్మల్ని దహించవద్దు. ఈ విద్యుత్ (మెరుపు)ను మమ్మల్ని విడిచి, ఇతరత్రా పడేయి.

Mantra 27

भ॒वो दि॒वो भ॒व ई॑शे पृथि॒व्या भ॒व आ प॑प्र उ॒र्व॑न्तरि॑क्षम्। तस्मै॒ नमो॑ यत॒मस्यां॑ दि॒शी॒३तः

భవుడు దివ్యలోకానికి అధిపతి; భవుడు భూమిని పాలిస్తాడు; భవుడు విశాలమైన అంతరిక్షాన్ని నింపాడు. అతనికే నమస్కారం—ఇక్కడ ఏ దిశ నుండైనా అతడు వచ్చునుగాక.

Mantra 28

भव॑ राज॒न् यज॑मानाय मृड पशू॒नां हि प॑शु॒पति॑र्ब॒भूथ॑ । यः श्र॒द्दधा॑ति॒ सन्ति॑ दे॒वा इति॒ चतु॑ष्पदे द्वि॒पदे॑ऽस्य मृड

రాజా భవా, యజమానునికి కరుణ చూపు; ఎందుకంటే నీవు నిజంగా పశువుల పశుపతిగా అయ్యావు. ‘దేవులు ఉన్నారు’ అని శ్రద్ధ కలిగినవానికి, చతుష్పద-ద్విపద (ప్రాణుల్లో) కృప చూపు.

Mantra 29

मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒कं मा नो॒ वह॑न्तमु॒त मा नो॑ वक्ष्य॒तः । मा नो॑ हिंसीः पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च॒ स्वां त॒न्वंऽ रुद्र॒ मा री॑रिषो नः

మా మహానునికి హాని చేయకు, మా చిన్నవానికీ కాదు; మమ్మల్ని మోసేవానికీ కాదు, మమ్మల్ని నడిపేవానికీ కాదు. మా తండ్రి, మా తల్లిని గాయపరచకు; హే రుద్రా, మా స్వంత దేహాన్ని—మమ్మల్ని గాయపరచకు.

Mantra 30

रु॒द्रस्यै॑लबका॒रेभ्यो॑ऽसंसूक्तगि॒लेभ्यः॑ । इ॒दं म॒हास्ये॑भ्यः॒ श्वभ्यो॑ अकरं॒ नमः॑

రుద్రుని హుంకారముచేయువారికి, దుష్టోక్తిని మింగివేయువారికి—మహాముఖ కుక్కలకు—ఈ నమస్కారాన్ని నేను అర్పించాను.

Mantra 31

नम॑स्ते घो॒षिणी॑भ्यो॒ नम॑स्ते के॒शिनी॑भ्यः । नमो॒ नम॑स्कृताभ्यो॒ नमः॑ संभुञ्ज॒तीभ्यः॑ । नम॑स्ते देव॒ सेना॑भ्यः स्व॒स्ति नो॒ अभ॑यं च नः

నీ ఘోషిణీ (కోలాహలముచేసే) గణములకు నమస్కారం; నీ కేశినీ (దీర్ఘకేశముల) గణములకు నమస్కారం. మా నమస్కారముచేత పూజ్యులైన వారికి పునఃపునః నమస్కారం; కలిసి భోగించి పంచుకొని భుజించువారికి నమస్కారం. నీ దేవ-సేనలకు నమస్కారం; మాకు స్వస్తి కలుగుగాక, మాకు అభయం (భయరహితత్వం) కూడా కలుగుగాక.