
Sukta 9.72
Soma-Pavamāna tradition (Book 9).
Likely Jagatī (to be metrically confirmed).
இந்த சோம-பவமான ஸூக்தம், சுத்திகரிக்கப்பட்ட சோமனைப் புகழ்கிறது—அவன் வடிகட்டப்பட்டு, பிழிந்து எடுக்கப்பட்டு, பாலுடன் கலசத்தில் ஊற்றப்படும்போது, ஒளிமிக்கவும் ஊக்கமூட்டும் சக்தியாக வெளிப்படுகிறான். சோமன் வாக்கும் சிந்தனையும் விழிப்பூட்டுபவன், Ṛta (பிரபஞ்ச ஒழுங்கு) எனும் ஆசனத்தில் உயிரை புதுப்பிப்பவன், மேலும் வழிபடுபவருக்கு மிகுந்த செல்வமும் நலனும் அளிப்பவன் எனப் போற்றப்படுகிறான்.
Mantra 1
हरिं मृजन्त्यरुषो न युज्यते सं धेनुभिः कलशे सोमो अज्यते । उद्वाचमीरयति हिन्वते मती पुरुष्टुतस्य कति चित्परिप्रियः ॥
அவர்கள் ஹரியை (செம்பொன் நிறச் சோமனை)த் தூய்மைப்படுத்துகின்றனர்; அருண-பொன்னிறக் குதிரைபோல் அவன் செயலுக்கு யோகப்படுகிறான். பசு-பாலோட்டங்களுடன் கலசத்தில் ஊற்றப்படுகிறான்; சோமன் தன் பாத்திரத்தில் அபிஷேகிக்கப்படுகிறான். அவன் வாக்கை உயர்த்தி, மதியை இயக்குகிறான்; மிகப் புகழப்பட்டவர்க்கு அவன் பலவிதமாக நெருங்கிய அன்பனாகிறான்.
Mantra 2
साकं वदन्ति बहवो मनीषिण इन्द्रस्य सोमं जठरे यदादुहुः । यदी मृजन्ति सुगभस्तयो नरः सनीळाभिर्दशभिः काम्यं मधु ॥
பல மநீஷிகள் ஒன்றாகச் சொல்கிறார்கள்—இந்திரனுடைய சோமன்—அவன் ஜடரத்தில் (உள் பாத்திரத்தில்) பிழிந்து எடுக்கப்பட்டபோது. சுகபஸ்த—வலிய கைகளுடைய ஆண்கள்—ஒரே இல்லத்தில் இயங்கும் பத்து சகோதரிகளுடன் அவனைத் தூய்மைப்படுத்தும்போது, விரும்பத்தக்க மதுவானது உருவாகி, ஆத்மாவின் அனுபவத்திற்குத் தயாராகிறது.
Mantra 3
अरममाणो अत्येति गा अभि सूर्यस्य प्रियं दुहितुस्तिरो रवम् । अन्वस्मै जोषमभरद्विनंगृसः सं द्वयीभिः स्वसृभिः क्षेति जामिभिः ॥
சோர்வுறாதவனாய் அவன் பசுக்களை (கதிர்களை)த் தாண்டிச் செல்கிறான்; சூரியனின் பிரியமான தாமத்தை நோக்கி, பால் கறக்கும் மகளின் முழக்கத்தையும் கடந்தவாறு. அவனைத் தொடர்ந்து வளைந்து பற்றுபவன் (க்ருஹ்ஸ) அவனுக்குப் பிரியம்/இன்பத்தைத் தருகிறான்; மேலும் அவன் இரு சகோதரி-சக்திகளோடு—ஸ்வஸ்ரு-ரூபமான ஜாமி (ஒரே குலத்தார்) சக்திகளோடு—ஒன்றாய் இணைந்து வாசம் செய்கிறான்.
Mantra 4
नृधूतो अद्रिषुतो बर्हिषि प्रियः पतिर्गवां प्रदिव इन्दुॠत्वियः । पुरंधिवान्मनुषो यज्ञसाधनः शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ॥
மனிதர்களால் தூய்மைப்படுத்தப்பட்டு, அத்ரி (கல்) மூலம் பிழியப்பட்டு, பிரியமான இந்து புனித பர்ஹிஷில் பாய்கிறது—கவாம் (கதிர்கள்/கோ) இன் அதிபதி, விரிந்த திவியில் இயங்குபவன், ருத்விய (ருது-யாகத்திற்குத் தகுதியானவன்). புரந்திவான்—செழுமை நிறைந்தவன்—மனிதனுக்காக யாகத்தை நிறைவேற்றுபவன்; சுசி தியா (தூய அறிவொளி) உடன் சோமன், ஓ இந்திரா, உனக்காக பவமானனாய் பாய்கிறது.
Mantra 5
नृबाहुभ्यां चोदितो धारया सुतोऽनुष्वधं पवते सोम इन्द्र ते । आप्राः क्रतून्त्समजैरध्वरे मतीर्वेर्न द्रुषच्चम्वोरासदद्धरिः ॥
மனிதரின் புயங்களால் தூண்டப்பட்டு, ஓடையில் பிழிந்தெடுக்கப்பட்ட சோமன், இந்திரா, உனக்காகத் தன் சொந்த ஸ்வதர்மம்—தன் ஆனந்தத்தின் விதி—படி புனிதமாய் பாய்கிறான். யாகத்தில் நீ கிரதுக்களை (சங்கல்ப-சக்திகளை) நிறைவு செய்து யோகமிட்டாய்; பறவை தன் ஓய்விடத்துக்கு வருவது போல, ஹரி (செம்மஞ்சள் நிறவன்) கிண்ணங்களின் மீது வந்து அமர்ந்தான்.
Mantra 6
अंशुं दुहन्ति स्तनयन्तमक्षितं कविं कवयोऽपसो मनीषिणः । समी गावो मतयो यन्ति संयत ऋतस्य योना सदने पुनर्भुवः ॥
செயலில் திறமைமிக்க, மநீஷை நிறைந்த கவிஞர்-ரிஷிகள் அந்த ஒளிமிகு அம்ʼஷுவை ‘கறக்கின்றனர்’—இடி முழங்கினாலும் அது அசையாத, தீராதது. ஒளிக்கதிர்களும் மனத்தின் இயக்கங்களும் ஒன்றாய், ஒழுங்கில் கட்டுப்பட்டு, ருதஸ்ய யோனி—சத்தியத்தின் கரு—நோக்கி, ‘புனர்பவ’ (மீண்டும்-ஆகுதல்) புதுப்பிக்கப்படும் அந்த ஆசனத்திற்குச் செல்கின்றன.
Mantra 7
नाभा पृथिव्या धरुणो महो दिवोऽपामूर्मौ सिन्धुष्वन्तरुक्षितः । इन्द्रस्य वज्रो वृषभो विभूवसुः सोमो हृदे पवते चारु मत्सरः ॥
பூமியின் நாபிபோல், மாபெரும் வானத்தின் உறுதியான ஆதாரம்போல், நீர்களின் ஊர்மியில்—நதிகளின் உள்ளே—நிலைத்திருந்து சோமம் ஊற்றப்படுகிறது. இந்திரனின் வஜ்ரம், வலிமையின் காளை, விபூவசு—பெருஞ்செல்வம் கொண்டவன்—இந்த இனிய மட்சர (ஆனந்த-மயக்கம்) இதயத்தில் தூய்மையடைந்து ஓடுகிறது.
Mantra 8
स तू पवस्व परि पार्थिवं रजः स्तोत्रे शिक्षन्नाधून्वते च सुक्रतो । मा नो निर्भाग्वसुनः सादनस्पृशो रयिं पिशङ्गं बहुलं वसीमहि ॥
ஓ சுக்ரது! நீ அப்போது பவித்ரனாய் ஓடி, பார்திவ ரஜஸைச் சுற்றி வலம் வந்து; எங்கள் ஸ்தோத்ரத்தையும் உழைப்பவரையும் கற்பி. செழுமையின் ஆசனங்களைத் தொடுபவனே! எங்களை வசு-நிதியிலிருந்து விலக்காதே; பிசங்க (செம்பொன் நிற) உடைய, பலவகைமிக்க, பெருகிய ரயி-செல்வத்தை நாம் பெறுவோமாக.
Mantra 9
आ तू न इन्दो शतदात्वश्व्यं सहस्रदातु पशुमद्धिरण्यवत् । उप मास्व बृहती रेवतीरिषोऽधि स्तोत्रस्य पवमान नो गहि ॥
ஓ இந்து! எங்களிடம் வா—நூறு நூறு தானங்களைத் தருபவன், அச்வ-வலத்துடன்; ஆயிரம் தானங்களைத் தருபவன், பசு-செல்வமும் ஹிரண்ய-ஒளியும் நிறைந்தவன். பரந்ததும் ரேவதியுமான இஷைகளை எங்களருகே கொண்டு வா; ஓ பவமானா! எங்கள் ஸ்தோத்ரத்தருகே வந்து அதன்மேல் அமர்வாயாக.
The hymn opens with the vivid ritual image of Soma being cleansed and poured with milk into the jar, likened to a tawny steed yoked to its work.
It expands Soma’s identity from ritual liquid to inspired power: he raises speech, impels thought, and is ‘milked’ by seers as an inexhaustible, thunderous beam; all movements converge toward the womb of Ṛta.
Soma’s flow is invoked to circle and pervade the earthly realm while educating the hymn and empowering the worker—granting access to the ‘seats of abundance’ without deprivation.
The hymn settles into a protective petition: do not cut us off from treasure; may we possess tawny, manifold plenitude—wealth, fullness, and renewed becoming.
ud vācam īrayati (he lifts up the word)
ṛtasya yonā (womb of Ṛta)
स तू पवस्व परि पार्थिवं रजः स्तोत्रे शिक्षन्नाधून्वते च सुक्रतो । मा नो निर्भाग्वसुनः सादनस्पृशो रयिं पिशङ्गं बहुलं वसीमहि ॥It praises Soma as he is purified through the filter and poured into the vessel with milk, and it asks him to inspire the worshipper and grant abundance.
In Vedic symbolism, purified Soma is not only a ritual drink; he is also the power that awakens inspired speech (vāc) and sets the mind’s insight (matī) in motion.
It refers to the source or seat of cosmic truth and order (Ṛta), where life and right becoming are renewed; the hymn says Soma leads energies and thoughts toward that renewing center.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.