Sukta 4
Sukta 2.4
Gṛtsamada (traditional for RV 2.4)
Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)
இந்த ஸூக்தம் அக்னி ஜாதவேதஸை—குலங்களின் ஒளிமிகு “விருந்தினர்” என—அழைக்கிறது; மேலும் மித்ரனைப் போல நிலைத்தவர், நம்பத்தகுந்தவர், மனிதர்களிடையே வாசிக்கத் தகுந்த தெய்வ நடுவராக அவரை நிறுவுகிறது. அக்னியின் பல்வண்ண ஒளிவீச்சு போற்றப்படுகிறது; இளமையை இடையறாது புதுப்பிக்கும் அவரது பரமவியத்தகு தன்மையும் கூறப்படுகிறது. முடிவில், அக்னியின் மூலம் க்ருத்ஸமதர்கள் எல்லைகளைத் தாண்டி உயர்ந்து, வீர வலிமை, பாதுகாப்பு, மற்றும் உயிர்ச் செழிப்பு பெற வேண்டுமெனப் பிரார்த்திக்கப்படுகிறது.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
हुवे वः सुद्योत्मानं सुवृक्तिं विशामग्निमतिथिं सुप्रयसम् । मित्र इव यो दिधिषाय्यो भूद्देव आदेवे जने जातवेदाः ॥
நான் உங்களை அழைக்கிறேன்—நன்கு ஒளிர்வோன் (சுத்யோத்மான்), நன்கு உரைக்கப்பட்ட ஸ்துதி உடையவன் (சுவ்ருக்தி), மக்களினத்தின் விருந்தினர், பெரும் தான-செல்வம் உடையவன் (சுப்ரயஸ்) ஆகிய அக்னியை. மித்ரனைப் போல, உறுதியாக நிறுவப்படுபவனாக ஆகிறான்—தேவரல்லாத மக்களிடையே தேவனாக, ஜாதவேதாஃ (பிறப்பிலேயே அறிவுடையவன்)॥
Mantra 2
इमं विधन्तो अपां सधस्थे द्वितादधुर्भृगवो विक्ष्वायोः । एष विश्वान्यभ्यस्तु भूमा देवानामग्निररतिर्जीराश्वः ॥
இந்த அக்னியை விதியை நிறைவேற்றுவோர் ‘அபாம் ஸதஸ்தே’—நீர்களின் பொதுவான ஆசனத்தில்—நிறுவினர்; ப்ருகுக்கள் அவரை மீண்டும் உயிருள்ள மக்களின் குடிகளிடையே நிறுவினர். இந்த அக்னி—அரதி (இடையறாத இயக்கம் உடையவன்), ஜீராஷ்வ (வேகக் குதிரைகள் உடையவன்)—அனைத்து உயிர்களுக்கும் விரிந்த நிலமாகவும், தேவர்களுக்குத் தாங்குதளமாகவும் ஆகட்டும்॥
Mantra 3
अग्निं देवासो मानुषीषु विक्षु प्रियं धुः क्षेष्यन्तो न मित्रम् । स दीदयदुशतीरूर्म्या आ दक्षाय्यो यो दास्वते दम आ ॥
தேவர்கள் மனிதக் குடிகளிடையே தங்கள் பிரியமான அக்னியை வைத்தனர்—மித்ரன் போன்ற நண்பனை ஒருவர் பேணுவது போல. அவர் உஷதீ (ஆவல்மிகு) ஊர்மிகள்—ஆனந்த அலைகள்—மூலம் ஒளிர்கிறார்; தக்ஷம் (திறன்) மூலம் வளர்த்திடத்தக்க அவர், தானம் செய்பவனின் இல்லத்திற்குச் செல்கிறார்॥
Mantra 4
अस्य रण्वा स्वस्येव पुष्टिः संदृष्टिरस्य हियानस्य दक्षोः । वि यो भरिभ्रदोषधीषु जिह्वामत्यो न रथ्यो दोधवीति वारान् ॥
அவனுடைய ரமணியம் அவனுடைய சொந்தப் புஷ்டி (போஷணம்) போலவே; விரைந்து செல்பவனுடைய தக்ஷம் தெளிவாகக் காணப்படுகிறது. பாரம் சுமப்பவன், ஓஷதிகளின் (மூலிகை/தாவர) நடுவே தன் ஜிஹ்வையைப் பரப்புகிறான்; ரதத்தின் குதிரை போல அவன் மூடுபடலங்களை உதிர்த்து வழிகளைத் திறக்கிறான்.
Mantra 5
आ यन्मे अभ्वं वनदः पनन्तोशिग्भ्यो नामिमीत वर्णम् । स चित्रेण चिकिते रंसु भासा जुजुर्वाँ यो मुहुरा युवा भूत् ॥
எனக்காக, காடுகளில் அசையும் கர்ஜிக்கும் அவைகள்—ஆவலான ஜ்வாலைகள் போல—பெருமையையும் நிறத்தையும் அளந்தபோது, அவன் தன் விசித்திர (பலநிற) பிரகாசத்தால், ரமணியமாய், அதை உணர்கிறான்; முதிர்ந்துகொண்டே இருந்தாலும் அவன் மீண்டும் மீண்டும் இளமையடைகிறான்.
Mantra 6
आ यो वना तातृषाणो न भाति वार्ण पथा रथ्येव स्वानीत् । कृष्णाध्वा तपू रण्वश्चिकेत द्यौरिव स्मयमानो नभोभिः ॥
தாகத்துடன் இருந்தும் காடுகளில் ஒளிராதவன், தன் சொந்த நாதத்தைப் பின்பற்றி, ரதப் பாதை போன்ற வழியில் நடத்தப்படுகிறான். கரிய பாதையில் அவனுடைய தபம் தன் ரமணியத்தை அறிகிறது; மேகங்களுடன் புன்னகைக்கும் த்யௌ (வானம்) போல அவன் தன்னை வெளிப்படுத்துகிறான்.
Mantra 7
स यो व्यस्थादभि दक्षदुर्वीं पशुर्नैति स्वयुरगोपाः । अग्निः शोचिष्माँ अतसान्युष्णन्कृष्णव्यथिरस्वदयन्न भूम ॥
தனியாக நின்று விரிந்த பூமியைத் துளைத்து எரிப்பவன்—அங்கே எந்தப் பசுவும்/மிருகமும் செல்லாது; தானே இயங்கும், அகவோப (காவலற்ற) நிலையில். ஜ்வாலையால் நிறைந்த அக்னி, நார்களைச் சூடாக்கி, கருமையான எதிர்ப்பையும் சுவையாக்குகிறான்; நிலத்தை இனிமையாக்கி வடிவமைக்கிறான்.
Mantra 8
नू ते पूर्वस्यावसो अधीतौ तृतीये विदथे मन्म शंसि । अस्मे अग्ने संयद्वीरं बृहन्तं क्षुमन्तं वाजं स्वपत्यं रयिं दाः ॥
இப்போது, உன் பழம்பெரும் உதவியின் முன்னேற்ற ஓட்டத்தில், மூன்றாம் விததத்தில் என் மன்மம் (உந்தப்பட்ட சிந்தனை) நான் அறிவிக்கிறேன். அக்னியே, எங்களுக்கு ஒன்றுகூடிய வீரக் கூட்டம், ப்ருஹந்த (மாபெரும் விரிவு), க்ஷுமந்த (ஒளிமிகு செழிப்பு), வாஜ (வெற்றியளிக்கும் பல-நிறைவு), நல்ல ஸ்வபத்யம் (நல்ல ஆட்சி/உரிமை) மற்றும் ரயி (உள்ளார்ந்த செல்வம்) அளிப்பாயாக.
Mantra 9
त्वया यथा गृत्समदासो अग्ने गुहा वन्वन्त उपराँ अभि ष्युः । सुवीरासो अभिमातिषाहः स्मत्सूरिभ्यो गृणते तद्वयो धाः ॥
அக்னியே, உன்னால் க்ருத்ஸமதர்கள் மறை இடங்களில் முயன்று மேல்சீமைகளைத் தாண்டி உயர்ந்ததுபோல், நாமும் சு-வீரராக, அபிமாதி-ஷாஹ (எதிர் அழுத்தங்களை வெல்லுபவர்) ஆகுவோமாக; மேலும், புகழ்பாடும் சூரி/ரிஷிகளாகிய எங்களுக்காக, அந்த வயஸ்—உயிர்வலமும், போஷணமும், வளர்ச்சியும்—நீ நிலைநிறுத்துவாயாக.
Inside Sukta 4
How it unfolds
- Where it opens
A direct call to the radiant Agni—perfect in speech and the peoples’ guest—asking him to be firmly established among humans like Mitra (RV 2.4.1).
- Development
Agni’s dynamic epithets unfold: his expansive, many-colored brilliance and his power to measure out vastness and ‘color,’ renewing youth again and again even as he ages (e.g., RV 2.4.5).
- Climax
Agni is invoked as the force by which the Gṛtsamadas, striving in hidden places, rise beyond upper limits—an image of breakthrough from concealment to higher attainment (RV 2.4.9a).
- Where it settles
The hymn ends in a practical blessing: heroic offspring/strength, victory over hostile pressures, and the establishment of vayas—vital plenitude and growth—for the praising seers and patrons (RV 2.4.9b).
The deity: Agni
- Cosmic functionMediator between humans and gods: he receives offerings, carries them to the devas, and maintains ṛta by kindling sacrifice, light, and ordered exchange.
- Inner significanceThe awakened inner fire of discernment and aspiration—speech made true (suvṛkti), the power that transforms raw intention into effective offering, and the renewing will that becomes ‘young again’ through repeated consecration.
The seer
- Gṛtsamada (Bhārgava)Bhṛgu lineage (Bhārgava); traditionally of the Gṛtsamada family within Mandala 2 · Principal seer of Rigveda Mandala 2, renowned for powerful Agni hymns that frame Agni as the clan-guest (atithi) and as Jātavedas, the knower of all births.
Famous verses
viśām agnim atithim
jujurvān yo muhur ā yuvā bhūt
त्वया यथा गृत्समदासो अग्ने गुहा वन्वन्त उपराँ अभि ष्युः । सुवीरासो अभिमातिषाहः स्मत्सूरिभ्यो गृणते तद्वयो धाः ॥Attributes of the deity
- Radiant and many-hued (citra bhāsā)
- Guest-priest of the clans (atithi)
- Bearer of offerings and messenger
- Knower of births (Jātavedas)
- Establishing, treaty-like reliability (Mitra-iva didhiṣāyya)
- Renewing youth amid age (muhur ā yuvā bhūt)
Also by this seer
- Primary authorship attributed to most of Rigveda Mandala 2 (many Agni-centered sūktas)
- Associated with the Bhṛgu-Aṅgiras fire tradition in later Vedic memory
- Hymnic style noted for strong ritual address and clan-centered theology of Agni
The rite, step by step
- Prepare the altar/vedi and ritual space; seat the fire as the clan-guest (Agni as atithi).
- Kindle or rekindle Agni with proper formulas, establishing him ‘like Mitra’—stable and welcome among the people.
- Recite the hymn while offering oblations, praising Agni’s radiance and his capacity to renew and expand vital power.
- Conclude with a petition for protection against hostile pressures and for vayas (vital growth, strength, increase) for the praising seers and patrons.
Offerings
- Ghee (ājya) oblations
- Kindling sticks/samidhs
- Optional soma-related offerings in a broader rite context (where applicable)
Frequently Asked Questions
The hymn is addressed to Agni, especially in the form Jātavedas—Agni as the one who knows all births and carries offerings to the gods.
Because the sacrificial fire is welcomed into every household and clan like an honored guest; once kindled, he presides over the rite and mediates between humans and the devas.
It asks that through Agni the worshippers gain heroic strength, overcome hostile pressures, and receive vayas—vital growth, nourishment, and flourishing for those who praise.
Ask anything about Sukta 4 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
