Sukta 42
Sukta 1.42
Pūṣan
இந்த ஸூக்தம் பூஷனுக்கான பயணப் பிரார்த்தனை. வழியில் வழிபாடாளருக்கு முன்பாகச் சென்று, துயரமும் அபாயமும் அகற்றி, விரும்பிய இலக்கிற்கு பாதுகாப்பாக வழிநடத்துமாறு வேண்டுகிறது. மேலும் பூஷனின் காவலில், நியாயமாகப் பெற்றும் நியாயமாக அனுபவிக்கத்தக்கதுமான நன்றாக ஈட்டிய செல்வச் செழிப்பையும் நாடுகிறது. முடிவில் வாதமல்ல, அமைதியான புகழ்ச்சியே; நீடித்த செல்வ வளத்திற்கும் வேண்டுதல் உள்ளது.
Mantras
Mantra 1
सं पूषन्नध्वनस्तिर व्यंहो विमुचो नपात् । सक्ष्वा देव प्र णस्पुरः ॥
ஓ பூஷன், எங்களுக்காக வழியைச் சீராக்கு; விடுதலை-நபாதே, துயரத் துன்பத்தை அகற்று. ஓ தேவா, எங்கள் முன்னே முன்னே சென்று, எங்கள் துணை-தலைவனாக இரு.
Mantra 2
यो नः पूषन्नघो वृको दुःशेव आदिदेशति । अप स्म तं पथो जहि ॥
ஓ பூஷன், தீமை விளைக்கும் அந்த வ்ருக (ஓநாய்) எங்களைத் தீய பயணத்திற்குச் சுட்டினால்—அவனை எங்களுக்காகப் பாதையிலிருந்து அகற்றி, வழியிலிருந்து அடித்து விரட்டு.
Mantra 3
अप त्यं परिपन्थिनं मुषीवाणं हुरश्चितम् । दूरमधि स्रुतेरज ॥
எங்கும் வழியை மறிக்கும் அந்த பரிபந்தியை—எங்கள் செல்வத்தைத் திருடும் கள்வனை, இருள்-மனத்துடன் கலக்கம் விளைவிப்பவனை—எங்கள் பாதையிலிருந்து அகற்றி, நல்வழிச் சுருதியின் ஓட்டத்திற்கும் அப்பால், மிகத் தொலைவில் துரத்து.
Mantra 4
त्वं तस्य द्वयाविनोऽघशंसस्य कस्य चित् । पदाभि तिष्ठ तपुषिम् ॥
நீ அந்த இருமுகச் சூழ்ச்சியாளன்—யார் ஆயினும்—அமங்கலத்தைப் பேசும், துன்பத்தை அழைப்பவனுக்கு எதிராக உன் பாதத்தால் அவன் மேல் நிலைபெறு; அவன் எரியும் வலிமையை அழுத்தி அடக்கி, அதை வலியிழக்கச் செய்.
Mantra 5
आ तत्ते दस्र मन्तुमः पूषन्नवो वृणीमहे । येन पितॄनचोदयः ॥
அற்புதமான பூஷனே, உன் அந்தக் காக்கும் உதவியையும், உன் அந்த ஊக்கமூட்டும் ‘மந்து’ (வழிகாட்டும் ஞானம்) யையும் நாங்கள் எங்களுக்கெனத் தேர்ந்தெடுக்கிறோம்; அதனால் நீ பித்ருக்களை இயக்கி, அவர்களை உண்மைப் பாதையில் முன்னேற்றினாய்.
Mantra 6
अधा नो विश्वसौभग हिरण्यवाशीमत्तम । धनानि सुषणा कृधि ॥
அப்போது, உலகமெங்கும் நல்வாழ்வை அளிப்பவனே, பொன்னின் நிறைவில் மிகச் செல்வந்தனே, எங்கள் செல்வங்களை நன்றாகப் பெற்றும் நன்றாக அனுபவிக்கத்தக்கவையாகச் செய்; எங்களில் மகிழ்வான உடைமையை நிலைநிறுத்து.
Mantra 7
अति नः सश्चतो नय सुगा नः सुपथा कृणु । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥
எங்களைப் பற்றிக்கொள்ளும் கட்டுகளைக் கடந்து எங்களை நடத்திச் செல்; எங்களுக்கு சுலபமான பயணத்தை அருளி, எங்களுக்கு சுபாதையை அமை. ஓ பூஷன், இங்கே எங்கள் க்ரது (சங்கல்பம்/ருதம்-ஊக்கமளிக்கும் அறிவு) யை அறிந்து விழிப்புறச் செய்.
Mantra 8
अभि सूयवसं नय न नवज्वारो अध्वने । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥
ஒளிமிகு வளர்ச்சியின் சுயவஸ் (நல்ல மேய்ச்சல்) நோக்கி எங்களை நடத்திச் செல்; வழியில் புதிய காய்ச்சல் எங்களைப் பற்றாதிருக்கட்டும். ஓ பூஷன், இங்கே எங்கள் க்ரதுவை அறிந்து அதைச் செம்மைப்படுத்து.
Mantra 9
शग्धि पूर्धि प्र यंसि च शिशीहि प्रास्युदरम् । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥
எங்களுக்கு வலிமை அருளி எங்களை நிறைவு செய்; வழங்கி வளர்த்து; எங்கள் ஆற்றல்களைத் தீட்டிவை; உள்ளார்ந்த பசியைத் திருப்தி செய். ஓ பூஷன், இங்கே எங்கள் க்ரதுவை அறிந்து அதை ஒழுங்குபடுத்து.
Mantra 10
न पूषणं मेथामसि सूक्तैरभि गृणीमसि । वसूनि दस्ममीमहे ॥
நாம் பூஷணனுடன் முரண்படுவதில்லை; நன்கு அமைந்த ஸூக்தங்களால் அவரை நாம் புகழ்ந்து பாடுகிறோம். அந்த அதிசயமான (தஸ்ம) தேவனிடமிருந்து வஸுக்கள்—உண்மையான செல்வங்களை—நாம் வேண்டுகிறோம்.
Inside Sukta 42
How it unfolds
- Where it opens
A direct appeal to Pūṣan to stretch out the road, remove distress, and lead from the front as companion-guide.
- Development
The hymn expands from immediate travel-safety to broader requests: protection from harm and the granting of auspicious, rightly obtained wealth and stable possession.
- Climax
The strongest prosperity petition: Pūṣan as ‘universal giver of good fortune’ is asked to establish well-won treasures and happy possessing (RV 1.42.6).
- Where it settles
It ends in conciliatory devotion—no contention with Pūṣan—only praise through well-made hymns and a final seeking of true riches from the wondrous one (RV 1.42.10).
The deity: Pūṣan
- In the VedaPūṣan is praised as the divine path-finder and protector of travelers, the remover of obstacles, and a bestower of well-being and possessions; he is invoked to go in front (puraḥ) and lead as a companion-guide.
- Cosmic functionGuardian of roads and journeys, overseer of safe passage and rightful acquisition; a sustaining power who helps beings reach their aim and keeps them from straying into harm or loss.
- Inner significanceThe inner guide that aligns intention with right direction—discerning the safe path, loosening anxiety and impediments, and establishing steady, ethical prosperity (susaṇā).
The seer
- Kutsa ĀṅgirasaĀṅgirasa (Angiras lineage) · A prominent early ṛṣi associated with hymns of guidance, protection, and prosperity; frequently linked with Pūṣan as the divine guide of paths and safe passages.
Famous verses
pra naḥ puraḥ
अधा नो विश्वसौभग हिरण्यवाशीमत्तम । धनानि सुषणा कृधि ॥न पूषणं मेथामसि सूक्तैरभि गृणीमसि । वसूनि दस्ममीमहे ॥Attributes of the deity
- Path-finder and leader (goes before)
- Remover of distress/obstacles (aṃhas-vimocana)
- Protector-companion of travelers
- Bestower of good fortune and wealth
- Associated with right enjoyment and secure possession
- Gentle, beneficent, and sustaining
Also by this seer
- Rig Veda Mandala 1: several hymns attributed to Kutsa Āṅgirasa (including hymns to Indra and allied deities)
- Traditionally remembered among the Āṅgirasas as transmitters of powerful praise-poetry (sūkta) used in ritual and travel/protection contexts
The rite, step by step
- Prepare a simple fire (if available) or begin with ācamana and a short sankalpa for safe travel and right outcome.
- Recite RV 1.42.1 to request Pūṣan to go before and loosen distress on the road.
- Continue recitation of the hymn (or selected verses) while facing the direction of travel, visualizing a clear, unobstructed path.
- Offer oblations with key verses (especially those asking for protection and prosperity), concluding with praise and gratitude.
- End with a brief prayer for safe arrival and for wealth to be ‘well-won and well-enjoyed’ (ethical prosperity).
Offerings
- Ghee (ājya) into the fire
- Simple food offering (anna), milk, or barley where customary
- Water libation and respectful salutations if no fire is available
Frequently Asked Questions
Pūṣan is the Vedic deity who guides people on roads and journeys, protects them from harm, and helps them reach their goal safely while granting well-being and prosperity.
Its main purpose is to ask for safe passage—Pūṣan going in front, clearing obstacles and distress—and to request stable, rightly gained wealth and good fortune.
It is traditionally suitable before starting a journey, at dawn, or as part of a simple fire offering or prayer when seeking protection, guidance, and successful outcomes without harm.
Ask anything about Sukta 42 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
