Sarga 41
अयोध्यायाः शोकप्रकम्पः (Ayodhya’s Tremor of Grief and Omens)
अयोध्याकाण्ड
இந்த சர்க்கத்தில் ராமன் புறப்பட்ட உடனே அயோத்தி நகரமும் இயற்கையும் அதிர்ந்து ஒலிப்பது வர்ணிக்கப்படுகிறது. ராமன் கைகூப்பி வெளியேற, அந்தப்புரத்திலிருந்து கருணக் கதறல்கள் எழுகின்றன; அவற்றைக் கேட்ட விரகத்தால் எரிந்த தசரதன் மேலும் ஆழ்ந்த துயரில் மூழ்குகிறார். அந்த துயரம் அரண்மனை எல்லையைத் தாண்டி நகரமெங்கும் பரவி வாழ்வியலைச் சிதைக்கிறது—அக்னிஹோத்திரம் நடைபெறாது, சமையல் நிற்கிறது, அன்றாடக் கடமைகள் தளர்கின்றன. விலங்குகளிலும் துக்கம் பிரதிபலிக்கிறது—யானைகள் உணவை விட்டுவிடுகின்றன, பசுக்கள் பால் தர மறுக்கின்றன; குடும்பப் பிணைப்புகள் தளர்ந்து அனைவரின் மனமும் ராமனையே பற்றிக் கொள்கிறது. பின்னர் அடர்ந்த அபசகுனங்கள்—நட்சத்திரங்கள் ஒளி இழக்கின்றன, கிரகங்கள் மங்குகின்றன, விசாகம் புகையால் மூடப்பட்டதுபோல் தோன்றுகிறது, சந்திரனருகே கொடிய கிரகங்கள் கூடுகின்றன; திசைகள் இருளால் சூழப்பட்டதுபோல் தெரிகின்றன. நீதியைப் பாதுகாக்கும் ராமன் இல்லாததால் அயோத்தி இந்திரன் இன்றிய பூமிபோல் ‘குலுங்குகிறது’—தனிப்பட்ட துயரத்தைத் தாண்டி தர்மத்தின் சீர்குலைவை பிரபஞ்ச அளவில் காட்டும் பாலமாக இச்சர்க்கம் அமைகிறது.
Shlokas
Verse 1
तस्मिन्स्तु पुरुषव्याघ्रे विनिर्याति कृताञ्जलौ ।आर्तशब्दोऽहि सञ्जज्ञे स्त्रीणामन्तःपुरे महान् ॥१॥
அந்த மனிதப் புலி கரம் கூப்பி வணங்கி புறப்பட்டபோது, அந்தப்புரப் பெண்களிடையே பேரார்த்தக் கதறல் எழுந்தது।
Verse 2
अनाथस्य जनस्यास्य दुर्बलस्य तपस्विनः ।यो गतिश्शरणं चासीत्स नाथः क्व नु गच्छति ॥२॥
இந்த அநாதை, பலவீனமான, துயருற்ற மக்களுக்கு அடைக்கலமும் ஆதரவுமாக இருந்த அந்த நாதன் இப்போது எங்கே செல்கிறான்?
Verse 3
न क्रुध्यत्यभिशप्तोऽपि क्रोधनीयानि वर्जयन् ।क्रुद्धान्प्रसादयन्सर्वान् समदुःखः क्व गज्छति ॥३॥
தூற்றப்பட்டாலும் கோபமடையாதவன், கோபம் எழச் செய்யும் செயல்களைத் தவிர்ப்பவன், கோபித்த அனைவரையும் சமாதானப்படுத்துபவன், பிறரின் துயரில் சமதுயரனாய் இருப்பவன்—அவன் இப்போது எங்கே சென்றான்?
Verse 4
कौशल्यायां महातेजा यथा मातरि वर्तते ।तथा यो वर्ततेऽस्मासु महात्मा क्व नु गच्छति ॥४॥
கௌசல்யா தாயிடம் எவ்வாறு நடந்துகொண்டாரோ, அதேபோல் எங்களிடமும் நடந்துகொண்ட அந்த ஒளிமிக்க மகாத்மா—இப்போது எங்கே சென்றார்?
Verse 5
कैकेय्या क्लिश्यमानेन राज्ञा सञ्चोदितो वनम् ।परित्राता जनस्यास्य जगतः क्व नु गच्छति ॥५॥
கைகேயியின் தூண்டுதலால் துன்புற்ற அரசன் அவரை வனத்திற்கு அனுப்ப ஆணையிட்டான். இந்த மக்களுக்கும் இந்த முழு உலகிற்கும் பரித்ராதாவான அவர்—இப்போது எங்கே செல்கிறார்?
Verse 6
अहो निश्चेतनो राजा जीवलोकस्य सम्प्रियम् ।धर्म्यं सत्यव्रतं रामं वनवासे प्रवत्स्यति ॥६॥
அய்யோ! அரசன் அறிவிழந்தவனாய் இருக்கிறான்; எல்லா உயிர்களுக்கும் பிரியமான, தர்மநிஷ்டனும் சத்தியவிரதனுமான ராமனை வனவாசத்திற்கு அனுப்புகிறான்।
Verse 7
इति सर्वा महिष्यस्ता विवत्सा इव धेनवः ।रुरुदुश्चैव दुःखार्ताः सस्वरं च विचुक्रुशुः ॥७॥
இவ்வாறு அந்த எல்லா மகிஷிகளும், கன்றிழந்த பசுக்கள் போல, துயரால் துடித்து உரத்த குரலில் அழுதும் அலறியும் புலம்பினார்கள்।
Verse 8
स तमन्तः पुरे घोरमार्तशब्दं महीपतिः ।पुत्रशोकाभिसन्तप्तः श्रुत्वा चासीत्सुदुःखितः ॥८॥
அந்த அந்தப்புரத்தில் எழுந்த அந்தக் கொடிய அழுகுரலைக் கேட்டு, புத்ரசோகத்தால் எரிந்த அரசன் இன்னும் அதிகமாகத் துயருற்றான்।
Verse 9
नाग्निहोत्राण्यहूयन्त नापचन् गृहमेधिनः ।अकुर्वन्न प्रजाः कार्यं सूर्यश्चान्तरधीयत ॥९॥
அக்னிஹோத்திரம் அழைக்கப்படவில்லை; இல்லறத்தார் சமையல் செய்யவில்லை; மக்கள் தங்கள் தினசரி கடமைகளைச் செய்யவில்லை—சூரியனும் மறைந்து அஸ்தமித்தான்।
Verse 10
व्यसृजन् कबलान्नागा गावो वत्सान्न पाययन् ।पुत्रं प्रथमजं लब्ध्वा जननी नाभ्यनन्दत ॥१०॥
யானைகள் வாயிலிருந்த உணவுக் கொத்துகளை விடுத்தன; பசுக்கள் கன்றுகளுக்கு பால் ஊட்டவில்லை; முதல் மகனைப் பெற்ற தாய்மாரும் மகிழவில்லை—அத்தகைய கனத்த துயரம் அந்த நேரம் சூழ்ந்தது।
Verse 11
त्रिशङ्कुर्लोहिताङ्गश्च बृहस्पतिबुधावपि ।दारुणा स्सोममभ्येत्य ग्रहास्सर्वे व्यवस्थिताः ॥११॥
திரிசங்கு, லோஹிதாங்கன் (செவ்வாய்), மேலும் குரு, புதன் ஆகியோரும்—அனைத்து கிரகங்களும்—சந்திரனை அணுகி, மிகக் கடுமையான அமைப்பில் நிலைபெற்றன.
Verse 12
नक्षत्राणि गतार्चींषि ग्रहाश्च गततेजसः ।विशाखास्तु सधूमाश्च नभसि प्रचकाशिरे ॥१२॥
நட்சத்திரங்களின் ஒளி மங்கியது; கிரகங்களின் தேஜஸும் குறைந்தது; வானில் விசாகை நட்சத்திரம் புகையால் சூழப்பட்டதுபோல் தோன்றியது.
Verse 13
कालिकानिलवेगेन महोदधिरिवोत्थितः ।रामे वनं प्रव्रजिते नगरं प्रचचाल तत् ॥१३॥
ராமன் வனவாசத்திற்குப் புறப்பட்டபோது, அந்த நகரம் (அயோத்தி) நடுங்கியது—கருமையான புயல் காற்றின் வேகத்தால் பேர்கடல் எழுந்ததுபோல்.
Verse 14
दिशः पर्याकुलास्सर्वा स्तिमिरेणेव संवृताः ।न ग्रहो नापि नक्षत्रं प्रचकाशे नकिञ्चन ॥१४॥
எல்லாத் திசைகளும் இருளால் மூடப்பட்டதுபோல் கலங்கின; கிரகமோ நட்சத்திரமோ—எதுவும் ஒளிரவில்லை.
Verse 15
अकस्मान्नागरस्सर्वो जनो दैन्यमुपागमत् ।आहारे वा विहारे वा न कश्चिदकरोन्मनः ॥१५॥
திடீரென நகரமக்கள் அனைவரும் துயரத்தில் ஆழ்ந்தனர்; உணவிலும் உல்லாசத்திலும் எவருக்கும் மனம் செல்லவில்லை.
Verse 16
शोकपर्यायसन्तप्त स्सततं दीर्घमुच्छवसन् ।अयोध्यायां जनस्सर्व श्शुशोच जगतीपतिम् ॥१६॥
அயோத்தியில் உள்ள எல்லா மக்களும் துயரத்தின் அலைஅலைகளால் எரிந்தவர்களாய், இடையறாது நீண்ட பெருமூச்சு விட்டுக் கொண்டு, உலகநாதனாகிய தம் அரசனை நினைந்து புலம்பினர்।
Verse 17
बाष्पपर्याकुलमुखो राजमार्गगतो जनः ।न हृष्टो लक्ष्यते कश्चित्सर्व श्शोकपरायणः ॥१७॥
அரசுப் பாதையில் சென்ற மக்களின் முகங்கள் கண்ணீரால் கலங்கின; ஒருவரும் மகிழ்ச்சியுடன் தோன்றவில்லை—அனைவரும் துயரத்திலேயே ஆழ்ந்திருந்தனர்।
Verse 18
न वाति पवन श्शीतो न शशी सौम्यदर्शनः ।न सूर्यस्तपते लोकं सर्वं पर्याकुलं जगत् ॥१८॥
குளிர்ந்த காற்று வீசவில்லை; நிலவும் இனிமையாகத் தோன்றவில்லை; சூரியனும் உலகை வெப்பமூட்டவில்லை—முழு உலகமும் கலங்கியதுபோல் இருந்தது।
Verse 19
अनर्थिनस्सुताः स्त्रीणां भर्तारो भ्रातरस्तथा ।सर्वे सर्वं परित्यज्य राममेवान्वचिन्तयन् ॥१९॥
பெண்களின் மகன்கள் தாய்மாரை நினையவில்லை; கணவர்கள் மனைவிகளை; சகோதரர்களும் ஒருவரையொருவர்; அனைவரும் அனைத்தையும் விட்டு, ராமனையே மட்டும் சிந்தித்தனர்।
Verse 20
ये तु रामस्य सुहृद स्सर्वे ते मूढचेतसः ।शोकभारेण चाक्रान्ता श्शयनं न जहुस्तदा ॥२०॥
ராமனுடைய சுஹ்ருதர்களான அனைவரும் சோகத்தின் பாரத்தால் நெறிக்கப்பட்டு, மனம் மயங்கியவர்களாய், அந்நேரம் படுக்கையை விட்டு எழ முடியாமல் இருந்தனர்।
Verse 21
ततस्त्वयोध्या रहिता महात्मना पुरन्दरेणेव मही सपर्वता ।चचाल घोरं भयशोकपीडिता सनागयोधाश्वगणा ननाद च ॥२१॥
அப்போது மகாத்மா ராமன் இல்லாத அயோத்தி, புரந்தரன் இந்திரன் இல்லாத மலைகளுடன் கூடிய பூமியைப் போல ஆனது. பயமும் சோகமும் பீடித்ததால் அது கொடுமையாக நடுங்கி, யானை-குதிரை-வீரர் கூட்டங்களின் முழக்கத்தால் ஒலித்தது।
Inside Sarga 41
Voices in this sarga
- Daśaratha (reactive presence; grief focalization)
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Rāma’s formal departure—marked by folded palms—signaling disciplined acceptance of exile; the ethical tension is the city’s recognition that its protector is leaving due to royal compulsion and vow-bound duty.
The chapter illustrates that dharma is not merely private virtue but a stabilizing public force: when the dharmic center withdraws, rituals, livelihoods, and even social attachments disintegrate, revealing the interdependence of ethics and civic order.
Key markers include Ayodhyā itself, the antaḥpura (women’s quarters) as the first locus of lament, the rājamārga (public thoroughfare) as the civic stage of grief, and agnihotra as the ritual baseline whose cessation signifies societal paralysis.
Ask anything about Sarga 41 of the Valmiki Ramayana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
