अग्निः in the Atharvaveda

अप्सु मे सोमोऽब्रवीत्—‘अन्तर्विश्वानि भेषजानि; अग्निं च विश्वशं भुवम्’ इति।

यातुधाननाशनम्। स्तुवानमग्न आ वह यातुधानं किमीदिनम्। त्वं हि देव वन्दितो हन्ता दस्योर्बभूविथ ॥

आज्यस्य परमेष्ठिन् जातवेदस्तनूवशिन्। अग्ने तैलस्य (तिलाज्यस्य) प्राशान, यातुधानान् वि लापय।

वि लपन्तु यातुधाना अत्त्रिणो ये किमीदिनः। अथेदमग्ने नो हविरिन्द्रश्च प्रति हर्यतम्॥

अग्निः पूर्वः एनम् आ रभताम्; बाहुमान् इन्द्रः प्र नुदतु। ब्रवीतु सर्वः यातुमान्—‘अयम् अस्मि’ इति; एवम् एत्य उदेति।

हे जातवेदः, ते वीर्यं पश्याम; नृचक्षः, नः यातुधानान् प्र ब्रूहि। त्वया ते सर्वे पुरस्तात् परितप्ताः; ते इदम् उपेदं प्रब्रुवाणा आ यन्तु।

आ रभस्व जातवेदोऽस्माकार्थाय जज्ञिषे। दूतो नो अग्ने भूत्वा यातुधानान् विलापय॥

त्वमग्ने यातुधानानुपबद्धानिहा वह। अथैषामिन्द्रो वज्रेणापि शीर्षाणि वृश्चतु॥

अयं स्तुवान आगमदिमं स्म प्रति हर्यत। बृहस्पते वशे लब्ध्वा, अग्नीषोमा, वि वि॑ध्यतम्—विध्यत, विदारयतम्।

हे अग्ने, यत्र त्वम् एषां जन्मानि मूलानि च वेत्थ—गुहायां निहितानि, अत्तॄणां निवासे—हे जातवेदः। तान् त्वं ब्रह्मणा वावृधानः बलवान् भूत्वा, शततर्हं जहि, हे अग्ने।

विजयाय प्रार्थना—अस्मिन् वसु वसवो धारयन्तु; इन्द्रः पूषा वरुणो मित्रोऽग्निश्च इमं धारयन्तु। आदित्याः सर्वे च देवाः इमं उत्तरेऽस्मिन् ज्योतिषि धारयन्तु।

अस्य देवाः प्रदिशि ज्योतिरस्तु—सूर्योऽग्निरुत वा हिरण्यम्। सपत्ना अस्मदधरे भवन्तु; उत्तमं नाकमधि रोहयेऽमम्॥

येन इन्द्राय समभरः पयांसि उत्तमेन ब्रह्मणा जातवेदः । तेन त्वम् अग्ने इह वर्धयेमं सजातानां श्रैष्ठ्यम् आ धेहि एनम् ॥

एषां यज्ञम् उत वर्चो ददेऽहं रायस्पोषम् उत चित्तान्यग्ने । सपत्ना अस्मदधरे भवन्तु उत्तमं नाकम् अधि रोहयेऽमम् ॥

मुञ्चामि त्वा वैश्वानरात् (अग्नेः), अर्णवान् (समुद्रप्रवाहात्), महतः परितोवेष्टकात्। हे सजातानुग्रहे (सहजशक्ते), ब्रह्म वद; हे आपः, नः चिकीहि (अस्मान् जानीत/अनुगृह्णीत)।

शत्रुबाधनम्। येऽमावास्यां रात्रिमुदस्थुर्व्राजमत्त्रिणः। अग्निस्तुरीयो यातुहा सोऽस्मभ्यमधि ब्रवत्।

सीसायाध्याह वरुणः; सीसायाग्निरुपावति। सीसं मे इन्द्रः प्रायच्छत्; तदङ्ग यातुचातनम्।

इदं विष्कन्धं सहते; इदं बाधते अत्त्रिणः। अनेन विश्वा ससहे—या जातानि पिशाच्याः।

यदि नो गां हंसि, यदि अश्वं, यदि पूरुषम्—तं त्वा सीसेन विध्यामः, यथा नोऽसो अवीरहा (वीरहन्ता मा भूः)।

उप प्रागाद् देवोऽग्निर्रक्षोहामीवचातनः; दहन्नप द्वयाविनो यातुधानान् किमीदिनः।