Book 11: Sangha (Concerning Guilds)

Adhyaya 1

अधिकरणे ११.१ मध्ये विजिगीषुः अधृष्यसङ्घं संघटितप्रतिरोधात् नियन्त्रणीयलाभत्वेन परिवर्तयति, सुसंगततत्त्वानि स्वीकृत्य असुसंगतानि च गुप्तचरप्रेरितभेदेन शल्यक्रियया दण्डप्रयोगात् पूर्वं भिनत्ति। सङ्घसामञ्जस्यं सामान्यबलमित्रताभ्यामपि दुर्जयतरं शक्तिस्रोतः अस्ति। नीतिः विभक्ता: मित्रसङ्घान् सामदानाभ्यां समावेशयितुं, शत्रुसङ्घान् भेददण्डाभ्यां विघटयितुं च। गुप्तचराः स्पर्धानक्षते, विद्यालयेषु, श्रेणीस्थानेषु, द्यूतशालासु, पानागारेषु च विवादान् उत्पादयन्ति, विवाहसहभोजनादिसीमान् सम्पत्तिविवादांश्च प्रज्वलनाय उपयुञ्जते। सम्पत्ति-पशु-व्यक्तिषु रचिताः निशाकालीनाः घटनाः द्विधीकरणं दोषारोपणं च जनयन्ति। हीनपक्षे उद्भूते राजा तं विपक्षनाशाय धनेन रक्षयति। मण्डललक्ष्यं सङ्घं शत्रोः स्थिरीकरणमित्रत्वेन बलिष्ठाङ्गत्वेन वा आगन्तुं निवारयितुम्।