Rig Veda 9.95.3: Mandala 9, Sukta 95, Mantra 3

Sukta 9.95

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

अपामिवेदूर्मयस्तर्तुराणाः प्र मनीषा ईरते सोममच्छ । नमस्यन्तीरुप च यन्ति सं चा च विशन्त्युशतीरुशन्तम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.95.3

Transliteration

apāmívéd ū́rmayas tarturāṇā́ḥ prá manīṣā́ īrate sómam áccha | namasyántīr úpa ca yánti sám cā́ ca viśanti uśatī́r uśántam ||

Translation

Как волны вод, стремительно несущиеся, — так устремляются вдохновения-мысли к Соме. Поклоняясь, они подходят, сходятся и входят — желая Желанного, что сам желает (жертвы и восхождения).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: उपमान (simile-marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• ऊर्मयः: waves
• ऊर्मयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (प्रातिपदिक)

• तर्तुराणाः: striving to cross, surging onward
• तर्तुराणाः: कर्तृ (ऊर्मयः का विशेषण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: तॄ (धातु) → तर्तुराण (परस्मै/आत्मनेपदीय परिप्रास/इंटेन्सिव-परफेक्ट कृदन्त, RV) अथवा ‘तर्तुर’ (intensive base) + -आण

• प्र: forth, forward
• प्र: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: प्र

• मनीषाः: thoughts, inspirations
• मनीषाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)

• ईरते: move, arise
• ईरते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईर्/ईर (धातु; ‘to set in motion, to rise’)

• सोमम्: Soma
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• अच्छ: towards, to
• अच्छ: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छ

• नमस्यन्तीः: worshipping, paying homage
• नमस्यन्तीः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) / नम् (धातु) → नमस्य (नामधातु/denominative) → वर्तमान कृदन्त

• उप: near, up to
• उप: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: उप

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• यन्ति: go
• यन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• सम्: together, wholly
• सम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: सम्

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• आ: to, into
• आ: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: आ

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• विशन्ति: enter
• विशन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु)

• उशतीः: eager, desirous
• उशतीः: कर्तृ (नमस्यन्तीः का विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: उशत् (प्रातिपदिक; ‘desiring, eager’)

• उशन्तम्: the desired one / the pleasing one
• उशन्तम्: कर्म (विशन्ति का)
• Type: Adjective/Participle
• Root: उशत् (प्रातिपदिक; ‘desiring/pleasing’)