Rig Veda 7.7.3: Mandala 7, Sukta 7, Mantra 3

Sukta 7.7

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

प्राचीनो यज्ञः सुधितं हि बर्हिः प्रीणीते अग्निरीळितो न होता । आ मातरा विश्ववारे हुवानो यतो यविष्ठ जज्ञिषे सुशेवः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.7.3

Transliteration

prācī́nó yajñáḥ sudhítaṁ hí barhíḥ prīṇī́te agnír īḷitó ná hotā́ | ā́ mā́tarā viśvávāre huvānó yáto yaviṣṭha jajñiṣé suśévaḥ ||

Translation

К востоку обращено жертвоприношение; хорошо устроено сиденье из травы (barhis). Агни, восхваляемый, радуется как хотар (hotā), жрец-призыватель. Призывая Двух Матерей, все-дарующих, ты рождаешься, о самый юный, — благостный в своём пришествии, откуда бы ты ни пришёл.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्राचीनः: ancient, from of old
• प्राचीनः: Kartā (यज्ञः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राचीन (प्र-आञ्च् > प्राचीन)

• यज्ञः: sacrifice, ritual
• यज्ञः: Kartā
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (यज्)

• सुधितम्: well-arranged, well-set
• सुधितम्: Karma (प्रीणीते इत्यस्य)
• Type: Adjective (PPP used adjectivally)
• Root: सु-धित (धा/धि; PPP धित ‘placed/arranged’)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• बर्हिः: sacrificial grass, barhis
• बर्हिः: Karma
• Type: Noun
• Root: बर्हिस्

• प्रीणीते: is pleased, delights (in)
• प्रीणीते: —
• Type: Verb
• Root: प्री (प्रीणाति)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• ईळितः: praised, invoked
• ईळितः: Kartā (अग्निः का विशेषण)
• Type: Adjective (PPP)
• Root: ईळित (ईळ्/ईड् ‘praise’; PPP)

• न: as, like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• होता: Hotar-priest, invoker
• होता: Kartā (उपमान/सम्बन्धः: ‘होता इव’)
• Type: Noun
• Root: होतृ (हु ‘to sacrifice/invoke’)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb) / particle
• Root: आ

• मातरौ: the two mothers (Heaven and Earth / kindling-sticks in ritual context)
• मातरौ: Karma (हुवानः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मातृ

• विश्ववारे: all-bountiful, rich in all boons
• विश्ववारे: Karma (मातरौ का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-वार (वार ‘choice/good thing’)

• हुवानः: calling, invoking
• हुवानः: Kartā (अग्निः—‘calling’)
• Type: Participle (present)
• Root: हू (ह्वयति/हवते); शतृ (वर्तमान कृदन्त)

• यतः: from where/whence; since
• यतः: Apādāna/Source (यतः = ‘whence/from which time’)
• Type: Indeclinable (relative adverb)
• Root: यतः

• यविष्ठ: O youngest (Agni)
• यविष्ठ: Sambodhana
• Type: Adjective (superlative, vocative)
• Root: यविष्ठ (युव/यव ‘young’ + इष्ठ)

• जज्ञिषे: you were born; you have been born
• जज्ञिषे: —
• Type: Verb
• Root: जन् (जज्ञे); परस्मै/आत्मने?—वेदिक परफेक्ट मध्यमपुरुष

• सुशेवः: very gracious, benevolent
• सुशेवः: Kartā (अग्निः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-शेव (शेव ‘kind, gracious, friendly’)