Rig Veda 7.69.4: Mandala 7, Sukta 69, Mantra 4

Sukta 7.69

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

युवोः श्रियं परि योषावृणीत सूरो दुहिता परितक्म्यायाम् । यद्देवयन्तमवथः शचीभिः परि घ्रंसमोमना वां वयो गात् ॥

Transliteration

yuvóḥ śríyaṃ pári yóṣāvṛṇīta sū́ro duhitā́ pári-takmyāyām | yád deva-yántam ávathaḥ śacī́bhiḥ pári ghraṃsám omanā́ vām váyo gāt ||

Translation

Вокруг вашего сияния дева избрала себе удел — дочь Солнца — в своём круговом движении. Когда вы поддержали боговзыскующего силою ваших действенных мощей, тогда по вашей благосклонной мысли ваша жизненная сила обошла палящий жар и перешла за его предел.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवोः: of you two
• युवोः: सम्बन्ध (Genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)

• श्रियम्: splendour, glory
• श्रियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: श्री (स्त्री.)

• परि: around, about
• परि: —
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: परि

• योषा: the maiden/young woman
• योषा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: योषा (स्त्री.)

• अवृणीत: chose, selected
• अवृणीत: —
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणोति ‘choose’)

• सूरः: the Sun
• सूरः: कर्तृ (of implied/copular sense) / apposition
• Type: Noun
• Root: सूर (पुं.)

• दुहिता: the daughter
• दुहिता: कर्तृ (appositional)
• Type: Noun
• Root: दुहितृ (स्त्री.)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: परि

• तक्म्यायाम्: in the roaming/dark night (locative setting)
• तक्म्यायाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: तक्म्या (स्त्री.; ‘night/going about’, Vedic)

• यत्: when; that
• यत्: —
• Type: Pronoun (relative) / conjunctional
• Root: यद् (सर्वनाम)

• देवयन्तम्: the god-seeking (one)
• देवयन्तम्: कर्म
• Type: Adjective/Participle
• Root: देवयन्त् (देव + √यम्/यत्?; desiderative/denominative adj. ‘seeking the gods’, Vedic)

• अवथः: you two helped/protected
• अवथः: —
• Type: Verb
• Root: √अव् (अवति ‘help, protect’)

• शचीभिः: with (your) powers/skills
• शचीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: शची (स्त्री.; ‘might, power, skill’)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• घ्रंसम्: the burning heat/glow
• घ्रंसम्: कर्म/अधिकरण (as object of ‘go/come around’)
• Type: Noun
• Root: घ्रंस (पुं./नपुं.; ‘heat, glow; burning’ Vedic) অথবা √घृष्/घ्रंस् (etym. uncertain in Vedic)

• ओमना: by favour, with gracious help
• ओमना: करण
• Type: Noun
• Root: ओमन (नपुं.; ‘favour, help, grace’ Vedic)

• वाम्: of you two / to you two
• वाम्: सम्बन्ध/सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (enclitic pronoun)

• वयः: the bird (or: vital strength)
• वयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वयस् (नपुं.; ‘bird; vitality/strength’, Vedic polysemy)

• गात्: went, came
• गात्: —
• Type: Verb
• Root: √गा (गच्छति/गाति ‘go’)