Rig Veda 5.77.2: Mandala 5, Sukta 77, Mantra 2

Sukta 5.77

Rishi: Atri (Ātreya) tradition (probable)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रातर्यजध्वमश्विना हिनोत न सायमस्ति देवया अजुष्टम् । उतान्यो अस्मद्यजते वि चावः पूर्वःपूर्वो यजमानो वनीयान् ॥

Recitation with translationRig Veda 5.77.2

Transliteration

prā́tar yajadhvam aśvinā́ hinota ná sāyám asti deva-yā́ ájuṣṭam | utā́nyó asmád yajate ví cā́vaḥ pū́rvaḥ-pū́rvo yájamāno vánīyān ||

Translation

На заре совершайте почитание; побуждайте Ашвинов. Вечером нет приношения, обращённого к богам, которое было бы им угодно. Иной, не мы, может приносить жертву; но в их помощи каждый прежний жертвователь становится всё более любимым.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रातर्: in the morning
• प्रातर्: अधिकारण (काल-अधिकारण) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: प्रातर् (अव्यय-प्रातिपदिक) < प्रातः

• यजध्वम्: worship (you all)!
• यजध्वम्: (क्रिया) — कर्तृ-प्रेरणा; कर्ता = (यूयम्) यजमानाः
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु) ‘पूजायाम्/इष्टौ’

• अश्विना: O Aśvins (the two horsemen)
• अश्विना: सम्प्रदान (देवतार्पण) / सम्बोधन
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक) — देवता (द्विवचन-नाम)

• हिनोत: impels / sets in motion
• हिनोत: (क्रिया) — कर्ता = (यजमानः/स्तोता) अव्यक्तः
• Type: Verb
• Root: हि (धातु) ‘प्रेरणे/गत्यर्थे’ (वेद. प्रयोगः) अथवा ‘हिनु’ (प्रेरणे)

• न: not
• न: क्रियानिषेधक
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• सायम्: in the evening
• सायम्: अधिकारण (काल-अधिकारण) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सायम् (अव्यय-प्रातिपदिक) < सायाह्न

• अस्ति: is
• अस्ति: (क्रिया) — भाववाचक
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु) ‘भुवि/सत्तायाम्’

• देवया: in a godly way / by divine means
• देवया: करण (मार्ग/उपाय) / क्रियाविशेषण
• Type: Adjective/Adverbial (indeclinable-like use)
• Root: देवय (प्रातिपदिक) ‘देव-सम्बन्धी/देव-मार्गेण’ (वेद. अव्ययीभाव/तृतीया-एकवचनरूपेण)

• अजुष्टम्: not pleasing / not accepted
• अजुष्टम्: विशेषण (अस्ति इत्यस्य विषयः/प्रत्ययः) अथवा कर्मविशेषण
• Type: Adjective (past participle)
• Root: जुष् (धातु) ‘प्रीतौ/सेवने’ ; उपसर्ग ‘अ-’ (निषेध) → ‘अजुष्ट’

• उत: and / also
• उत: सम्बन्धक
• Type: Indeclinable
• Root: उत (अव्यय)

• अन्यः: another (one)
• अन्यः: कर्ता
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• अस्मत्: of us / our
• अस्मत्: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘our’
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यजते: worships / performs sacrifice
• यजते: (क्रिया) — कर्ता = अन्यः
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु) ‘इष्टौ/पूजायाम्’

• वि: apart / forth / distinctly
• वि: क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• चावः: zeal / effort / vigor
• चावः: कर्म (यजते इत्यस्य) / अथवा क्रियाविशेष्य (यज्ञ-प्रयत्नः)
• Type: Noun
• Root: चावस् (प्रातिपदिक) (वेद.) ‘उत्साह/प्रयत्न/शक्ति’

• पूर्वः: former / earlier
• पूर्वः: विशेषण (यजमानः) / कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• पूर्वः: earlier and earlier / successive
• पूर्वः: विशेषण (यजमानः)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• यजमानः: the sacrificer
• यजमानः: कर्ता
• Type: Noun (agent)
• Root: यजमान (प्रातिपदिक) < यज् + शानच् (वर्तमानकृदन्त) ‘यजमान’

• वनीयान्: more desirable / better
• वनीयान्: विशेषण (यजमानः)
• Type: Adjective (comparative)
• Root: वनीयस् (प्रातिपदिक) < वन (प्रिय/काम्य) + ईयसुन् (तुलनात्मक) — वेद. ‘वनीयान्’