Rig Veda 5.74.3 — Mandala 5, Sukta 74, Mantra 3

Sukta 5.74

Rishi: Atri

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

कं याथः कं ह गच्छथः कमच्छा युञ्जाथे रथम् । कस्य ब्रह्माणि रण्यथो वयं वामुश्मसीष्टये ॥

Transliteration

káṃ yā́thaḥ káṃ ha gacchathaḥ kám ácchā yuñjā́the rátham | kásya bráhmāṇi raṇyatho vayáṃ vām uśmasī́ṣṭaye ||

Translation

К кому вы идёте, к кому же вы странствуете; к кому вы запрягаете колесницу? В чьих брахманах (священных речениях) вы находите усладу? Мы желаем вас двоих ради совершения жертвы и внутреннего приношения.

Word by Word

• कम्: whom?/which?
• कम्: Karma (प्रश्नवाचकः; गन्तव्य/विषयः)
• Type: Pronoun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → क

• याथः: you two go
• याथः: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• कम्: whom?/which?
• कम्: Karma (प्रश्नवाचकः)
• Type: Pronoun
• Root: किम् → क

• ह: indeed/then
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• गच्छथः: you two go
• गच्छथः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गच्छ

• कम्: whom?/which?
• कम्: Karma (प्रश्नवाचकः)
• Type: Pronoun
• Root: किम् → क

• अच्छा: towards, hither
• अच्छा: Adhikaraṇa (दिशा/गमन-सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय/उपसर्गार्थ)

• युञ्जाथे: you two yoke/harness
• युञ्जाथे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु) → युञ्ज

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• कस्य: of whom?/whose?
• कस्य: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → क

• ब्रह्माणि: sacred formulations/hymns
• ब्रह्माणि: Karma (रण्यथोः विषयः)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• रण्यथो: you two rejoice/delight
• रण्यथो: Kriyā
• Type: Verb
• Root: रण्/रण्य (धातु; ‘to rejoice, be delighted’)

• वयम्: we
• वयम्: Kartā (उश्मसीत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → वयम्

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: Sampradāna/Viṣaya (उश्मसी—‘you two’ as desired/for you two)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम) → वाम्

• उश्मसी: we desire
• उश्मसी: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वश्/उश् (धातु; ‘to wish, desire’) → उश्

• इष्टये: for the sacrifice/rite
• इष्टये: Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजनम्)
• Type: Noun
• Root: इष्टि (प्रातिपदिक; ‘sacrifice, oblation, rite’)