Rig Veda 2.11.2: Mandala 2, Sukta 11, Mantra 2

Sukta 2.11

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सृजो महीरिन्द्र या अपिन्वः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः । अमर्त्यं चिद्दासं मन्यमानमवाभिनदुक्थैर्वावृधानः ॥

Transliteration

sṛjó mahī́r indra yā́ ápinvaḥ pári-sthitā́ áhinā śūra pūrvī́ḥ | ámartyam cid dāsáṃ mányamānam ávā́bhinad ukthaír vāvṛdhā́naḥ ||

Translation

Ты выпустил, о Индра, великие (воды/силы), что были сдавлены издревле, окружённые Змеем, о герой, — прежние. И даже раба, мнившего себя бессмертным, ты сокрушил; возросший гимнами, ты разламываешь преграду.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सृजः: thou releasest / thou sendest forth
• सृजः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृज्

• महीः: the great (waters/streams)
• महीः: Karma
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिकम्)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिकम्)

• याः: which (them)
• याः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

• अपिन्वः: thou didst cause to swell / didst make abound
• अपिन्वः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पिव्/प्याय् (अपि-√पिव्/√प्याय् ‘to swell, make abound’)

• परिष्ठिताः: standing around / encompassed
• परिष्ठिताः: Kartā (याः…परिष्ठिताः) / विशेषणम्
• Type: Adjective/Participle
• Root: स्था (परि-√स्था) / परिष्ठित (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)

• अहिना: by/with the serpent (Ahi)
• अहिना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अहि (प्रातिपदिकम्)

• शूर: O hero
• शूर: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिकम्)

• पूर्वीः: former / ancient / many
• पूर्वीः: Karma (महीः…पूर्वीः) / विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिकम्)

• अमर्त्यम्: the immortal
• अमर्त्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अमर्त्य (प्रातिपदिकम्)

• चित्: even
• चित्: (निपातः)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• दासम्: the Dāsa / foe
• दासम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दास (प्रातिपदिकम्)

• मन्यमानम्: thinking (himself), deeming
• मन्यमानम्: Karma (दासम्…मन्यमानम्) / विशेषणम्
• Type: Participle
• Root: मन् (√मन् ‘to think’) / मन्यमान (शतृ/शानच्-प्रातिपदिकम्)

• अवाभिनत्: he clave down / he shattered
• अवाभिनत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भिद् (अवा-अभि-√भिद्)

• उक्थैः: with hymns (ukthas)
• उक्थैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: उक्थ (प्रातिपदिकम्)

• वावृधानः: growing strong, waxing (in might)
• वावृधानः: Kartā (इन्द्रः…वावृधानः) / विशेषणम्
• Type: Participle
• Root: वृध् (√वृध् ‘to grow, strengthen’) / वावृधान (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)