Rig Veda 10.92.7: Mandala 10, Sukta 92, Mantra 7

Sukta 10.92

Devata: Indra (with solar vision and bull-force attributes)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रे भुजं शशमानास आशत सूरो दृशीके वृषणश्च पौंस्ये । प्र ये न्वस्यार्हणा ततक्षिरे युजं वज्रं नृषदनेषु कारवः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.92.7

Transliteration

índre bhújaṃ śaśamānā́sa āśata sū́ro dṛśī́ke vṛ́ṣaṇaś ca paúṃsye | prá yé nv asyā́rhaṇā tatakṣiré yújaṃ vájraṃ nṛsádaneṣu kā́ravaḥ ||

Translation

В Индре они обрели мощь, возрастая в владычестве; Солнце — в видении, и Бык — в мужской силе. Те мастера, достойные его, выковали для него сопряжённую молнию-ваджру в обителях человеческой души.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रे: in/at Indra
• इन्द्रे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• भुजम्: the arm; (also: the enjoyment/benefit)
• भुजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भुज् (प्रातिपदिक: भुज्/भुज्- ‘भुज्’ = भुज् ‘arm; enjoyment’)

• शशमानासः: the striving/active ones
• शशमानासः: कर्तृ
• Type: Participle (Adjective used substantively)
• Root: शम् (धातु; परस्मैपद) → शशमान (कृदन्त, परिपूर्ण/परफेक्ट-आधारित ‘having exerted/being active’)

• आशत: they reached/attained
• आशत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु) + आ- (उपसर्ग)

• सूरः: the Sun; the hero
• सूरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• दृशीके: the two eyes (visions)
• दृशीके: कर्म
• Type: Noun
• Root: दृशीक (प्रातिपदिक; ‘eye/seeing, sight’)

• वृषणः: the bulls; the virile ones
• वृषणः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• पौंस्ये: in manly power/valor
• पौंस्ये: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: पौंस्य (प्रातिपदिक; ‘manliness, male power’)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: प्र

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नु: now; indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु

• अस्य: of him/this (of Indra)
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम्/अदस्-सम्बद्ध ‘अस्य’ (सर्वनाम)

• अर्हणाः: the worthy ones
• अर्हणाः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अर्हण (प्रातिपदिक; ‘worthy, deserving’)

• ततक्षिरे: they fashioned/hewed
• ततक्षिरे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु) → त-तक्ष् (परफेक्ट)

• युजम्: the yoked/ready (one)
• युजम्: कर्म
• Type: Adjective/Noun
• Root: युज् (प्रातिपदिक; ‘yoked, fit, companion’)

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• नृसदनेषु: in the seats/assemblies of men
• नृसदनेषु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: नृ-सदन (समास; ‘seat/dwelling of men’)

• कारवः: the poets/singers
• कारवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कारु (प्रातिपदिक; ‘singer, poet’)