Rig Veda 1.71.7: Mandala 1, Sukta 71, Mantra 7

Sukta 1.71

Rishi: Parāśara Śāktya

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निं विश्वा अभि पृक्षः सचन्ते समुद्रं न स्रवतः सप्त यह्वीः । न जामिभिर्वि चिकिते वयो नो विदा देवेषु प्रमतिं चिकित्वान् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.71.7

Transliteration

agníṃ víśvā abhí pṛ́kṣaḥ sacante samudráṃ ná sravátaḥ saptá yahvī́ḥ | ná jāmíbhir ví cikite váyo no vidā́ devéṣu prámatíṃ cikitvān ||

Translation

К Агни все питательные силы (pṛkṣaḥ) прижимаются и прилепляются, как семь могучих потоков (saptá yahvīḥ) текут к океану. Не по привычным родствам он различает нашу жизненную силу (vayas); знающий находит для нас среди богов верное направление мысли (pramati).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निम्: Agni (as object)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• विश्वाः: all (fem. pl.; i.e., all [waters/streams])
• विश्वाः: कर्तृ
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, unto
• अभि: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• पृक्षः: streams, flowing waters
• पृक्षः: कर्तृ (विश्वाः इत्यस्य विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: पृक्ष- (प्रातिपदिक; RV ‘stream/flowing water’)

• सचन्ते: they accompany, join
• सचन्ते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु) / सञ्ज्-सम्बन्धे (Vedic usage)

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: कर्म (उपमान-आश्रयः ‘न’ सह)
• Type: Noun
• Root: समुद्र- (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (उपमानसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• स्रवतः: flowing
• स्रवतः: कर्तृ (यः ‘सप्त यह्वीः’ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: स्रु (धातु) → स्रवत् (वर्तमान कृदन्त)

• सप्त: seven
• सप्त: (विशेषण)
• Type: Numeral
• Root: सप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• यह्वीः: swift/impetuous ones (the seven rivers/streams)
• यह्वीः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective (fem.)
• Root: यह्वी- (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• जामिभिः: with kinsmen, with those of the same stock
• जामिभिः: करण (सह/द्वारा भावः)
• Type: Noun
• Root: जामि- (प्रातिपदिक)

• वि: apart, distinctly
• वि: (उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• चिकिते: he perceives, takes notice
• चिकिते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चित् (धातु) → चिकीते (परिपूर्ण/परस्मैपद-रूप; Vedic)

• वयः: vital strength, vigor
• वयः: कर्म
• Type: Noun
• Root: वयस्- (प्रातिपदिक)

• नः: our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• विदा: may you find/know
• विदा: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) → विदा (विधिलिङ्/आज्ञार्थ; Vedic also injunctive-like)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• प्रमतिम्: forethought, right counsel
• प्रमतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रमति- (प्रातिपदिक)

• चिकित्वान्: the discerning one, the wise
• चिकित्वान्: कर्तृ (विदा इत्यस्य कर्ता/सम्बोधन-भावः)
• Type: Participle (agent noun)
• Root: चित् (धातु) → चिकित्वस्/चिकित्वान् (परफेक्ट-भागवत्/कृदन्त)