Rig Veda 4.21.9: Mandala 4, Sukta 21, Mantra 9

Sukta 4.21

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

भद्रा ते हस्ता सुकृतोत पाणी प्रयन्तारा स्तुवते राध इन्द्र । का ते निषत्तिः किमु नो ममत्सि किं नोदुदु हर्षसे दातवा उ ॥

Transliteration

bhadrā́ te hástā su-kṛ́totá pāṇī́ práyantārā stuvaté rā́dha indra | kā́ te níṣattiḥ kím u no mamatsi kím nod udu harṣase dātávā u ||

Translation

Auspiciosas são as tuas mãos, hábeis as tuas palmas, ó Indra — que concedem deleite ao que te louva. Qual é o teu lugar de repouso? Como te alegrarás em nós? Por que elevação exultas, para nos dar?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भद्राः: auspicious, gracious
• भद्राः: Kartā (हस्ताः इत्यस्य विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• ते: of you, your
• ते: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हस्ताः: hands
• हस्ताः: Kartā
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)

• सुकृतः: well-doing, beneficent
• सुकृतः: Kartā (हस्ताः इत्यस्य विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-कृत (कृदन्त/प्रातिपदिक; ‘सु’ उपसर्ग + √कृ)

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• पाणी: (two) hands, palms
• पाणी: Kartā
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)

• प्रयन्तारः: forward-driving, impelling
• प्रयन्तारः: Kartā
• Type: Agent-noun (participle-like)
• Root: प्र-यन्तृ (कृदन्त; प्र + √या ‘to go’ → यन्तृ ‘goer/driver’)

• स्तुवते: to the praiser (one who praises)
• स्तुवते: Sampradāna (यस्य कृते राधः)
• Type: Verb
• Root: √स्तु (स्तवति)

• राधः: bounty, gift
• राधः: Karma
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• का: what? which?
• का: Kartā (निषत्तिः इत्यस्य विशेषण-प्रश्नः)
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-सर्वनाम)

• ते: of you, your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• निषत्तिः: sitting down; abode; seat
• निषत्तिः: Kartā/Adhikaraṇa (प्रश्नः: ‘तव निषत्तिः’ = thy sitting/abiding/seat)
• Type: Noun (action/result)
• Root: नि-षद् (कृदन्त/भाववाचक; नि + √सद् ‘to sit’)

• किम्: what?
• किम्: Karma (ममत्सि इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-सर्वनाम)

• उ: indeed, then
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ

• नः: us
• नः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ममत्सि: you exhilarate, you gladden
• ममत्सि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √मद् (मदति) / denominative? ‘मम’ intens.?; वैदिक: ममत्सि = ‘thou gladdenest/cheerest’

• किम्: why? what?
• किम्: Karma (हर्षसे इत्यस्य हेतु/विषयः)
• Type: Pronoun
• Root: क

• नः: our / us
• नः: Sambandha (नोदुदु इत्यत्र ‘our’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• उदुदुः: has risen up, has awakened
• उदुदुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √उद्/√वद्?; वैदिक पाठ: ‘नोदुदु’ इति संधि-रूपम्; पदच्छेदे ‘नः उदुदुः’ (उदुदुः = उद्-√दु/√दुह्?); अर्थतः ‘उदुदुः’ = ‘has risen up/has awakened’ (परिप्रेक्ष्ये: हर्षसे)

• हर्षसे: you rejoice, you exult
• हर्षसे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √हृष् (हृष्यति)

• दातवे: to give, for giving
• दातवे: Sampradāna/Prayojana
• Type: Infinitive-like (dative of verbal noun)
• Root: √दा (ददाति) → दातृ/दातव् (कृदन्त; तुमुन्/दातवे = दातुम्-अर्थे दत्तिव्)

• उ: indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ