
Sukta 9.89
Soma Pavamāna
Ten krótki hymn Pavamāna chwali Somę w trakcie jego oczyszczania, spływającego jak deszcz z niebios, osiadającego w "łonie matki" (filtru/miejscu wyciskania) i wchodzącego w czcicieli jako siła i słodycz. Soma jest wyobrażany jako potężny, miodem opatrzony rumak zaprzężony do szerokokołowego rydwanu, oczyszczony przez "siostry" (wody) i kierowany ku bogom. Hymn kończy się bezpośrednią prośbą: niech Soma, oczyszczony dla Indry, użyczy promiennego bogactwa i pięknej mocy bohaterskiej, która pokonuje przeszkody.
Mantra 1
प्रो स्य वह्निः पथ्याभिरस्यान्दिवो न वृष्टिः पवमानो अक्षाः । सहस्रधारो असदन्न्यस्मे मातुरुपस्थे वन आ च सोमः ॥
Naprzód posuwa się, nosiciel siły płomienia, wzdłuż słusznych ścieżek; jak deszcz z nieba oczyszczający wypływa. O tysiącu strumieni, Soma osiada w nas, w łonie matki, w leśnym wzroście, i przychodzi na nasze pole istnienia.
Mantra 2
राजा सिन्धूनामवसिष्ट वास ऋतस्य नावमारुहद्रजिष्ठाम् । अप्सु द्रप्सो वावृधे श्येनजूतो दुह ईं पिता दुह ईं पितुर्जाम् ॥
Król rzek, o Wasiszto, przywdział swoje szaty; wsiadł na najszybszą łódź rty. W wodach kropla wzrosła, pędzona siłą sokoła; Ojciec doi go, a on doi pokrewieństwo Ojca.
Mantra 3
सिंहं नसन्त मध्वो अयासं हरिमरुषं दिवो अस्य पतिम् । शूरो युत्सु प्रथमः पृच्छते गा अस्य चक्षसा परि पात्युक्षा ॥
Zbliżają się do niego jak do lwa, niestrudzeni miodową rozkoszą, złocisty, rudy, pan tego nieba. Bohater, pierwszy w bitwach, szuka Promieni (krów); swoim wzrokiem Bycza moc ogarnia wszystko dokoła.
Mantra 4
मधुपृष्ठं घोरमयासमश्वं रथे युञ्जन्त्युरुचक्र ऋष्वम् । स्वसार ईं जामयो मर्जयन्ति सनाभयो वाजिनमूर्जयन्ति ॥
Miodogrzbietego, groźnego, niestrudzonego rumaka zaprzęgają do rydwanu o szerokich kołach, wzniośle poruszającego się. Siostry i bliscy krewni go oczyszczają; jednego pępkowego pochodzenia wzmacniają szybkiego energią.
Mantra 5
चतस्र ईं घृतदुहः सचन्ते समाने अन्तर्धरुणे निषत्ताः । ता ईमर्षन्ति नमसा पुनानास्ता ईं विश्वतः परि षन्ति पूर्वीः ॥
Cztery moce dojące masło przylgnęły do niego, zasiadłe razem w wewnętrznym fundamentcie. Sprawiają, że płynie, oczyszczając go czcią; ogarniają go z każdej strony, te pradawne.
Mantra 6
विष्टम्भो दिवो धरुणः पृथिव्या विश्वा उत क्षितयो हस्ते अस्य । असत्त उत्सो गृणते नियुत्वान्मध्वो अंशुः पवत इन्द्रियाय ॥
On jest podporą nieba, oporą ziemi; wszystkie osiedlone światy są w jego dłoni. Twoje źródło jest ustanowione dla śpiewaka, zaprzężone w siły; miodowy promień płynie dla potęgi Indry, ku zwycięskiemu panowaniu.
Mantra 7
वन्वन्नवातो अभि देववीतिमिन्द्राय सोम वृत्रहा पवस्व । शग्धि महः पुरुश्चन्द्रस्य रायः सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥
Zwyciężając, pędzony wiatrem, posuwaj się ku odnalezieniu bogów; dla Indry, o Somo, zabójco przeszkód, oczyść się. Daj nam z wielkiego, wielokrotnie lśniącego bogactwa; bądźmy panami siły bohatera, która jest piękna w swojej mocy.
Soma surges forward on rightful paths, pouring out like heavenly rain—an image of lawful, life-giving flow.
The hymn elaborates Soma’s settling in the ‘mother’s lap’ (filter/pressing place) and his dynamic form as a formidable, tireless steed; the waters/kinswomen cleanse and strengthen him.
Soma is urged to purify himself for Indra’s divine encounter, taking on the role of victorious power that breaks obstruction.
A clear request concludes the hymn: grant great, many-shining riches and make the worshippers masters of beautiful, effective hero-force.
प्रो स्य वह्निः पथ्याभिरस्यान्दिवो न वृष्टिः पवमानो अक्षाः । सहस्रधारो असदन्न्यस्मे मातुरुपस्थे वन आ च सोमः ॥मधुपृष्ठं घोरमयासमश्वं रथे युञ्जन्त्युरुचक्र ऋष्वम् । स्वसार ईं जामयो मर्जयन्ति सनाभयो वाजिनमूर्जयन्ति ॥वन्वन्नवातो अभि देववीतिमिन्द्राय सोम वृत्रहा पवस्व । शग्धि महः पुरुश्चन्द्रस्य रायः सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥The hymn praises Soma as Pavamāna—Soma while being purified through the filter—then offered especially for Indra’s strength and victory.
It describes Soma’s abundant, many-channel flow during purification and symbolically suggests overflowing vitality and inspiration spreading in many currents.
Soma is poetically imagined as a powerful horse yoked to a chariot, while the “sisters” are the cleansing waters that wash and strengthen him during the filtering process.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.