
Sukta 9.82
Soma Pavamāna.
Likely Triṣṭubh (requires verification).
Ten krótki hymn Pavāmāna sławi Somę jako świeżo wyciśniętego i oczyszczonego, przemieszczającego się przez niezniszczalny wełniany filtr w stronę jego siedzenia jaśniejącego jak ghee, niczym jastrząb powracający do gniazda. Wersy splatają obrazy rytualne (kamienie, wody, przecedzanie) z kosmicznymi odpowiedniościami (Parjanya, Wody, "krowy/promienie światła"), przedstawiając Somę jako królewską moc, która przynosi siłę, zwycięstwo i pomyślność ofierze.
Mantra 1
असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् । पुनानो वारं पर्येत्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदम् ॥
Soma jest wyciskana, rudy i potężny, płowy; jak król, cudowny woła ku Krowom Światła. Oczyszczając, krąży wokół niezniszczalnego filtra, jak jastrząb do swego gniazda, do siedlstwa pełnego ghi.
Mantra 2
कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मृष्टो अभि वाजमर्षसि । अपसेधन्दुरिता सोम मृळय घृतं वसानः परि यासि निर्णिजम् ॥
O Somo, widzący i znający, poruszasz się wokół w swej wielkiej potędze; jak dobrze pielęgnowany rumak pędzisz ku vāja, pełni siły i zwycięskiej obfitości. Odpędzając krzywe ruchy utrapienia, bądź nam łaskawy. Odziany w lśniącą jasność, krążysz i przyjmujesz promienną szatę czystości.
Mantra 3
पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे । स्वसार आपो अभि गा उतासरन्त्सं ग्रावभिर्नसते वीते अध्वरे ॥
Parjanya, jak ojciec, ustanawia mieszkanie dla potężnego w pępku Ziemi, pośród wyżyn; a siostry Wody płyną ku promieniom i krowom światła. Z kamieniami tłocznymi zbierają się w dobrze rozpostartej ofierze, moce zbiegają się, by rozkosz się narodziła i była gotowa.
Mantra 4
जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शृणुहि ब्रवीमि ते । अन्तर्वाणीषु प्र चरा सु जीवसेऽनिन्द्यो वृजने सोम जागृहि ॥
Jak żona nad swym panem, przynosisz życzliwą radość i wielkość; o embrionie linii Pajra, słuchaj tego, co do ciebie mówię. Poruszaj się wewnątrz głosów, krąż w siłach mowy, dla prawego i pełnego życia. O Somo, bez skazy, przebudź się w polu naszego bytu.
Mantra 5
यथा पूर्वेभ्यः शतसा अमृध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो । एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव व्रतमन्वापः सचन्ते ॥
Jak niegdyś szedłeś, o Indu, zdobywając vāja stokrotnie, tysiąckrotnie, bez porażki, tak teraz oczyszczaj się dla nowej i szerszej pomyślności. Wody podążają za twoim prawem działania; zgadzają się z twoją drogą i wspierają twój uświęcony ruch.
It praises Soma as he is pressed and purified, describing his passage through the straining filter and his readiness to be offered in the sacrifice for strength, victory, and well-being.
They express the idea that Soma’s power is not only ritual but cosmic: rain-force (Parjanya) and the Waters cooperate in nourishing, flowing, and purifying—mirroring how Soma is prepared and how life is sustained.
Ritually it is the woolen strainer used to clarify Soma; symbolically it suggests a timeless principle of purification—power becoming fit, luminous, and aligned with sacred order (vrata/ṛta).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.