Sukta 85
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras rubric; specific r̥ṣi attribution requires pada-anukramaṇī confirmation)
Devata: Varana/Vanaspati as divine healer; secondarily ‘the Gods’ as expellers of yákṣma
Chandas: Anuṣṭubh (probable; to be confirmed against metrical scansion in a critical edition)
AV 6.85 to zwięzła formuła uzdrawiająca mająca na celu wypędzenie yákṣmy (choroby wyniszczającej/gruźlicy) i zapobieżenie jej powrotowi poprzez ustanowienie ochronnej granicy wokół pacjenta. Łączy ona moc roślin (Varana jako Vanaspati) z autorytatywną siłą boskiej Mowy (Indra, Mitra, Varuṇa i wszyscy Bogowie) oraz oczyszczającym, ograniczającym żarem Agni Vaiśvānara. Mitologiczna analogia (powstrzymanie Wód przez Vṛtrę) zostaje wykorzystana do „powstrzymania” rozprzestrzeniania się i ruchu choroby w ciele.
Mantras
Mantra 1
यक्ष्मनाशनम्। व॒र॒णो वा॑रयाता अ॒यं दे॒वो वन॒स्पतिः॑ । यक्ष्मो॒ यो अ॒स्मिन्नावि॑ष्ट॒स्तमु॑ दे॒वा अ॑वीवरन्
Zabójca wyniszczającej choroby: niech Varana, ten bóg, Pan Lasu, ją odpędzi. Wyniszczającą chorobę, która weszła w tego człowieka, Bogowie przepędzili i trzymają z daleka.
Mantra 2
इन्द्र॑स्य॒ वच॑सा व॒यं मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य च । दे॒वानां॒ सर्वे॑षां वा॒चा यक्ष्मं॑ ते वारयामहे
Słowem Indry, słem Mitry i Varuny, tak, mową wszystkich Bogów, odpędzamy od ciebie wyniszczającą chorobę i ją odpychamy.
Mantra 3
यथा॑ वृ॒त्र इ॒मा आप॑स्त॒स्तम्भ॑ वि॒श्वधा॑ य॒तीः । ए॒वा ते॑ अ॒ग्निना॒ यक्ष्मं॑ वैश्वान॒रेण॑ वारये
Jak Vṛtra zatrzymał te Wody, płynące na wszystkie strony, i trzymał je mocno; tak z Agnim, z Vaiśvānarą, odpędzam od ciebie wyniszczającą chorobę i ją odpycham.
Frequently Asked Questions
Yákṣma is a wasting, consuming illness (often compared with chronic consumption). In this hymn it is treated as an intrusive affliction that can be expelled and kept away by mantra and protective substances.
Vanaspati means “lord of the forest/plant,” a way of personifying a powerful medicinal tree as a divine healer. The hymn asks Varana-as-Vanaspati to actively repel the disease and guard the patient.
It uses a mythic example of restraint—Vṛtra ‘checking’ the Waters—to symbolize stopping the disease’s spread and movement. Agni Vaiśvānara is then invoked to perform that restraining, purifying action in the patient.
Ask anything about Sukta 85 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.