Opening the text

Rishi: Traditionally associated with Atharvanic seers in the AV funeral book (18); specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition.
Devata: Aghnyā (the sacred Cow) / psychopompic auspicious power; implicitly the Gods’ path (devayāna).
Chandas: Triṣṭubh (probable; AV 18 frequently uses triṣṭubh/jagatī in funeral hymns—meter should be confirmed by pada-count).
Ten hymn pogrzebowy prowadzi zmarłego z ludzkiej sfery na drogę bogów (devayāna), przyzywając pomyślną, bydlęcą moc świętą (Aghnyā) jako przewodniczkę dusz oraz Jamę jako pierwszego wśród śmiertelników odnajdującego drogę. Jednocześnie stabilizuje żywą społeczność, przywołując Przodków (Pitṛs) jako wzorowych wykonawców rytuałów, którzy umocnili Agniego i Indrę oraz ustanowili chronione, bogate w bydło ogrodzenie społeczne. Jego moc polega na „właściwym umieszczeniu” zmarłych: bezpiecznym wzniesieniu się, dopuszczeniu do grona przodków i odcięciu niepomyślnego powrotu lub zakłócenia.
Mantra 1
पितृमेधः। ६४ भुरिक् पथ्यापङ्क्तिः, ६७ पथ्याबृहती, ६९, ७१ उपरिष्टाद् बृहती। इ॒यं नारी॑ पतिलो॒कं वृ॑णा॒ना नि प॑द्यत॒ उप॑ त्वा मर्त्य॒ प्रेत॑म्। धर्मं॑ पुरा॒णम॑नुपा॒लय॑न्ती॒ तस्यै॑ प्र॒जां द्रवि॑णं चे॒ह धे॑हि
Ta kobieta, wybierając sferę męża, niech stąpi w dół blisko ciebie, o śmiertelniku, który odszedłeś. Przestrzegając starożytnego Prawa, obdarz ją potomstwem i bogactwem, właśnie tutaj.
Mantra 2
उदी॑र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कं ग॒तासु॑मे॒तमुप॑ शेष॒ एहि॑ । ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दधि॒षोस्तवे॒दं पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सं ब॑भूथ
Powstań, o kobieto, ku światu żyjących: odejdź od tego mężczyzny, którego życie odeszło, obok którego leżysz. To twoje żonostwo zostało wypełnione w odniesieniu do męża, który ujął twoją rękę, który cię ustanowił.
Mantra 3
अप॑श्यं युव॒तिं नी॒यमा॑नां जी॒वां मृ॒तेभ्यः॑ परिणी॒यमा॑नाम्। अ॒न्धेन॒ यत् तम॑सा॒ प्रावृ॒तासी॑त् प्रा॒क्तो अपा॑चीमनयं॒ तदे॑नाम्
Ujrzałem młodą kobietę, żywą, odprowadzaną od umarłych, wywodzoną naprzód. Gdy była okryta ślepą ciemnością, wtedy wprowadziłem ją z drogi wstecznej.
Mantra 4
प्र॒जा॒न॒त्यऽघ्न्ये जीवलो॒कं दे॒वानां॒ पन्था॑मनुसं॒चर॑न्ती । अ॒यं ते॒ गोप॑ति॒स्तं जु॑षस्व स्व॒र्गं लो॒कमधि॑ रोहयैनम्
Znając, o Krowo, której nie wolno zabić, świat żyjących ludzi, podążasz drogą bogów w należnym porządku. Ten pan bydła jest dla ciebie: przyjmij go łaskawie; spraw, by wstąpił do niebiańskiego świata na wysokości.
Mantra 5
उप॒ द्यामुप॑ वेत॒समव॑त्तरो न॒दीना॑म्। अग्ने॑ पि॒त्तम॒पाम॑सि
W górę do nieba, w górę do trzciny; zejdź w dół do rzek. O Agni, ty jesteś żółcią, potężną istotą wód.
Mantra 6
यं त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्तमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ । क्याम्बू॒रत्र॑ रोहतु शाण्डदू॒र्वा व्य॒ऽल्कशा
Kogo ty, o Agni, spaliłeś całkowicie, tego ochłoń i połóż ponownie. Niech kyambu rośnie tutaj; niech śanda-durwa wyrośnie, rozpościerając się szeroko.
Mantra 7
इ॒दं त॒ एकं॑ प॒र ऊ॑ त॒ एकं॑ तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ सं वि॑शस्व । सं॒वेश॑ने त॒न्वा॒३ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वानां॑ पर॒मे स॒धस्थे॑
To jest jedna część dla ciebie, a tamta jest jedna dla ciebie: z trzecim światłem wejdź w pełni. W wejściu, bądź piękny w swoim ciele; bądź drogi bogom na najwyższym miejscu ich zgromadzenia.
Mantra 8
उत् ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्र द्र॒वौकः॑ कृणुष्व सलि॒ले स॒धस्थे॑ । तत्र॒ त्वं पि॒तृभिः॑ संविदा॒नः सं सोमे॑न॒ मद॑स्व॒ सं स्व॒धाभिः॑
Powstań; idź naprzód: uczyń sobie płynny dom, stację w wodach. Tam, w zgodzie z Ojcami, raduj się razem z Somą, raduj się razem z mocami svadha i ofiarami.
Mantra 9
प्र च्य॑वस्व त॒न्वं॑१ सं भ॑रस्व॒ मा ते॒ गात्रा॒ वि हा॑यि॒ मो शरी॑रम्। मनो॒ निवि॑ष्टमनु॒संवि॑शस्व॒ यत्र॒ भूमे॑र्जु॒षसे॒ तत्र॑ गच्छ
Wyruszaj stąd; zgromadź całą swą istotę: niech twoje członki nie pozostaną rozproszone, ani twoje ciało wcale. Niech twój umysł, należycie nastawiony, wejdzie w pełnym następstwie; gdzie znajdziesz swą radość w Ziemi, tam idź.
Mantra 10
वर्च॑सा॒ मां पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॒ अञ्ज॑न्तु दे॒वा मधु॑ना घृ॒तेन॑ । चक्षु॑षे मा प्रत॒रं ता॒रय॑न्तो ज॒रसे॑ मा ज॒रद॑ष्टिं वर्धन्तु
Blaskiem niech mnie namaścią Ojcowie błogosławieni Somą; niech Bogowie namaścią miodem i klarowanym masłem. Przeprawiając mnie bezpiecznie ku jaśniejszemu widzeniu, niech zwiększą dla mnie starość, tak, mocną siłę wieku.
Mantra 11
वर्च॑सा॒ मां सम॑नक्त्व॒ग्निर्मे॒धां मे॒ विष्णु॒र्न्यऽनक्त्वा॒सन्। र॒यिं मे॒ विश्वे॒ नि य॑च्छन्तु दे॒वाः स्यो॒ना मापः॒ पव॑नैः पुनन्तु
Blaskiem niech Agni namaści mnie całkowicie; niech Wisznu namaści mój święty rozum w ustach. Niech wszyscy Bogowie ustanowią dla mnie bogactwo; a niech łaskawe Wody, swymi oczyszczeniami, mnie oczyści.
Mantra 12
मि॒त्रावरु॑णा॒ परि॒ माम॑धातामादि॒त्या मा॒ स्वर॑वो वर्धयन्तु । वर्चो॑ म इन्द्रो॑ न्यनक्तु॒ हस्त॑योर्ज॒रद॑ष्टिं मा सवि॒ता कृ॑णोतु
Niech Mitra-Waruna otoczy mnie opieką; niech Aditjowie zwiększą we mnie zdrowie mojego głosu. Niech Indra wszczepi mój blask w dłonie; a niecz Sawitar stworzy dla mnie mocną siłę wieku.
Mantra 13
यो म॒मार॑ प्रथ॒मो मर्त्या॑नां॒ यः प्रे॒याय॑ प्रथ॒मो लो॒कमे॒तम्। वै॒व॒स्व॒तं सं॒गम॑नं॒ जना॑नां य॒मं राजा॑नं ह॒विषा॑ सपर्यत
Tego, który pierwszy ze śmiertelników umarł, który pierwszy odszedł do tego świata - Waiwaswatę, miejsce zgromadzenia ludzi - króla Jamę, ofiarą czcijcie.
Mantra 14
परा॑ यात पितर॒ आ च॑ याता॒यं वो॑ य॒ज्ञो मधु॑ना॒ सम॑क्तः । द॒त्तो अ॒स्मभ्यं॒ द्रवि॑णे॒ह भ॒द्रं र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात
Odejdźcie, Ojcowie, i wróćcie znowu: ta wasza ofiara jest całkowicie namaślona słodyczą. Dany jest tu pomyślny skarb dla nas: ustanówcie dla nas bogactwo i dostatki pełne każdego bohatera.
Mantra 15
कण्वः॑ क॒क्षीवा॑न् पुरुमी॒ढो अ॒गस्त्यः॑ श्या॒वाश्वः॒ सोभ॑र्यर्च॒नानाः॑ । वि॒श्वामि॑त्रो॒ऽयं ज॒मद॑ग्नि॒रत्रि॒रव॑न्तु नः क॒श्यपो॑ वा॒मदे॑वः
Kanwa, Kaksziwan, Purumidha, Agastja, Śjawawśwa, Sobhari, wy śpiewacy chwały; i Wiśwamitra tu, i Dżamadagni, i Atri, niech będą pomocnikami dla nas, i Kasjapa, i Wamadewa.
Mantra 16
विश्वा॑मित्र॒ जम॑दग्ने॒ वसि॑ष्ठ॒ भर॑द्वाज॒ गोत॑म॒ वाम॑देव । श॒र्दिर्नो॒ अत्रि॑रग्रभी॒न्नमो॑भिः॒ सुसं॑शासः॒ पित॑रो मृ॒डता॑ नः
O Wiśwamitro, Dżamadagni, Wasisztho, Bharadwadżo, Gotamo, Wamadewo: Atri ujął dla nas ochronę z czcigodnością. O Ojcowie, dobrze ustanowieni, bądźcie łaskawi dla nas.
Mantra 17
क॒स्ये मृ॒जाना॒ अति॑ यन्ति रि॒प्रमायु॒र्दधा॑नाः प्रत॒रं नवी॑यः । आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॑ धने॒नाध॑ स्याम सुर॒भयो॑ गृ॒हेषु॑
Czyje są ci, którzy oczyszczając się, przekraczają skalanie, niosąc życie, naprzód ku nowszemu postępowi? Rozwijając się z potomstwem i bogactwem, niech będziemy pachnący fortuną w naszych domach.
Mantra 18
अ॒ञ्जते॒ व्यऽञ्जते॒ सम॑ञ्जते॒ क्रतुं॑ रिहन्ति॒ मधु॑ना॒भ्यऽञ्जते । सिन्धो॑रुच्छ्वा॒से प॒तय॑न्तमु॒क्षणं॑ हिरण्यपा॒वाः प॒शुमा॑सु गृह्णते
Namaszczają, namaszczają dokoła, namaszczają całkowicie; liżą cel, słodyczą namaszczają na nim. W przypływie Sindhu chwytają lecącego byka: złoci oczyszczyciele biorą go między bogactwo bydła.
Mantra 19
यद् वो॑ मु॒द्रं पि॑तरः सो॒म्यं च॒ तेनो॑ सचध्वं॒ स्वय॑शसो॒ हि भू॒त। ते अ॑र्वाणः कवय॒ आ शृ॑णोत सुविद॒त्रा वि॒दथे॑ हू॒यमा॑नाः
Jaki znak, o Ojcowie, i jakie radujące Somę objawienie jest wasze - z tym się łączcie, albowiem jesteście z własnej chwały. Wy szybcy, wy mędrcy, słuchajcie tu, dobrzy dawcy, wzywani w zgromadzeniu obrzędu.
Mantra 20
ये अत्र॑यो॒ अङ्गि॑रसो॒ नव॑ग्वा इ॒ष्टाव॑न्तो राति॒षाचो॒ दधा॑नाः । दक्षि॑णावन्तः सु॒कृतो॒ य उ॒ स्थासद्या॒स्मिन् ब॒र्हिषि॑ मादयध्वम्
Wy Atriowie, wy Angirasowie, wy Nawagwowie - bogaci w ofiary, niosący zdobycz darów; wy obdarzeni daninami, wy czyniący dobro - skoro tacy jesteście, usiądźcie na tej świętej trawie i radujcie się.
Mantra 21
अधा॒ यथा॑ नः पि॒तरः॒ परा॑सः प्र॒त्नासो॑ अग्न ऋ॒तमा॑शशा॒नाः । शुचीद॑य॒न् दीध्य॑त उक्थ॒शासः॒ क्षामा॑ भि॒न्दन्तो॑ अरु॒णीरप॑ व्रन्
Wtedy, jak nasi Ojcowie dawni, starożytni, o Agni, pragnący Prawa, oczyszczeni zajaśnieli - głosiciele hymnów - rozszczepiając ziemię, czerwone jaskółki odpędzili daleko.
Mantra 22
सु॒कर्मा॑नः सु॒रुचो॑ देव॒यन्तो॒ अयो॒ न दे॒वा जनि॑मा॒ धम॑न्तः । शु॒चन्तो॑ अ॒ग्निं वा॑वृ॒धन्त॒ इन्द्र॑मु॒र्वीं गव्यां॑ परि॒षदं॑ नो अक्रन्
Dobrze działający, pięknie świecący, zdążający ku bogom, jak bogowie kujący żelazem samo narodzenie - będąc czyści wzmocnili Agniego; i Indrę wzmocnili; i dla nas uczynili szerokie, bogate w bydło ogrodzenie i miejsce zgromadzenia.
Mantra 23
आ यू॒थेव॑ क्षु॒मति॑ प॒श्वो अ॑ख्यद् दे॒वानां॒ जनि॒मान्त्यु॒ग्रः । मर्ता॑सश्चिदु॒र्वशी॑रकृप्रन् वृ॒धे चि॑द॒र्य उप॑रस्या॒योः
Naprzód, jak stado w potędze, ukazały się narodziny bogów, tak potężne one były. Nawet śmiertelnicy stworzyli Urwaśi, tak, dla wzrostu, nawet Arja z wyższego rodu Aju.
Mantra 24
अक॑र्म ते॒ स्वप॑सो अभूम ऋ॒तम॑वस्रन्नु॒षसो॑ विभा॒तीः । विश्वं॒ तद् भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद् व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑
Dokonaliśmy dla ciebie dzieła dobrego skutku; Jutrzenki, promienne, pozwoliły Obrzędowi się rozwinąć. Wszystko, co błogosławione, to, co bogowie sprzyjają: niechajmy w uroczystym zgromadzeniu mówić wzniosłą mową, bogaci w dzielnych synów.
Mantra 25
इन्द्रो॑ मा म॒रुत्वा॒न् प्राच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
Niech Indra z Marutami strzeże mnie od strony wschodniej; a Ziemia, która zsunęła się z mego ramienia, niech będzie nade mną jakby Niebo. Twórców światów, twórców ścieżek, tych, którzy mają swój udział w ofierze pośród Bogów, czcimy: tu niech stoją.
Mantra 26
धा॒ता मा॒ निरृ॑त्या॒ दक्षि॑णाया दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
Niech Dhātṛ strzeże mnie od Nirṛti, od strony południowej; a Ziemia, która zsunęła się z mego ramienia, niech będzie nade mną jakby Niebo. Twórców światów, twórców ścieżek, tych, którzy mają swój udział w ofierze pośród Bogów, czcimy: tu niech stoją.
Mantra 27
अदि॑तिर्मादि॒त्यैः प्र॒तीच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
Niech Aditi z Ādityami strzeże mnie od strony zachodniej; a Ziemia, która zsunęła się z mego ramienia, niech będzie nade mną jakby Niebo. Twórców światów, twórców ścieżek, tych, którzy mają swój udział w ofierze pośród Bogów, czcimy: tu niech stoją.
Mantra 28
सोमो॑ मा॒ विश्वै॑र्दे॒वैरुदी॑च्या दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
Niech Soma ze wszystkimi Bogami strzeże mnie od strony północnej; a Ziemia, która zsunęła się z mego ramienia, niech będzie nade mną jakby Niebo. Twórców światów, twórców ścieżek, tych, którzy mają swój udział w ofierze pośród Bogów, czcimy: tu niech stoją.
Mantra 29
ध॒र्ता ह॑ त्वा ध॒रुणो॑ धारयाता ऊ॒र्ध्वं भा॒नुं स॑वि॒ता द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
Podtrzymujący, tak, mocne Oparcie, będzie cię mocno trzymał; Sawitar ustawił belkę w górze, jakby niebo ponad nami. Czcimy Ustanawiających Światy, Ustanawiających Ścieżki, którzy mają swój udział w ofiarowanym darze: bądźcie tutaj obecni.
Mantra 30
प्राच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
W wschodniej ćwiartce, z przodu, otoczony, w swadhā kładę cię na Ziemi, wyrzucony z ramion, jak niebo jest umieszczone w górze. Czcimy Ustanawiających Światy, Ustanawiających Ścieżki, którzy mają swój udział w ofiarowanym darze: bądźcie tutaj obecni.
Mantra 31
दक्षि॑णायां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
W południowej ćwiartce, z przodu, otoczony, w swadhā kładę cię na Ziemi, wyrzucony z ramion, jak niebo jest umieszczone w górze. Czcimy Ustanawiających Światy, Ustanawiających Ścieżki, którzy mają swój udział w ofiarowanym darze: bądźcie tutaj obecni.
Mantra 32
प्र॒तीच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
W zachodniej ćwiartce, z przodu, otoczony, w swadhā kładę cię na Ziemi, wyrzucony z ramion, jak niebo jest umieszczone w górze. Czcimy Ustanawiających Światy, Ustanawiających Ścieżki, którzy mają swój udział w ofiarowanym darze: bądźcie tutaj obecni.
Mantra 33
उदी॑च्यां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
W północnej ćwiartce, z przodu, otoczony, w swadhā kładę cię na Ziemi, wyrzucony z ramion, jak niebo jest umieszczone w górze. Czcimy Ustanawiających Światy, Ustanawiających Ścieżki, którzy mają swój udział w ofiarowanym darze: bądźcie tutaj obecni.
Mantra 34
ध्रु॒वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
W stałej ćwiartce, jak dawniej czyniono, zamkniętą w Svadhā, umieszczam cię, uwolnioną ze śmiertelnych ramion, na Ziemi, jakby w górze niczym Niebo. Czcimy Twórców Światów, Twórców Ścieżek, którzy mają swój dział w ofiarach bogów: bądźcie tu obecni.
Mantra 35
ऊ॒र्ध्वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
W wzniosłej ćwiartce, jak dawniej czyniono, zamkniętą w Svadhā, umieszczam cię, uwolnioną ze śmiertelnych ramion, na Ziemi, jakby w górze niczym Niebo. Czcimy Twórców Światów, Twórców Ścieżek, którzy mają swój dział w ofiarach bogów: bądźcie tu obecni.
Mantra 36
ध॒र्तासि॑ ध॒रुणो॑ऽसि॒ वंस॑गोऽसि
Jesteś Podtrzymującym; jesteś Stabilnym Oporem; jesteś Miejscem Spoczynku.
Mantra 37
उ॒द॒पूर॑सि मधु॒पूर॑सि वात॒पूर॑सि
Jesteś napełniony Wodą; jesteś napełniony Słodyczą; jesteś napełniony Oddechem.
Mantra 38
इ॒तश्च॑ मा॒मुत॑श्चावतां य॒मे इ॑व॒ यत॑माने॒ यदै॒तम्। प्र वां॑ भर॒न् मानु॑षा देव॒यन्तो॒ आ सी॑दतां॒ स्वमु॑ लो॒कं विदा॑ने
Z tej strony i z tamtej strony, jakby w krainie Jamy, niech mnie chronią, ci dwaj, którzy się starają, gdy ludzie, szukając bogów, niesą tego naprzód. Niech usiądą, znajdując swój własny świat, swoje właściwe królestwo.
Mantra 39
स्वास॑स्थे भवत॒मिन्द॑वे नो यु॒जे वां॒ ब्रह्म॑ पू॒र्व्यं नमो॑भिः । वि श्लोक॑ एति प॒थ्येऽव सू॒रिः शृ॒ण्वन्तु॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑स ए॒तत्
Bądźcie w zdrowiu dla nas, o Indu: dla waszego zaprzęgu przynosimy, z czcią, pradawne zaklęcie. Wychodzi obwieszczenie na zbawienną ścieżkę; niech wszyscy Nieśmiertelni wysłuchają tego.
Mantra 40
त्रीणि॑ प॒दानि॑ रु॒पो अन्व॑रोह॒च्चतु॑ष्पदी॒मन्वैतद् व्र॒तेन॑ । अ॒क्षरे॑ण॒ प्रति॑ मिमीते अ॒र्कमृ॒तस्य॒ नाभा॑व॒भि सं पु॑नाति
Trzy kroki wspięła Forma, podążając za; czworonożna miara podążyła za tym świętym dekretem. Niszczalną sylabą wymierza śpiew w przeciwwadze; na pępku Porządku całkowicie dokonuje oczyszczenia.
Mantra 41
दे॒वेभ्यः॒ कम॑वृणीत मृ॒त्युं प्र॒जायै॒ किम॒मृतं॒ नावृ॑णीत । बृह॒स्पति॑र्य॒ज्ञम॑तनुत॒ ऋषिः॑ प्रि॒यां य॒मस्त॒न्व॑१मा रि॑रेच
Dla Bogów, kto wybrał Śmierć dla potomstwa? dlaczego nie wybrał nieśmiertelności? Bṛhaspati, Widzący, rozciągnął Ofiarę; Jama zrzekł się swego drogiego ciała.
Mantra 42
त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दोऽवा॑ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा। प्रादाः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्वं दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वींषि॑
Ty, Agni, uwielbiony, o Jātavedas, uczyniwszy ofiary pachnące, zniósłeś je i dałeś Ojcom ze svadhā; oni spożyli. Ty, o Boże, spożyj dobrze przygotowane ofiary.
Mantra 43
आसी॑नासो अरु॒णीना॑मु॒पस्थे॑ र॒यिं ध॑त्त दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य । पु॒त्रेभ्यः॑ पितर॒स्तस्य॒ वस्वः॒ प्र य॑च्छत॒ त इ॒होर्जं॑ दधात
Zasiadłszy na łonie Rudych, dajcie bogactwo śmiertelnikowi, który złożył ofiarę. O Ojcowie, o szczodrzy, udzielcie go jego synom: niech oni tutaj ustanowią pożywienie i siłę.
Mantra 44
अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑सदः सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्तो ह॒वींषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्हिषि॑ र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात
Ojcowie, karmieni Agnim, przybywajcie tutaj; siądźcie, miejsce za miejscem, o właściwie prowadzeni. Jako spożywający, jedzcie ofiary należycie złożone na świętej trawie i obdarujcie nas bogactwem, wraz z całym dzielnym potomstwem.
Mantra 45
उप॑हूता नः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्हि॒ष्येऽषु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ तेऽवन्त्व॒स्मान्
Wezwani są nasi Ojcowie, godni Somy: szybko do barhis, do skarbowych, umiłowanych depozytów. Niech przybędą tutaj; niech tu słuchają; niech przemawiają z autorytetem; niech nam pomagają i nas strzegą.
Mantra 46
ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा अ॑नूजहि॒रे सो॑मपी॒थं वसि॑ष्ठाः । तेभि॑र्य॒मः सं॑ररा॒णो ह॒वींष्यु॒शन्नु॒शद्भिः॑ प्रतिका॒मम॑त्तु
Ci, którzy są Ojcami naszego ojca, ci, którzy są dziadkami, którzy w kolejności osiągnęli picie Somy, ci najznakomitsi: z nimi niech Yama, radując się, spożywa ofiary, sam pragnąc, wraz z pragnącymi, według każdego życzenia.
Mantra 47
ये ता॑तृ॒षुर्दे॑व॒त्रा जेह॑माना होत्रा॒विदः॒ स्तोम॑तष्टासो अ॒र्कैः । आग्ने॑ याहि स॒हस्रं॑ देवव॒न्दैः स॒त्यैः क॒विभि॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑
Ci, którzy pragnęli ku bóstwom, śpiesząc się, znawcy dzieła Hotṛ, kształciciele hymnów swymi pieśniami: o Agni, przybądź tutaj z tysiącem wielbiących bogów, z prawdziwymi poetami, z widzami, z mędrcami siedzącymi przy gharma.
Mantra 48
ये स॒त्यासो॑ हवि॒रदो॑ हवि॒ष्पा इन्द्रे॑ण दे॒वैः स॒रथं॑ तु॒रेण॑ । आग्ने॑ याहि सुवि॒दत्रे॑भिर॒र्वाङ् परैः॒ पूर्वै॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑
Oni, którzy są prawdziwi, zjadający ofiary, stróże ofiary, z Indrą i Bogami na jednym szybkim rydwanie: O Agni, przyjdź ku nam z dawcami dobra, z późniejszymi i wcześniejszymi widzącymi, z mędrcami siedzącymi przy gharma.
Mantra 49
उप॑ सर्प मा॒तरं॒ भूमि॑मे॒तामु॑रु॒व्यच॑सं पृथि॒वीं सु॒शेवा॑म्। ऊर्ण॑म्रदाः पृथि॒वी दक्षि॑णावत ए॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता॑त्
Zbliż się ku tej Matce Ziemi, szeroko rozpostartej, obszernej, łaskawej. Miękka jak wełna jest Ziemia, bogata w pomyślną praworęczną fortunę: niech ona cię chroni na twojej drodze naprzód, przed tobą.
Mantra 50
उच्छ्व॑ञ्चस्व पृथिवि॒ मा नि बा॑धथाः सूपाय॒नास्मै॑ भव सूपसर्प॒णा। मा॒ता पु॒त्रं यथा॑ सि॒चाभ्येऽनं भूम ऊर्णुहि
Unieś się, o Ziemi, nie dociskaj go w dół ani nie szkodź. Bądź dla niego łatwo dostępna, łatwa do podejścia. Jak matka fałdą szaty okrywa swego syna, tak, o Glebo, obejmij tego człowieka.
Mantra 51
उ॒च्छ्वञ्च॑माना पृथि॒वी सु ति॑ष्ठतु स॒हस्रं॒ मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम्। ते गृ॒हासो॑ घृत॒श्चुतः॑ स्यो॒ना वि॒श्वाहा॑स्मै शर॒णाः स॒न्त्वत्र॑
Niech Ziemia, wstając, stoi pewnie i pięknie; niech tysiąc mierzonych części spoczywa na niej. Niech te domy, sączące ghee, przyjemne, będą dla niego tutaj, schronienia na wszystkie dni.
Mantra 52
उत् ते॑ स्तभ्नामि पृथि॒वीं त्वत् परी॒मं लो॒गं नि॒दध॒न्मो अ॒हं रि॑षम्। ए॒तां स्थूणां॑ पि॒तरो॑ धारयन्ति ते॒ तत्र॑ य॒मः साद॑ना ते कृणोतु
W górę podpieram dla ciebie Ziemię, ustawiając dokoła ten region, obym nie cierpiał krzywdy. Ten filar Ojcowie trzymają wzniesiony dla ciebie: tam niech Jama uczyni dla ciebie miejsce, przystań.
Mantra 53
इ॒मम॑ग्ने चम॒सं मा वि जि॑ह्वरः॑ प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्याना॑म्। अ॒यं यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मि॑न् दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम्
Tego pucharu, o Agni, nie wywracaj ani nie psuj, drogiego Bogom i drogiego godnym Somy. To jest puchar, napój Bogów: w nim niech nieśmiertelni Bogowie czerpią radość i uniesienie.
Mantra 54
अथ॑र्वा पू॒र्णं च॑म॒सं यमिन्द्रा॒याबि॑भर्वा॒जिनी॑वते । तस्मि॒न् कृणोति सुकृ॒तस्य॑ भ॒क्षं तस्मि॒निन्दुः॑ पवते विश्व॒दानी॑म्
Atharvan niesie pełny puchar, który ofiarowuje Indrze, Panu zdobywającej potęgi. W nim tworzy porcję dobrze wykonanej zasługi; w nim jasna kropla Somy zostaje oczyszczona, obdarowując darami z każdej strony.
Mantra 55
यत् ते॑ कृ॒ष्णः श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒लः स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः । अ॒ग्निष्टद् वि॒श्वाद॑ग॒दं कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा॑ह्म॒णां आ॑वि॒वेश॑
Cokolwiek czarny ptak cię uderzył, albo mrówka, albo wąż, a nawet dzka bestia, niech Agni uczyni to ze wszystkich stron odtrutką; i Soma również, który wszedł w Brahmanów.
Mantra 56
पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒ पय॑स्वन्माम॒कं पयः॑ । अ॒पां पय॑सो॒ यत् पय॒स्तेन॑ मा स॒ह शु॑म्भतु
O Zioła pełne mleka, uczyńcie pełnym mleka moje własne życiodajne mleko. Tym mlekiem, które jest mlekiem Wód, niech wraz z nim uczyni mnie pięknym i silnym.
Mantra 57
इ॒मा नारी॑रविध॒वाः सु॒पत्नी॒राञ्ज॑नेन स॒र्पिषा॒ सं स्पृ॑शन्ताम्। अ॒न॒श्रवो॑ अनमी॒वाः सु॒रत्ना॒ आ रो॑हन्तु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे॑
Niech te kobiety, nie będące wdowami, dobre żony, kolą i ghī dokonają pełnego namaszczenia. O nieskazitelnej sławie, wolne od choroby, bogate w piękne skarby, niech matki wstąpią na łono, na pierwszym miejscu.
Mantra 58
सं ग॑च्छस्व पि॒तृभिः॒ सं य॒मेने॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्योऽमन्। हि॒त्वाव॒द्यं पुन॒रस्त॒मेहि॒ सं ग॑च्छतां त॒न्वाऽ सु॒वर्चाः॑
Idź w jedności z Ojcami, w jedności z Jamą, z iṣṭą i pūrtą, w najwyższym niebie. Pozostawiając wszelką skazę, powróć znów do swego miejsca spoczynku: niech promienne ja wyjdzie w zgodzie.
Mantra 59
ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा य आ॑विवि॒शुरु॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। तेभ्यः॑ स्व॒राडसु॑नीतिर्नो अ॒द्य व॑थाव॒शं त॒न्वः कल्पयाति
Ci Ojcowie naszego ojca, ci dziadowie, którzy przeszli i weszli w szeroką przestrzeń powietrzną - im samowładne Prowadzenie Życia, właśnie dzisiaj, urządza dla naszych ciał stan niepodległy przymusowi drogi.
Mantra 60
शं ते॑ नीहा॒रो भ॑वतु॒ शं ते॑ प्रु॒ष्वाव॑ शीयताम्। शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादि॑के॒ ह्लादि॑कावति । म॒ण्डू॒क्य॑१प्सु शं भु॑व इ॒मं स्व॑१ग्निं श॑मय
Pomyślność tobie: niech mgła będzie twoja; pomyślność tobie: niech rosa opadnie i uśnie. O Chłodzący, bogaty w chłód; O Orzeźwiający, bogaty w orzeźwienie - zrodzony z żaby w wodach, bądź dla pokoju; ten szlachetny ogień uśmierz.
Mantra 61
वि॒वस्वा॑न्नो॒ अभ॑यं कृणोतु॒ यः सु॒त्रामा॑ जी॒रदा॑नुः सु॒दानुः॑ । इ॒हेमे वी॒रा ब॒हवो॑ भवन्तु॒ गोम॒दश्व॑व॒न्मय्य॑स्तु पु॒ष्टम्
Niech Wiwaswant uczyni dla nas wolność od strachu - on, dobry opiekun, o hojności trwałej, o dawstwie szczodrym. Tutaj niech ci nasi bohaterowie będą liczni; we mnie niech będzie rozkwit, bogaty w bydło, bogaty w konie.
Mantra 62
वि॒वस्वा॑न् नो अमृत॒त्वे द॑धातु॒ परै॑तु मृ॒त्युर॒मृतं॑ न॒ ऐतु॑ । इ॒मान् र॑क्षतु॒ पुरु॑षा॒ना ज॑रि॒म्णो मो ष्वेऽषा॒मस॑वो य॒मं गुः॑
Niech Wiwaswant umieści nas w nieśmiertelności; niech Śmierć odejdzie - niech Nieśmiertelny przyjdzie do nas. Niech on strzeże te osoby przed niszczącym wiekiem; niech, zaprawdę, ich oddechy, na własnych miejscach, nie udadzą się do Jamy.
Mantra 63
यो द॒ध्रे अ॒न्तरि॑क्षे॒ न म॒ह्ना पि॑तॄ॒णां क॒विः प्रम॑तिर्मती॒नाम्। तम॑र्चत वि॒श्वमि॑त्रा ह॒विर्भिः॒ स नो॑ य॒मः प्र॑त॒रं जी॒वसे॑ धात्
On, który jest umieszczony w przestworzu, przez swą wielkość, mędrzec Ojców, przezorność myśli ludzi, jemu oddajcie cześć, o przyjaciele wszystkich, z ofiarami: niech ten Yama ustanowi dla nas dalszą drogę ku życiu.
Mantra 64
आ रो॑हत॒ दिव॑मुत्त॒मामृष॑यो॒ मा बि॑भीतन । सोम॑पाः॒ सोम॑पायिन इ॒दं वः॑ क्रियते ह॒विरग॑न्म॒ ज्वोति॑रुत्त॒मम्
Wstąpcie do nieba, najwyższego; o Widzący, nie lękajcie się. Wy, którzy pijecie Somę, Somę spożywający, dla was ta ofiara jest przygotowana: osiągnęliśmy Światło najwyższe.
Mantra 65
प्र के॒तुना॑ बृह॒ता भा॑त्य॒ग्निरा रोद॑सी वृष॒भो रो॑रवीति । दि॒वश्चि॒दन्ता॑दुप॒मामुदा॑नड॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध
Naprzód ze swym potężnym znakiem świeci Agni; Byk ryczy ku obu światom. Od samej granicy nieba aż do bliższej granicy wzbił się w górę; w łonie wód potężny wzrósł.
Mantra 66
नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ यत् पत॑न्तं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा । हिर॑ण्यपक्षं॒ वरु॑णस्य दू॒तं य॒मस्य॒ यो नौ॑ शकु॒नं भु॑र॒ण्युम्
Gdy na niebieskim sklepieniu dostrzegli cię, pięknoskrzydłego, lecącego blisko - poznając sercem - ujrzeli cię: złotoskrzydłego, posłańca Waruny, Jamy, który dla nas jesteś ptakiem wróżebnym, szybko biegającym.
Mantra 67
इन्द्र॒ क्रतुं॑ न॒ आ भ॑र पि॒ता पु॒त्रेभ्यो॒ यथा॑ । शिक्षा॑ णो अ॒स्मिन् पु॑रुहूत॒ याम॑नि जी॒वा ज्योति॑रशीमहि
Indro, przynieś nam tu siłę celu, jak ojciec synom. Na tej naszej drodze, o często wzywany, poucz nas: żywiąc, możemy osiągnąć Światło.
Mantra 68
अ॒पू॒पापि॑हितान् कु॒म्भान् यांस्ते॑ दे॒वा अधा॑रयन्। ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑
Dzbany, które Bogowie dla ciebie ustanowili, przykryte ofiarnymi plackami - niech będą twoje, obdarzone swadhą, bogate w miód i skapujące klarowanym masłem.
Mantra 69
यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्रा स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तु वि॒भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्
Ziarna, które rozsypuję dla ciebie w porządku, zmieszane z sezamem, bogate w Swadhę, niech będą twoje, obfite i potężne; niech Jama Król, w odpowiednim czasie, uzna je za ciebie.
Mantra 70
पुन॑र्देहि वनस्पते॒ य ए॒ष निहि॑त॒स्त्वयि॑ । यथा॑ य॒मस्य॒ साद॑न॒ आसा॑तै वि॒दथा॒ वद॑न्
Oddaj znowu, O Panie Lasu, to co jest złożone w tobie, aby mówiąc nakazy, mógł on zdobyć drogę do siedziby Jamy.
Mantra 71
आ र॑भस्व जातवेद॒स्तेज॑स्व॒द्धरो॑ अस्तु ते । शरी॑रमस्य॒ सं द॒हाथै॑नं धेहि सु॒कृता॑मु लो॒के
Chwyć go, O Dżatawedaso; niech twoja będzie lśniąca moc noszenia. Spal całkowicie ciało tego człowieka; i umieść go, zaprawdę, w świecie zasłużonych.
Mantra 72
ये ते॒ पूर्वे॒ परा॑गता॒ अप॑रे पि॒तर॑श्च॒ ये। तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यैऽतु श॒तधा॑रा व्युन्द॒ती
Tym twoim Ojcom, dawnym, którzy odeszli daleko, i późniejszym, którzy są, niech kanał masła płynie, strumień setny, tryskający i rozlewający się.
Mantra 73
ए॒तदा रो॑ह॒ वय॑ उन्मृजा॒नः स्वा इ॒ह बृ॒हदु॑ दीदयन्ते । अ॒भि प्रेहि॑ मध्य॒तो माप॑ हास्थाः पितॄ॒नां लो॒कं प्र॑थ॒मो यो अत्र॑
Wstąp na to, oczyszczając na nowo swą siłę: twoja własna jaśnieje tu w wzniosłym blasku. Idź ku nim przez środek, nie stawaj z boku: świat Ojców, ten jest tu najpierwszy, kto go osiąga.
Aghnyā is the ‘cow not to be slain,’ a symbol of inviolate auspiciousness and right order. Here she functions as a benevolent guide who knows the human world and conducts the deceased along the gods’ path toward heaven.
Yama is portrayed as the first mortal to die and the king of the ancestral realm. Honoring him with havis seeks lawful admission of the deceased into the ancestral gathering-place and prevents disorder for the living.
They recall the Pitṛs as successful ritual workers who strengthened key gods and established a protected, prosperous enclosure for descendants. This frames the funeral rite as part of an ongoing ancestral protection that stabilizes the community after death.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.