Opening the text

Sukta 8.39
Agni
ਇਹ ਨੌਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਕਤ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਕਰਦਾ, ਹਵਿ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਪਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਕਰੇ, ਯਜ੍ਞ-ਕਰਮ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ “ਹੋਰ ਇਕ ਲੋਕ/ਖੇਤਰ” ਵੱਲ ਭਜਾ ਦੇਵੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਦੀ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਮਹਾਨਤਾ—ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਆਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਸਮੂਹਾਂ (ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 1
अग्निमस्तोष्यृग्मियमग्निमीळा यजध्यै । अग्निर्देवाँ अनक्तु न उभे हि विदथे कविरन्तश्चरति दूत्यं नभन्तामन्यके समे ॥
ਮੈਂ ਚ ਦਾ ਦਰਸ਼ਤਾ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣਯੋਗ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਹਾਂ ਵਿਦਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਦੂਤ ਵਾਂਗ ਚਲਦਾ ਹੈ—ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਹੰਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
Mantra 2
न्यग्ने नव्यसा वचस्तनूषु शंसमेषाम् । न्यराती रराव्णां विश्वा अर्यो अरातीरितो युच्छन्त्वामुरो नभन्तामन्यके समे ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਤਨੂਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਵਾਲਾ ਵਚਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸ਼ੰਸ—ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ। ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਉਂਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਵੈਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦੇ; ਆਰਯ (ਉਦਾਤ) ਸ਼ਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਹੰਕਾਰ ਦੇਵੇ—ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਲੇ ਜਾਣ।
Mantra 3
अग्ने मन्मानि तुभ्यं कं घृतं न जुह्व आसनि । स देवेषु प्र चिकिद्धि त्वं ह्यसि पूर्व्यः शिवो दूतो विवस्वतो नभन्तामन्यके समे ॥
ਹੇ ਅਗਨੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਨਮਾਨੀ (ਵਿਚਾਰ/ਸਤੁਤੀਆਂ) ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਘ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ; ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਆਹੁਤੀ ਬਣੇ। ਤੂੰ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪੂਰਵ੍ਯ, ਸ਼ਿਵ (ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ), ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਦੂਤ ਹੈਂ—ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋਰ ਲੋਕ/ਹੋਰ ਪੱਧਰ ਵੱਲ ਧੱਕ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ।
Mantra 4
तत्तदग्निर्वयो दधे यथायथा कृपण्यति । ऊर्जाहुतिर्वसूनां शं च योश्च मयो दधे विश्वस्यै देवहूत्यै नभन्तामन्यके समे ॥
ਅਗਨੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਾਲ ਆਕਾਂਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਸੂਆਂ ਲਈ ਊਰਜਾ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਯੋਸ਼ (ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ) ਅਤੇ ਮਯ (ਆਨੰਦ) ਧਰਦਾ ਹੈ—ਵਿਸ਼ਵਸ੍ਯ ਦੇਵਹੂਤ੍ਯੈ (ਸਰਬ-ਦੇਵ ਆਵਾਹਨ) ਲਈ; ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ।
Mantra 5
स चिकेत सहीयसाग्निश्चित्रेण कर्मणा । स होता शश्वतीनां दक्षिणाभिरभीवृत इनोति च प्रतीव्यं नभन्तामन्यके समे ॥
ਉਹ ਵਧੀਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਅਗਨੀ ਆਪਣੇ ਚਿਤ੍ਰ (ਅਦਭੁਤ) ਕਰਮ ਨਾਲ। ਉਹ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਗਤੀਆਂ ਦਾ ਹੋਤਾ ਹੈ; ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ (ਯੋਗ ਦਾਨ/ਅਰਪਣ) ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਮੋਰਚੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਾ ਹੈ—ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹੰਕਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ।
Mantra 6
अग्निर्जाता देवानामग्निर्वेद मर्तानामपीच्यम् । अग्निः स द्रविणोदा अग्निर्द्वारा व्यूर्णुते स्वाहुतो नवीयसा नभन्तामन्यके समे ॥
ਅਗਨੀ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਜੰਮਿਆ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਮਰਤਿਆਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੇਦ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾਤਾ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ—ਸੁਆਹੁਤੀ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਨਾਲ; ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਭੱਜ ਜਾਣ।
Mantra 7
अग्निर्देवेषु संवसुः स विक्षु यज्ञियास्वा । स मुदा काव्या पुरु विश्वं भूमेव पुष्यति देवो देवेषु यज्ञियो नभन्तामन्यके समे ॥
ਅਗਨੀ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਸੰਵਸੁ—ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਭਲਾਈ ਹੈ; ਉਹ ਯਜ्ञਯੋਗ ਕੁਲਾਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ—ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵ, ਯਜ्ञੀ ਸ਼ਕਤੀ; ਵੈਰੀ ਬਲ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹਟ ਜਾਣ।
Mantra 8
यो अग्निः सप्तमानुषः श्रितो विश्वेषु सिन्धुषु । तमागन्म त्रिपस्त्यं मन्धातुर्दस्युहन्तममग्निं यज्ञेषु पूर्व्यं नभन्तामन्यके समे ॥
ਜੋ ਅਗਨੀ ਸਪਤਮਾਨੁਸ਼—ਸੱਤਗੁਣਾ ਮਨੁੱਖ-ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਸਿੰਧੂਆਂ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਕੋਲ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ—ਤ੍ਰਿਪਸਤ੍ਯ, ਮੰਧਾਤ੍ਰ ਦਾ, ਦਸ੍ਯੁਹੰਤਮ—ਦਸ੍ਯੂਆਂ ਦਾ ਮਹਾ-ਸੰਹਾਰਕ; ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਤਨ ਅਗਨੀ—ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਭੱਜ ਜਾਣ।
Mantra 9
अग्निस्त्रीणि त्रिधातून्या क्षेति विदथा कविः । स त्रीँरेकादशाँ इह यक्षच्च पिप्रयच्च नो विप्रो दूतः परिष्कृतो नभन्तामन्यके समे ॥
ਅਗਨੀ—ਕਵੀ—ਤ੍ਰਿਧਾਤੂ, ਤਿੰਨ-ਗੁਣਾ ਆਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਦਥ (ਵਿਧਿਵਤ ਯਜਨ-ਸਭਾ) ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪੂਜੇ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਕਰੇ ਤੇ ਵਧਾਏ—ਉਹ ਵਿਪ੍ਰ, ਦੂਤ, ਸੁਸੰਸਕ੍ਰਿਤ। ਵੈਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਇਸੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਭੱਜ ਜਾਣ।
It praises Agni as the inner and outer priest who carries offerings to the Gods, brings divine help into the sacrifice, and drives harmful forces away.
Because Agni links the human ritual to the divine world: through the fire, offerings and prayers are conveyed to the Devas, and blessings return to the worshippers.
It refers to traditional groupings of deities invoked in Vedic ritual—Agni is asked to worship these divine collectives on behalf of the sacrificer and to strengthen the community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.